Την Τετάρτη, η Louis Vuitton ανακοίνωσε ότι η Ho Yeon Jung, πρωταγωνίστρια του hit Squid Game του Netflix είναι παγκόσμια πρέσβειρα του οίκου πολυτελείας. Η βιομηχανία κάνει αυτό που ξέρει, επιστρατεύει οτιδήποτε έχει μέρισμα στο χρηματιστήριο της ποπ κουλτούρας και η Jung έχει δύναμη.
Του Λουκά Καρνή
Το πρώην μοντέλο -η Jung είχε προηγουμένως περπατήσει για τη Vuitton για την Άνοιξη/Καλοκαίρι 2017 και έχει συνεργαστεί στο παρελθόν με Chanel, Fendi και Miu Miu- μετράει πλέον 15 εκατ. ακόλουθους στο Instagram -από 40.000 που είχε πριν την πρεμιέρα της σειράς στις 17 Σεπτεμβρίου- καθιστώντας την ηθοποιό με τη μεγαλύτερη επιρροή στη Νότια Κορέα.
Σε μια κλισέ ανακοίνωση ο Nicolas Ghesquière, καλλιτεχνικός διευθυντής των γυναικείων συλλογών της Louis Vuitton είπε: “Ερωτεύτηκα αμέσως το ταλέντο και τη φανταστική προσωπικότητα της και ανυπομονώ να ξεκινήσω αυτό το νέο κεφάλαιο του ταξιδιού που ξεκινήσαμε στη Louis Vuitton πριν από μερικά χρόνια.” Η είδηση θα ήταν αν δεν.
Το -υπερεκτιμημένο και ουσιαστικά rip off του Battle Royale που είχε σοκάρει τα πλήθη περίπου δύο δεκαετίες πριν απλά σε άλλο context- κορεατικό δράμα Squid Game μάλλον θα αναδειχθεί στη Νο 1 σειρά όλων των εποχών του Netflix.
Ήδη σε Παρίσι και Σεούλ έχουν εγκαινιαστεί pop-ups που φιλοξενούν εκδoχές των παιχνιδιών της σειράς με ουρές fan και όπως επισημαίνουν οι αναλυτές η επιδραστικότητα του K-drama στη δυτική αγορά μεγαλώνει και μάλλον θα είναι η επόμενη μεγάλη δεξαμενή στην οποία τα brands θα επενδύσουν αν και υπάρχει αβεβαιότητα για τη μακροζωία του. Στη φρενίτιδα έχει φροντίσει η μαζική επέλαση της K-pop στη μουσική βιομηχανία, σίγουρα.
Στο πρόσφατο Met Gala άλλωστε οι πιο πολλές παρουσίες ανήκαν σε μια επόμενη γενιά από διάσημους -αυτούς που έχουν κοινό στο TikΤok αλλά και τις πλατφόρμες streaming. Κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid-19, όταν τα στούντιο παραγωγής έκλεισαν και οι ηθοποιοί έτρεξαν στις κινητές συσκευές για να δημιουργήσουν περιεχόμενο κάτι ακόμη συνέβη στην αγορά του καταναλωτισμού. Η λέξη influencer παρήκμασε και τώρα οι πιο ισχυροί έχουν τριπλή ιδιότητα. Είναι ηθοποιοί, influencer και fashion icons. Mια όντως δυσεύρετη τριπλή ταυτότητα που η βιομηχανία των τάσεων κυνηγάει ως δαίμονας τον ξενιστή του.
“Το δυστοπικό σκηνικό του Squid Game, σε συνδυασμό με τη χρήση μπαλακλαβών και μάσκας, τροφοδοτεί την αυξανόμενη τάση της μόδας για επιβίωση” λέει παράγοντας. “Αυτή η αισθητική είναι ιδιαίτερα δημοφιλής μετά την πανδημία και την περιβαλλοντική αβεβαιότητα” προσθέτει.
