Η πιθανότητα νέας ελληνοτουρκικής έντασης επανέρχεται στο προσκήνιο μετά τις δηλώσεις του Γιώργος Γεραπετρίτης για τα τουρκικά σχέδια νομοθέτησης της «Γαλάζιας Πατρίδας». Ο υπουργός Εξωτερικών προειδοποίησε ότι, ανάλογα με το περιεχόμενο μιας ενδεχόμενης ρύθμισης από την Άγκυρα, μπορεί να υπάρξει «αναβάθμιση της έντασης», υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι μέχρι στιγμής δεν υπάρχει επίσημη τουρκική τοποθέτηση.
Μιλώντας στο συνέδριο «Εθνικό Σχέδιο Δράσης υπό συνθήκες παγκόσμιας αβεβαιότητας», που διοργάνωσε ο Κύκλος Ιδεών σε συνεργασία με το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, ο υπουργός περιέγραψε την τρέχουσα συγκυρία ως κρίσιμο σημείο για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, τρία χρόνια μετά την επανεκκίνηση του διαλόγου Αθήνας–Άγκυρας.
«Δεν συνομιλώ με διαρροές»
Ο κ. Γεραπετρίτης επιχείρησε να κρατήσει αποστάσεις από τα δημοσιεύματα που κυκλοφορούν τις τελευταίες ημέρες στην Τουρκία, επισημαίνοντας ότι δεν υπάρχει ακόμη επίσημη ανακοίνωση από την τουρκική κυβέρνηση.
«Πρόκειται για δημοσιεύματα και διαρροές. Δεν καθίσταμαι συνομιλητής σε διαρροές», ανέφερε χαρακτηριστικά, αφήνοντας ωστόσο σαφές μήνυμα ότι η Αθήνα εξετάζει όλα τα ενδεχόμενα.
Υπογράμμισε ότι η θεωρία της «Γαλάζιας Πατρίδας» αποτελεί διαχρονικό στοιχείο της τουρκικής στρατηγικής και σημείωσε πως οποιαδήποτε μονομερής ενέργεια δεν παράγει έννομα αποτελέσματα στο διεθνές δίκαιο. Παρ’ όλα αυτά, προειδοποίησε ότι μια τέτοια πρωτοβουλία θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέα περίοδο έντασης στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
«Η Ελλάδα έχει έτοιμα σενάρια»
Ο υπουργός Εξωτερικών επέμεινε ότι η ελληνική πλευρά διαθέτει σχέδιο διαχείρισης κάθε πιθανού σεναρίου.
«Η ελληνική πολιτεία έχει πάντα έτοιμα τα σενάρια», τόνισε, προσθέτοντας ότι η χώρα διαθέτει τα μέσα τόσο για προληπτική όσο και για κατασταλτική διαχείριση πιθανών κρίσεων.
Η αναφορά αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο όπου η Αθήνα παρακολουθεί με αυξημένη προσοχή τις τουρκικές κινήσεις στη θαλάσσια ζώνη της Ανατολικής Μεσογείου, αλλά και τις ευρύτερες γεωπολιτικές ανακατατάξεις στην περιοχή.
Η υπεράσπιση της πολιτικής των «ήρεμων νερών»
Απαντώντας στην κριτική που δέχεται η κυβέρνηση για την πολιτική των «ήρεμων νερών» με την Τουρκία, ο κ. Γεραπετρίτης υποστήριξε ότι η συγκεκριμένη στρατηγική επέτρεψε στην Ελλάδα να ενισχύσει τη διεθνή της θέση και να προχωρήσει σε κρίσιμες κινήσεις.
Ανάμεσα σε αυτές ανέφερε τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό, τη δημιουργία θαλάσσιων πάρκων, την ενίσχυση των αμυντικών και διπλωματικών συμμαχιών με το Ισραήλ, τις Ηνωμένες Πολιτείες, τις χώρες του Κόλπου και την Ινδία.
«Τα ήρεμα νερά δεν είναι αυτοσκοπός. Υπάρχουν για να ενδυναμώνουν τη θέση της Ελλάδας», είπε, επιχειρώντας να παρουσιάσει τη στρατηγική αυτή ως εργαλείο ενεργητικής διπλωματίας και όχι ως πολιτική αδράνειας.
Παράλληλα, παραδέχθηκε ότι η προσπάθεια διατήρησης ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας με την Άγκυρα υπήρξε δύσκολη, σημειώνοντας όμως ότι συνέβαλε στη μείωση των παραβιάσεων, στη συγκράτηση μεταναστευτικών ροών και στη βελτίωση οικονομικών και τουριστικών σχέσεων.
«Δεν υπάρχει βιώσιμη ειρήνη χωρίς λύση για ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα»
Παρά τα βήματα αποκλιμάκωσης της τελευταίας τριετίας, ο υπουργός Εξωτερικών αναγνώρισε ότι το βασικό πρόβλημα παραμένει ανοιχτό.
Όπως είπε, όσο δεν επιλύεται το ζήτημα της οριοθέτησης υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ, δεν μπορεί να υπάρξει σταθερή και βιώσιμη ειρήνη στις σχέσεις Ελλάδας–Τουρκίας.
Η τοποθέτηση αυτή επαναφέρει στο επίκεντρο τη στρατηγική διαφωνία των δύο χωρών για τις θαλάσσιες ζώνες, σε μια περίοδο όπου οι ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο επηρεάζονται από τις ενεργειακές εξελίξεις, τους εξοπλισμούς και τις νέες γεωπολιτικές συμμαχίες.
Το θαλάσσιο drone στη Λευκάδα και το μήνυμα για τη Μεσόγειο
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο κ. Γεραπετρίτης και στο οπλισμένο θαλάσσιο drone που εντοπίστηκε στη Λευκάδα, χαρακτηρίζοντας το περιστατικό «εξαιρετικά σοβαρό».
Ο υπουργός ξεκαθάρισε ότι η υπόθεση παραμένει ανοιχτή και αναμένει το τελικό πόρισμα του Γενικό Επιτελείο Εθνικής Άμυνας, προκειμένου να ακολουθήσουν διπλωματικές και διεθνείς ενέργειες.
«Η Μεσόγειος δεν αντέχει να καταστεί κέντρο επιχειρήσεων», ανέφερε, συνδέοντας το περιστατικό με το ευρύτερο κλίμα στρατιωτικοποίησης και αστάθειας στην περιοχή.
Η αναφορά στην Ουκρανία
Ο υπουργός υπερασπίστηκε επίσης τη στήριξη της Ελλάδας προς την Ουκρανία, χαρακτηρίζοντάς την στρατηγική επιλογή της χώρας.
Όπως είπε, η ελληνική θέση υπέρ του διεθνούς δικαίου και κατά του αναθεωρητισμού είναι αδιαπραγμάτευτη, προσθέτοντας ότι η Αθήνα θα λάμβανε «χίλιες φορές την ίδια απόφαση».
