Μια μεγάλη εκδήλωση αφιερωμένη στον Νίκο Μουζέλη, έναν από τους σημαντικότερους Έλληνες κοινωνιολόγους της μεταπολεμικής περιόδου, διοργανώνει τη Δευτέρα 18 Μαΐου 2026 το Ινστιτούτο Νίκος Πουλαντζάς στην Εθνική Πινακοθήκη. Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί από τις 18:00 έως τις 21:00 στο Αμφιθέατρο της Πινακοθήκης και φιλοδοξεί να αναδείξει το εύρος της επιστημονικής, πολιτικής και δημόσιας παρέμβασης του ομότιμου καθηγητή Κοινωνιολογίας του London School of Economics.
Με παρεμβάσεις πανεπιστημιακών, προβολή ντοκιμαντέρ, αναγνώσεις κειμένων και συζήτηση γύρω από τη συμβολή του στη σύγχρονη κοινωνική θεωρία, η εκδήλωση αποκτά χαρακτήρα δημόσιου φόρουμ για την πορεία της ελληνικής διανόησης τις τελευταίες δεκαετίες.
Η πολιτική και κοινωνική διάσταση του έργου του
Την έναρξη της εκδήλωσης θα κάνει ο ιστορικός Αντώνης Λιάκος, ο οποίος θα αναφερθεί στη σύνδεση του έργου του Νίκου Μουζέλη με τις μεγάλες πολιτικές και κοινωνικές μεταβολές της μεταπολιτευτικής Ελλάδας.
Οι παρεμβάσεις που θα ακολουθήσουν θα επιχειρήσουν να φωτίσουν διαφορετικές όψεις της σκέψης του: από τη θεωρία του εκσυγχρονισμού και την ανάλυση των θεσμών έως τη δημοκρατία, την κοινωνία των πολιτών και τη σχέση κράτους και κοινωνίας.
Στην εκδήλωση συμμετέχουν η Λίνα Παπαδοπούλου, ο Ευθύμιος Παπαταξιάρχης, η Μαρία Ρεπούση, η Μαριλένα Σημίτη, ο Δημήτρης Σωτηρόπουλος, ο Λουκάς Τσούκαλης και ο Νίκος Φωτόπουλος, ενώ τον συντονισμό θα έχει η δημοσιογράφος Μαριλένα Κατσίμη.
Από το LSE στη μελέτη της ελληνικής κοινωνίας
Ο Νίκος Μουζέλης γεννήθηκε στην Αθήνα και σπούδασε Κοινωνικές Επιστήμες και Κοινωνιολογία στο Πανεπιστήμιο της Γενεύης, πριν ολοκληρώσει το διδακτορικό του στο London School of Economics, όπου αργότερα δίδαξε και αναδείχθηκε σε μία από τις πλέον αναγνωρίσιμες φυσιογνωμίες της πολιτικής κοινωνιολογίας.
Δίδαξε επίσης στο Πανεπιστήμιο του Leicester και συνέβαλε ενεργά στη διαμόρφωση των κοινωνικών επιστημών στην Ελλάδα μετά τη Μεταπολίτευση. Συμμετείχε στη δημιουργία του Τμήματος Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Κρήτης, καθώς και στη συγκρότηση του αντίστοιχου τμήματος στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου.
Παράλληλα, υπήρξε ιδρυτικό μέλος της Ένωσης για τη Μελέτη της Σύγχρονης Ελλάδας και συμμετείχε σε σημαντικές πρωτοβουλίες δημόσιου διαλόγου, όπως η «Παρέμβαση», η ΕΛΕΜΕΠ, η Ακαδημία Εργασίας της ΓΣΕΕ και η «Γέφυρα».
Η θεωρία της «ημιπεριφέρειας» και η αναζήτηση ενός ελληνικού εκσυγχρονισμού
Το έργο του Νίκου Μουζέλη συνδέθηκε στενά με την προσπάθεια ερμηνείας της ελληνικής κοινωνικής και πολιτικής εξέλιξης μέσα από τα εργαλεία της διεθνούς κοινωνιολογικής θεωρίας.
Στα σημαντικότερα βιβλία του συγκαταλέγονται τα “Modern Greece: Facets of Underdevelopment”, “Politics in the Semi-Periphery”, “Post-Marxist Alternatives” και “Modern and Postmodern Social Theories”, έργα που συζητήθηκαν ευρέως τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς.
Η ανάλυσή του για την «ημιπεριφέρεια», την καθυστερημένη εκβιομηχάνιση και τις ιδιαιτερότητες του ελληνικού κράτους επηρέασε επί δεκαετίες τον δημόσιο διάλογο γύρω από τον εκσυγχρονισμό, τη σοσιαλδημοκρατία και τη σχέση Ελλάδας – Ευρώπης.
Τα τελευταία χρόνια στράφηκε περισσότερο σε ζητήματα πολιτισμού, θρησκευτικότητας και υπαρξιακής αναζήτησης, όπως αποτυπώνεται και στο βιβλίο του «Εσωτερικό ταξίδι μετ’ εμποδίων», στο οποίο θα αναφερθεί η Φωτεινή Τσαλίκογλου.
Ντοκιμαντέρ, μαρτυρίες και αναγνώσεις από το έργο του
Η εκδήλωση θα πλαισιωθεί από την προβολή βίντεο-ντοκιμαντέρ με αποσπάσματα από ομιλίες, συνεντεύξεις και δημόσιες παρεμβάσεις του Νίκου Μουζέλη, καθώς και πρωτότυπες μαρτυρίες συνεργατών και συνομιλητών του.
Ο ηθοποιός Μάριος Αθανασίου θα διαβάσει αποσπάσματα από βιβλία και κείμενά του, δίνοντας έναν πιο προσωπικό τόνο στην εκδήλωση.
Για το Ινστιτούτο Νίκος Πουλαντζάς, η τιμητική αυτή βραδιά επιχειρεί να λειτουργήσει όχι μόνο ως αναδρομή στο έργο ενός διανοούμενου, αλλά και ως αφορμή για μια νέα συζήτηση γύρω από τα ερωτήματα που απασχόλησαν τον Νίκο Μουζέλη: τη δημοκρατία, τον ρόλο των θεσμών, τις ανισότητες, την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας και τα όρια του σύγχρονου καπιταλισμού.