Ειρωνεία αν πιστέψει κανείς το παραμύθι ότι το Squid Game είναι μια αλληγορία για τον καταναλωτισμό. Ειρωνεία αν θυμηθεί κανείς ότι αν κάτι μπορεί να αναχαιτίσει την καταστροφή του πλανήτη είναι η τιθάσευση του καπιταλισμού. Ειρωνεία όταν βλέπεις ότι αυτοί που ρίχνουν ακόμη περισσότερη βενζίνη στην κιμαδομηχανή είναι εκπρόσωποι της γενιάς που θα πληρώσει το τίμημα πιο ακριβά από όλες. K-pop, gaming, Youtube, TikΤok κα. προετοιμάζουν τις επόμενες Καρντάσιαν με κόστος περιβαλλοντικό και εις βάρος τους.
Η επιδραστικότητα του Squid Game είναι ήδη προφανής με τις αναζητήσεις στον παγκόσμιο ιστό για ρετρό αθλητικές φόρμες να έχουν αύξηση +97 %, για λευκά αθλητικά παπούτσια +145 %, για κόκκινες, ολόσωμες φόρμες +62 % και για λευκά αριθμημένα μπλουζάκια +35 τοις εκατό μέσα σε λίγες μέρες από την πρεμιέρα της σειράς για την οποία έχουν γράψει οι πάντες γιατί κάπως πρέπει να εκταμιεύσεις την τάση -είτε με βαθυστόχαστες αναλύσεις για τον καπιταλισμό είτε αλλιώς, όπως μπορεί ο καθένας αρκεί να επιβαίνει στο κύμα του καλαμαριού.
Με τους ανθρώπους να περνούν περισσότερο χρόνο στο σπίτι και την άνοδο των πλατφορμών streaming οι ταινίες και οι σειρές έγιναν η επόμενη διέξοδος και η Gen Z δεν γλυτώνει από την παγίδα. Ίσα ίσα, την ενδυναμώνει και θα συνεχίσει να το κάνει ακόμη και μετά την άρση των lockdown. Tι είχες Γιάννη, τι είχα πάντα η συνθήκη.
Ο γερασμένος εδώ και χρόνια Μποντ τα σπάει στα ταμεία με τα brands να του δίνουν την προβολή που εξασφαλίζει τα έσοδα & το επερχόμενο House of Gucci αναμένεται να αναζωπυρώσει τη νοσταλγία για τα 90s.
Σε εντελώς παράλληλο χρόνο οι millennials -παντού αλλά και στη Νότια Κορέα- πνίγονται ολοένα περισσότερο σε χρέη. Ίσως τελικά το Squid Game είναι όντως μια αλληγορία της καταναλωτικής κοινωνίας και ως τέτοια, οι πρωταγωνιστές του -νεκροί πλην ενός αλλά στον επόμενο κύκλο θα έχουμε νέους υποψήφιους δολοφονημένους- έχουν χρέος να υπηρετήσουν το μόνο παιχνίδι που παίζεται εκεί έξω.
Επεισόδια στο πανεκπαιδευτικό συλλαλητήριο κατά της αξιολόγησης που πραγματοποιείται στο κέντρο της Αθήνας.
Όλα ξεκίνησαν όταν μέλη της ΔΟΕ, της ΟΛΜΕ και του ΟΙΕΛΕ που πραγματοποιούν πορεία προς τη Βουλή έφτασαν στη διασταύρωση των οδών Σταδίου και Καραγιώργη Σερβίας και Σταδίου.
Εκεί αστυνομικές δυνάμεις τους επιτέθηκαν μανιασμένα, με αποτέλεσμα κατά τη διάρκεια της έντασης να τραυματιστούν διαδηλωτές (μερικοί μεγάλης ηλικίας). Επίσης, προχώρησαν σε περιορισμένη χρήση χημικών στη Σταδίου. «Με ΜΑΤ και βία δεν γίνεται παιδεία» και «η αξιολόγηση είναι μια απάτη, θέλους τους εκπαιδευτικούς με σκυμμένη πλάτη» είναι ανάμεσα στα συνθήματα που ακούστηκαν.
