M. Davis & J. Coltrane: ένα ολοήμερο πρόγραμμα με τους θρύλους της τζαζ
Η Διεθνής Ημέρα Τζαζ του 2026, δεν είναι απλώς μια γιορτή· είναι μια ιστορική επέτειος. Φέτος, συμπληρώνονται 100 χρόνια από τη γέννηση των δύο «γιγάντων» που επαναπροσδιόρισαν τον ήχο της Τζαζ του 20ού αιώνα: του Miles Davis και του John Coltrane.
Ο Ρ/Σ «Kosmos 93.6 FM» τιμά την κοινή αφετηρία τους και την παράλληλη πορεία τους προς την κορυφή, με ένα 24ωρο ραδιοφωνικό αφιέρωμα. Από τον «cool» λυρισμό του Miles έως την πνευματική αναζήτηση του Coltrane, αναδεικνύεται μια κληρονομιά που ξεπερνά τα όρια της μουσικής και αγγίζει κάθε μορφή σύγχρονης τέχνης.
Συντονιστείτε σε ένα ταξίδι που μας θυμίζει ότι η τζαζ, έναν αιώνα μετά, παραμένει η απόλυτη παγκόσμια γλώσσα ελευθερίας, αυτοσχεδιασμού και διαλόγου.
Λίγα λόγια για το δίδυμο Miles Davis & John Coltrane
Όταν ο Miles Davis κάλεσε τον John Coltrane στο πρώτο του μεγάλο κουιντέτο το 1955, δημιούργησε ένα σχήμα βασισμένο στην αντίστιξη: Aπό τη μία ο Davis με τον οικονομικό, λυρικό και εσωστρεφή ήχο του, και από την άλλη ο Coltrane με τον χειμαρρώδη, διερευνητικό και παθιασμένο τρόπο παιξίματος.
Αυτή η δυαδικότητα -ο «μινιμαλισμός» του Miles απέναντι στον «μαξιμαλισμό» του Coltrane- υπήρξε η κινητήριος δύναμη πίσω από ιστορικούς σταθμούς όπως το «Kind of Blue». Μέσα από τη σχέση τους, ο Davis βρήκε τον ιδανικό συνομιλητή για να εξερευνήσει τη modal jazz, ενώ ο Coltrane βρήκε τον χώρο και την καθοδήγηση για να εξελιχθεί από ένας υποσχόμενος σαξοφωνίστας στον απόλυτο πνευματικό ηγέτη της τζαζ.
Ο Miles Davis και ο John Coltrane συνεργάστηκαν κυρίως μεταξύ 1955 και 1961. Η κοινή πορεία του χωρίζεται σε δύο βασικές περιόδους, με μια σύντομη διακοπή ανάμεσά τους:
- Ο JohnColtrane εντάχθηκε στο First Great Quintet του MilesDavis τον Οκτώβριο του 1955. Μαζί ηχογράφησαν εμβληματικά άλμπουμ για την εταιρεία Prestige, όπως τα «Cookin’», «Relaxin’», «Workin’» και «Steamin’», καθώς και το «Round About Midnight» για την Columbia. Η συνεργασία διακόπηκε προσωρινά την άνοιξη του 1957, όταν ο Davis απέλυσε τον Coltrane λόγω του εθισμού του στην ηρωίνη.
- Όταν ο Coltrane απεξαρτήθηκε και συνεργάστηκε για λίγο με τον Thelonious Monk, επέστρεψε στο συγκρότημα του Davis στις αρχές του 1958. Αυτή η φάση οδήγησε σε αριστουργήματα όπως το «Milestones» (1958) και το ιστορικό «Kind of Blue» (1959).
Το τέλος μιας ανεκτίμητης συνεργασίας
Το κεφάλαιο της συνεργασίας ανάμεσα στον Miles Davis και τον John Coltrane έκλεισε σταδιακά και με απόλυτο αμοιβαίο σεβασμό, καθώς ο Coltrane ένιωθε πια την ανάγκη να ηγηθεί των δικών του σχημάτων.
Ωστόσο, ο Miles τον έπεισε να συμμετάσχει σε μια τελευταία ευρωπαϊκή περιοδεία την άνοιξη του 1960. Οι ηχογραφήσεις από αυτή την περιοδεία (The Final Tour) δείχνουν τον Coltrane να παίζει με μια πρωτοφανή «μανία» και ένταση, με σόλο που συχνά μπέρδευαν ή και εξόργιζαν το κοινό, την ώρα που ο Miles διατηρούσε την cool αισθητική του.
