Σε προς τα κάτω αναθεώρηση των προοπτικών της ελληνικής οικονομίας προχωρά το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο στην έκθεση «Παγκόσμιες Οικονομικές Προοπτικές» (WEO), καταγράφοντας τις επιπτώσεις από τη γεωπολιτική αστάθεια και κυρίως τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.
Το Ταμείο εκτιμά ότι η ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας θα διαμορφωθεί στο 1,8% το 2026, χαμηλότερα από την προηγούμενη πρόβλεψη για 2%, αντανακλώντας την επιβάρυνση από τις αυξημένες τιμές ενέργειας και την επιβράδυνση της διεθνούς ζήτησης. Για το 2025 η ανάπτυξη «κλείδωσε» στο 2,1%, ενώ για το 2027 προβλέπεται περαιτέρω επιβράδυνση στο 1,7%.
Την ίδια ώρα, ο πληθωρισμός παραμένει βασική πηγή πίεσης για τα ελληνικά νοικοκυριά. Από το 2,9% το 2025, εκτιμάται ότι θα αυξηθεί στο 3,5% το 2026, πριν αποκλιμακωθεί στο 2,7% το 2027. Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί συνέχιση της ακρίβειας στην αγορά, με τις τιμές να διατηρούν ανοδική δυναμική για αρκετούς ακόμη μήνες.
Διεύρυνση ελλείμματος και αντοχές στην αγορά εργασίας
Η έκθεση επισημαίνει και νέα επιδείνωση στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, αναδεικνύοντας διαρθρωτικές αδυναμίες ανταγωνιστικότητας. Το έλλειμμα εκτιμάται ότι θα αυξηθεί από 5,7% του ΑΕΠ το 2025 σε 6,4% το 2026, πριν υποχωρήσει εκ νέου στο 5,7% το 2027.
Στο μέτωπο της απασχόλησης, η ανεργία συνεχίζει να αποκλιμακώνεται, αλλά με βραδύτερο ρυθμό. Από 8,9% το 2025, προβλέπεται να μειωθεί στο 7,4% το 2026 και στο 7,1% το 2027, στοιχείο που δείχνει σχετική ανθεκτικότητα της αγοράς εργασίας, παρά τις εξωτερικές πιέσεις.
Παγκόσμια οικονομία σε τροχιά επιβράδυνσης
Σε διεθνές επίπεδο, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προειδοποιεί ότι η παγκόσμια οικονομία κινδυνεύει να εκτροχιαστεί λόγω της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή. Η βασική πρόβλεψη τοποθετεί την παγκόσμια ανάπτυξη στο 3,1% το 2026 και στο 3,2% το 2027, χαμηλότερα από τον μέσο όρο των προηγούμενων ετών.
Η επιβράδυνση συνδέεται άμεσα με την άνοδο των τιμών της ενέργειας, την αυξημένη αβεβαιότητα και τη σύσφιγξη των χρηματοοικονομικών συνθηκών. Παράγοντες που είχαν στηρίξει την ανάπτυξη, όπως οι επενδύσεις στην τεχνολογία και η επεκτατική πολιτική, πλέον αντισταθμίζονται από τις γεωπολιτικές εντάσεις.
Σενάρια κρίσης: Από επιβράδυνση έως οριακή ύφεση
Το ΔΝΤ περιγράφει τρία βασικά σενάρια κινδύνου. Στο δυσμενές σενάριο, η παγκόσμια ανάπτυξη υποχωρεί στο 2,5% το 2026, ενώ ο πληθωρισμός εκτινάσσεται στο 5,4%. Σε πιο ακραίες συνθήκες, με σοβαρές ζημιές σε ενεργειακές υποδομές, η ανάπτυξη μπορεί να πέσει κοντά στο 2%, όριο που προσεγγίζει την παγκόσμια ύφεση.
Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η προοπτική εκτίναξης των τιμών ενέργειας, με το πετρέλαιο να αυξάνεται έως και 100% και το φυσικό αέριο έως 200%, επηρεάζοντας άμεσα τις τιμές τροφίμων και τις πληθωριστικές προσδοκίες.
Στο σενάριο «σοβαρής κρίσης», η παγκόσμια οικονομία πλησιάζει σε επίπεδα που έχουν καταγραφεί μόνο σε περιόδους όπως η χρηματοπιστωτική κρίση και η πανδημία, με επίμονες επιπτώσεις τόσο στην ανάπτυξη όσο και στο κόστος δανεισμού.
Ευρωζώνη και ΗΠΑ υπό πίεση από την ενέργεια
Η ευρωζώνη αναμένεται να επηρεαστεί περισσότερο, καθώς η ανάπτυξη προβλέπεται να υποχωρήσει στο 1,1% το 2026 και να κινηθεί στο 1,2% το 2027, υπό το βάρος των ενεργειακών πιέσεων και της επιβράδυνσης της μεταποίησης.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η ανάπτυξη εκτιμάται στο 2,3% το 2026, με στήριξη από τη δημοσιονομική πολιτική, αλλά με εμφανείς επιπτώσεις από τους δασμούς και το διεθνές περιβάλλον. Για το 2027 προβλέπεται σημαντική επιβράδυνση στο 1,2%.
Η Ελλάδα σε περιβάλλον παρατεταμένης αβεβαιότητας
Η συνολική εικόνα που αποτυπώνει η έκθεση του ΔΝΤ δείχνει ότι η ελληνική οικονομία εισέρχεται σε μια περίοδο αυξημένων εξωτερικών κινδύνων, όπου η ανάπτυξη επιβραδύνεται και οι πληθωριστικές πιέσεις παραμένουν ισχυρές.
Η πορεία των τιμών ενέργειας και η εξέλιξη της γεωπολιτικής κρίσης θα αποτελέσουν τους καθοριστικούς παράγοντες για την πορεία της οικονομίας, με τις επιπτώσεις να μεταφέρονται άμεσα στο κόστος ζωής και στη δυναμική της ανάπτυξης.