Τα νέα εργαστηριακά επιβεβαιωμένα κρούσματα της νόσου που καταγράφηκαν τις τελευταίες 24 ώρες είναι 2.331, εκ των οποίων 8 εντοπίστηκαν κατόπιν ελέγχων στις πύλες εισόδου της χώρας. Ο συνολικός αριθμός των κρουσμάτων ανέρχεται σε 668.811 (ημερήσια μεταβολή +0.3%), εκ των οποίων 50.9% άνδρες.
Με βάση τα επιβεβαιωμένα κρούσματα των τελευταίων 7 ημερών, 112 θεωρούνται σχετιζόμενα με ταξίδι από το εξωτερικό και 2.984 είναι σχετιζόμενα με ήδη γνωστό κρούσμα.
To RTγια την επικράτεια βάσει των κρουσμάτων εκτιμάται σε 1.01 (95% ΔΕ: 0.95 – 1.07)
Οι νέοι θάνατοι ασθενών με COVID-19 είναι 21, ενώ από την έναρξη της επιδημίας έχουν καταγραφεί συνολικά 15.012 θάνατοι. Το 95.4% είχε υποκείμενο νόσημα ή/και ηλικία 70 ετών και άνω.
Ο αριθμός των ασθενών που νοσηλεύονται διασωληνωμένοι είναι 347 (61.4% άνδρες). Η διάμεση ηλικία τους είναι 66 έτη. To 79.8% έχει υποκείμενο νόσημα ή/και ηλικία 70 ετών και άνω. Μεταξύ των ασθενών που νοσηλεύονται διασωληνωμένοι, 307 (88.47%) είναι ανεμβολίαστοι ή μερικώς εμβολιασμένοι και 40 (11.53%) είναι πλήρως εμβολιασμένοι. Από την αρχή της πανδημίας έχουν εξέλθει από τις ΜΕΘ 3.190 ασθενείς.
Οι εισαγωγές νέων ασθενών Covid-19 στα νοσοκομεία της επικράτειας είναι 194 (ημερήσια μεταβολή +32.88%). Ο μέσος όρος εισαγωγών του επταημέρου είναι 160 ασθενείς. Η διάμεση ηλικία των κρουσμάτων είναι 39 έτη (εύρος 0.2 έως 106 έτη), ενώ η διάμεση ηλικία των θανόντων είναι 78 έτη (εύρος 0.2 έως 106 έτη).
Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας. Το γνωρίζουν οι παροικούντες στην Αγκυρα και στην Κωνσταντινούπολη. Ιδιαίτερα το τελευταίο διάστημα. πληθαίνουν οι ενδείξεις ότι η υγεία του Προέδρου έχει επιδεινωθεί.
Το περιβάλλον του ,προσπαθεί να το αποκρύψει με κάθε τρόπο. Φαίνεται άλλωστε και από το βίντεο που κυκλοφόρησε το επικοινωνιακό του επιτελείο , στο οποίο ο 67χρονος Τούρκος Πρόεδρος εμφανίζεται να παίζει μπάσκετ. Ένα βίντεο διάρκειας τρεισήμισι λεπτών, που ένα και μόνο στόχο είχε: Να διασκεδάσει τις εντυπώσεις και κυρίως να κατευνάσει τις φήμες ,που κυκλοφορούν ευρέως πλέον στην Γείτονα για την κατάσταση της υγείας του Προέδρου.