Η συνεργασία του Miles Davis και του John Coltrane δεν ήταν απλώς η συνάντηση δύο κορυφαίων μουσικών, αλλά μια «χημική αντίδραση» που άλλαξε τον ρου της σύγχρονης μουσικής.
Το πρόγραμμα του Kosmos 93,6 FM
Η Διεθνής Ημέρα της Τζαζ είναι η αφορμή για τον Kosmos 93,6 να αναδείξει την κληρονομιά τους στην μουσική και ευρύτερα στην τέχνη, και μέσα από ένα 24ωρο ραδιοφωνικό αφιέρωμα, να θυμίσει ότι η τζαζ παραμένει μια παγκόσμια γλώσσα ελευθερίας και διαλόγου.
Breakfast στον Κόσμο, 08:00-10:00
Γεννήθηκαν και οι δύο το 1926, μεγαλούργησαν μαζί και χώρια – και άνοιξαν νέους δρόμους στη jazz. O Προκόπης Δούκας παρουσιάζει ορισμένες από τις κορυφαίες στιγμές της τρομπέτας του Miles Davis και του σαξοφώνου του John Coltrane, που παραμένουν σημεία αναφοράς.
The Kosmopolitans, 10:00-12:00
Η ανα-γέννηση του Miles Davis στα τέλη της δεκαετίας του ΄80, μέσα από τις στάχτες της μακράς σκοτεινής περιόδου και η τελευταία πριν τον θάνατό του κορύφωση. Ο Λεωνίδας Αντωνόπουλος και ο Γιάννης Δημητριάδης συμφωνούν, διαφωνούν και συζητούν για την τελευταία περίοδο του Miles, αυτήν που τον συνδέει γερά με το σήμερα, με φόντο αποκλειστικές ηχογραφήσεις μέσα από το δίκτυο της EBU, από την συναυλία που έδωσε στο Melbourne Concert Hall στην Αυστραλία, τον Μάιο του 1988.
Bright Side of the Road, 12:00-14:00
Απο τον Sting στους Rolling Stones και από την Amy Winehouse ώς τον Stevie Wonder, δεκάδες είναι οι καλλιτέχνες της ροκ και της ποπ που έχουν ζητήσει από κορυφαίους μουσικούς της τζαζ να δώσουν βάθος και χαρακτήρα στις ηχογραφήσεις τους. Ο Γιώργος Μουχταρίδης επιλέγει ορισμένες από τις πιο χαρακτηριστικές στιγμές αυτών των συνεργασιών που έγραψαν την ιστορία.
Kosmic Soup, 14:00-16:00
Αφιέρωμα στην εκρηκτική χημεία του «First Great Quintet», εκεί όπου η κομψή οικονομία του Miles συνάντησε τον ορμητικό χείμαρρο του Trane. Η Λουκία Σούπουλη, μέσα από εμβληματικές ηχογραφήσεις τους για την Columbia και την Prestige, μας οδηγεί στον ήχο που επαναπροσδιόρισε το μοντέρνο swing.
Road Trip, 18:00-20:00
Ο Αμερικανός σαξοφωνίστας Alex Foster που έπαιξε με τον Miles Davis αφηγείται στην Κλάουντια Μάτολα ιστορίες από την γνωριμία και την συνεργασία μαζί του. Αλλά και σημαντικοί Έλληνες μουσικοί, όπως ο Γιώργος Κοντραφούρης και ο Μιχάλης Ευδαίμον, μιλούν για το πώς εμπνεύστηκαν και μελέτησαν τις μουσικές του Miles Davis και του John Coltrane. Αφηγήσεις και συζητήσεις για την ουσία της jazz και για το πού οδεύει.
Από τις 45 στις 33 Στροφές, 20:00-22:00
Οι σπουδαιότερες γυναικείες φωνές της jazz που έβαλαν το “groove” στα τραγούδια τους την δεκαετία του ‘60 και γεφύρωσαν την παραδοσιακή τζαζ με τη soul, την pop και το funk. Ο Πέτρος Αδάμ ανασύρει και παρουσιάζει σπάνιες groovy και sentimental ηχογραφήσεις από τραγουδίστριες της τζαζ όπως η Nina Simone, η Betty Carter, η Carmen McRae, η Shirley Horne, η Marlena Shaw, η Dakota Staton, η Nancy Wilson, η Della Reese κ.α.