Σε συνδυασμό με την πληθωριστική έκρηξη και την ακρίβεια στην αγορά, οι πληροφορίες αυτές έχουν ανεβάσει στα ύψη τη λαϊκή δυσαρέσκεια για τον ίδιο τον Ερντογάν. Ιστορικά, άλλωστε ,σε μονοπρόσωπα καθεστώτα, η άσχημη υγεία του ηγέτη, απελευθερώνει δυνάμεις και προοιωνίζεται αλλαγές. Και στην Τουρκία ,ο Πρόεδρος κυβερνά μόνος του. Εφαρμόζοντας και τη δική του οικονομική πολιτική- τα λεγόμενα Erdonomics. Tρεις Κεντρικούς Τραπεζίτες έχει αλλάξει σε λιγότερο από τρία χρόνια, μήπως και βελτιωθεί η κατάσταση, αλλά τα πράγματα πάνε από το κακό στο χειρότερο για τον ίδιο και το καθεστώς του.
Το γνωρίζουν αυτό οι άνθρωποι του επικοινωνιακού επιτελείου στο Παλάτι της Αγκυρας: Χωρίς τον Ερντογάν, δεν υπάρχει καθεστώς! Και φυσικά προσπαθούν με κάθε μέσο να πείσουν τους πολίτες ότι ο Τούρκος Πρόεδρος παραμένει πανίσχυρος, πολιτικά και σωματικά.
Μόνο που το προσεκτικά μονταρισμένο βίντεο με τον Ερντογάν να παίζει μπάσκετ με τους συμβούλους του ,μάλλον κακό παρά καλό έκανε στην εικόνα του Προέδρου. Υπό τους ήχους μιας μονταρισμένης, «χαρούμενης» μουσικής επένδυσης, ο Ερντογάν εμφανίζεται να παίζει άκαμπτος ,σχεδόν ακίνητος.
Ο «αγώνας» διεξάγεται στο γήπεδο του Προεδρικού Παλατιού, στην Αγκυρα και ο Πρόεδρος βάζει καλάθια χωρίς να κουνιέται. Και οι σύμβουλοί του χειροκροτούν. «Αθλούμαι τρεις φορές την εβδομάδα», έγραψε στα κοινωνικά δίκτυα. Όλα είναι εντάξει, ήθελε να πει. Μόνο που το βίντεο δεν δημοσιεύθηκε αυθόρμητα. διευθυντής επικοινωνίας του Ερντογάν, Φαχρετίν Αλτούν, είχε ανακοινώσει από την προηγούμενη ημέρα ότι υπάρχει το σχετικό βίντεο. «Ο πρόεδρός μας είναι σε καλή κατάσταση», έγραψε ο στενός του σύμβουλο ,Ιμπραήμ Καλίν στο Twitter. Για την ιστορία, η ομάδα του Ερντογάν κέρδισε τον αγώνα μπάσκετ με 50-24, όπως έγραψαν τα ελεγχόμενα από το καθεστώς, στην συντριπτική τους πλειοψηφία, μέσα ενημέρωσης. Πρώτος σκόρερ; Φυσικά ο Πρόεδρος, με 27 πόντους . Περισσότερους από τους μισούς, δηλαδή. Η αντιπολίτευση υποδέχτηκε το βίντεο με ειρωνικά σχόλια. Ο Ερκάν Μπάς πρόεδρος του μικρού αριστερού κόμματος TIP, είδε μάλιστα το βίντεο ως ευκαιρία να απαλλαγεί η χώρα από τον πρόεδρο. Προσκάλεσε τον Ερντογάν σε έναν αγώνα μπάσκετ: «Αν χάσεις, μπαίνεις στο αεροπλάνο και δεν επιστρέφεις ποτέ στην Τουρκία», έγραψε ο Ερκάν Μπας στο twitter.
Οι δελφίνοι και οι υποψήφιοι της αντιπολίτευσης
Φυσικά όσο άρρωστος κι είναι,ο Τούρκος Πρόεδρος δεν πρόκειται να αποχωρήσει οικειοθελώς. Είναι σίγουρο ότι θα δώσει, όπως μπορεί, τη μάχη για να επανεκλεγεί στις προγραμματισμένες για το 2023 Προεδρικές εκλογές. Συζητά ήδη από τώρα την αλλαγή του Συντάγματος ,αλλά και του εκλογικού νόμου ,ώστε να μπορεί να επανεκλεγεί με ποσοστό μικρότερο του 50% .Μόνο, που ημέρα με την ημέρα, καθίσταται όλο και πιο δύσκολη η πολιτική του επιβίωση. Με τις δημοσκοπήσεις να δείχνουν πλέον ότι το κυβερνών κόμμα ΑΚΡ δεν ξεπερνά το 30% και με το ακροδεξιό κόμμα Εθνικιστικής Δράσης του Ντεβλέτ Μπαχτσελί να είναι μόλις στο 6%, οι δύο εταίροι δεν θα έχουν κοινοβουλευτική πλειοψηφία στην επόμενη βουλή, ούτε την προεδρία μπορεί να ξανακερδίσει ο Ερντογάν. Βλέπει άλλωστε ο Τούρκος πρόεδρος καθημερινά όλο και περισσότερους ψηφοφόρους του να τον εγκαταλείπουν. Ο δημοφιλής δήμαρχος της Κωνσταντινούπολης Εκρέμ Ιμάμογλου που προέρχεται από το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης , προηγείται του Ερντογάν με 10 ποσοστιαίες μονάδες στις δημοσκοπήσεις. Το ίδιο και ο επίσης αντιπολιτευόμενος, δήμαρχος της Αγκυρας, Μανσούρ Γιαβάς.
Την αδυναμία του Ερντογάν βλέπουν άλλωστε και οι πιθανοί διάδοχοί του, κατανοώντας ότι ο Τούρκος Πρόεδρος μπορεί να μην είναι σε θέση να διεκδικήσει την επανεκλογή του : Ο υπουργός Αμυνας, Χουλουσί Ακάρ, ο υπουργός Εσωτερικών, Σουλεϊμάν Σοϊλού ,αλλά και ο αρχικατάσκοπος Χακάν Φιντάν-ο επικεφαλής της διαβόητης ΜΙΤ, θεωρούνται οι επικρατέστεροι υποψήφιοι για τη διαδοχή, Με τον σκληροπυρηνικό Ακάρ να έχει τον πρώτο λόγο, λόγω των διασυνδέσεών του με τις ένοπλες δυνάμεις.
Μετά τον Ερντογάν, τι;
«Ο Ερντογάν μπορεί να μην είναι σε θέση να μετάσχει στις επόμενες εκλογές σε δύο χρόνια» ,λέει ο Στήβεν Κούκ, εμπειρογνώμονας για τη Μέση Ανατολή στο Αμερικανικό Ινστιτούτο Council on Foreign Relations (CFR), προτρέποντας μάλιστα τις δυτικές κυβερνήσεις να αρχίσουν να σκέφτονται αυτή την εξέλιξη.
Ο Κουκ προειδοποιεί πάντως ότι ακόμη κι έτσι, το καθεστώς Ερντογάν θα επιχειρήσει να νοθεύσει τις εκλογές, όποτε κι αν διεξαχθούν. «Το σημερινό σύστημα που δημιουργήθηκε από το AKP έχει βοηθήσει πολλούς ανθρώπους να συγκεντρώσουν μεγάλο πλούτο, δύναμη και επιρροή, και αυτοί δεν πρόκειται να παραδοθούν εύκολα», λέει ο Αμερικανός αναλυτής. «Ο Ερντογάν και το κυβερνών κόμμα του Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης βρίσκονται στην εξουσία για σχεδόν 20 χρόνια, στη διάρκεια των οποίων κατέστησαν ανενεργούς τους παλιούς θεσμούς και δημιούργησαν νέους ,προκειμένου να επιβάλουν την υπερεξουσία του AKP ,αλλά και του ίδιου του Τούρκου Προέδρου».
Ο Αμερικανός αναλυτής προβλέπει μάλιστα ότι αν νικήσει η αντιπολίτευση στις εκλογές, θα ακολουθήσει «μια κόλαση για να πληρώσουν οι υπεύθυνοι», για όσα συνέβησαν στην Τουρκία στα χρόνια του Ερντογάν. «Η κρίση δημοκρατίας της Τουρκίας μπορεί να μην τελειώσει με την αποχώρηση του Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν», υποστηρίζει ο Κουκ και εξηγεί: «Η Τουρκία μπορεί να δυσκολευτεί να εξελιχθεί σε μια υγιή δημοκρατία, καθώς οι θεσμοί στη χώρα έχουν αλλάξει δραματικά» .
Η τιμή του φυσικού αερίου κατέγραψε νέα ιστορικά ρεκόρ σήμερα στις ευρωπαϊκές αγορές λόγω της ισχυρής ζήτησης καθώς πλησιάζει ο χειμώνας, κυρίως στην Ασία, αλλά επίσης λόγω της περιορισμένης προσφοράς και των χαμηλών αποθεμάτων παγκοσμίως.
Η ευρωπαϊκή τιμή αναφοράς για το φυσικό αέριο, το ολλανδικό TTF (Title Transfer Facility), κατέγραψε στις 13.10 ώρα Ελλάδας άνοδο 16,36% στα 135,00 ευρώ η μεγαβατώρα (MWh). Η τιμή του βρετανικού αερίου, με παράδοση τον επόμενο μήνα, κατέγραψε άλμα 18,15% στις 347,27 πένες ανά θερμική μονάδα.
Οι δύο αγορές κατέγραψαν νωρίτερα κέρδη πάνω από το 25%, και ανήλθαν αντίστοιχα στα 162,12 ευρώ και τις 407,82 πένες, λίγο πριν από τις 11:30 ώρα Ελλάδας, τιμές που αποτελούν ρεκόρ.
«Το σημερινό άλμα των τιμών ενέργειας στην Ευρώπη είναι πραγματικά μοναδικό», σχολίασαν οι αναλυτές της Société Générale, «ποτέ πριν οι τιμές ενέργειας δεν είχαν αυξηθεί τόσο πολύ και τόσο γρήγορα».
Ερωτηθείς από το Γαλλικό Πρακτορείο, ο αναλυτής της Commerzbank Κάρστεν Φριτς βλέπει σε αυτή την πολύ ισχυρή αύξηση των τιμών «μια κίνηση πανικού και φόβου» απέναντι στα χαμηλά αποθέματα καθώς πλησιάζει ο χειμώνας στο βόρειο ημισφαίριο.
Η πλειονότητα των παρατηρητών της αγοράς καταδεικνύει επίσης τη ζήτηση στην Ασία, κυρίως την Κίνα.
Οι αναλυτές της ING προσθέτουν επίσης έναν συνδυασμό παραγόντων «υψηλών τιμών ηλεκτρισμού, περιορισμένης προσφοράς από τη Ρωσία και της πιθανότητας ενός ψυχρότερου χειμώνα».
Σύμφωνα με ειδικούς Capital Economics, οι τιμές «θα παραμείνουν πιθανόν αυξημένες σε σχέση με τα επίπεδα του παρελθόντος» μεσοπρόθεσμα.
«Φρένο» στις προσδοκίες της βιομηχανίας και των καταναλωτών βάζουν οι ανατιμήσεις σε πρώτες ύλες και ενέργεια, με το Ιδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ) που διενεργεί την έρευνα οικονομικής συγκυρίας να εκτιμά πως ο αρνητικός αντίκτυπος των ανατιμήσεων στις προσδοκίες ειδικά των νοικοκυριών είναι πολύ πιθανό να ενταθεί το επόμενο διάστημα.
Η σχετική στασιμότητα, εξάλλου, που παρατηρείται στο εμβολιαστικό πρόγραμμα, η έναρξη εφαρμογής περιοριστικών μέτρων για τους μη εμβολιασμένους όπως και η αβεβαιότητα, καθώς μπήκε το φθινόπωρο, για την πορεία της πανδημίας αποτελούν επίσης επιβαρυντικούς παράγοντες για το οικονομικό κλίμα.
Ετσι, λοιπόν, ο δείκτης οικονομικού κλίματος, έπειτα από συνεχή άνοδο επτά μηνών, υποχώρησε τον Σεπτέμβριο και διαμορφώθηκε στις 109,7 μονάδες από τις 113 μονάδες τον Αύγουστο. Η «διόρθωση» αυτή οφείλεται σε σημαντική εξασθένηση των επιχειρηματικών προσδοκιών στη βιομηχανία, καθώς και από νέα υποχώρηση της καταναλωτικής εμπιστοσύνης, σε συνέχεια της σχετικής αρνητικής τάσης από τον Ιούνιο.
«Προς το παρόν, οι επιπτώσεις των αυξήσεων είναι εντονότερες στη βιομηχανία και στα νοικοκυριά, όμως όσο οι τιμές παραμένουν υψηλά, τα προβλήματα μπορεί να διευρύνονται στην παραγωγή, στις εφοδιαστικές αλυσίδες και στην απασχόληση. Εγχωρίως, πλέον σοβαρές θα είναι οι εξελίξεις σχετικά με την εκκίνηση και υλοποίηση των έργων του Ταμείου Ανάκαμψης, σε συνδυασμό με τις συνοδευτικές μεταρρυθμίσεις», επισημαίνει το ΙΟΒΕ.
Ο δείκτης οικονομικού κλίματος υποχώρησε τον Σεπτέμβριο έπειτα από συνεχή άνοδο επτά μηνών.
Ειδικότερα, ο δείκτης επιχειρηματικών προσδοκιών στη βιομηχανία υποχώρησε τον Σεπτέμβριο στις 106,9 μονάδες (από 112,3 τον Ιούλιο και 114,6 τον Αύγουστο). Μάλιστα, στον κλάδο επικρατεί έντονη αβεβαιότητα, καθώς στο ερώτημα προς τις επιχειρήσεις να αξιολογήσουν κατά πόσον η μελλοντική ανάπτυξη της επιχείρησης μπορεί εύκολα να προβλεφθεί, το 50% απάντησε ότι η πρόβλεψη είναι δύσκολη ή σχετικά δύσκολη, έναντι 42% τον προηγούμενο μήνα.
Ακόμη πιο απαισιόδοξα εμφανίζονται τα νοικοκυριά, με τον δείκτη καταναλωτικής εμπιστοσύνης να διαμορφώνεται τον Σεπτέμβριο στις -38,3 μονάδες (από -32,9 τον Ιούλιο και -35,1 τον Αύγουστο) με το 55% των νοικοκυριών να προβλέπει άνοδο τιμών, κάτι που οδηγεί σε επιδείνωση των προβλέψεων για την οικονομική τους κατάσταση, αλλά και σε σημαντική εξασθένηση της πρόθεσης για μεγάλες αγορές. Συγκεκριμένα, το 48% (από 35%) των νοικοκυριών αναμένει επιδείνωση της οικονομικής του κατάστασης το προσεχές 12μηνο, το 52% (από 39%) εκτιμά ότι θα προβεί σε λιγότερες δαπάνες για μεγάλες αγορές (έπιπλα, ηλεκτρικές συσκευές κ.ά.) το προσεχές 12μηνο, ενώ υποχώρησε ελαφρώς και η πρόθεση για αποταμίευση.
Στον αντίποδα βρίσκεται ο κλάδος των κατασκευών, με τον δείκτη επιχειρηματικών προσδοκιών να διαμορφώνεται στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 21,5 ετών. Ωστόσο, η αύξηση αυτή προέρχεται αποκλειστικά από την υποκατηγορία των δημόσιων έργων, ενώ από την άλλη η υποκατηγορία των ιδιωτικών κατασκευών κατέγραψε αισθητή υποχώρηση. Ειδικότερα, ο δείκτης επιχειρηματικών προσδοκιών στις κατασκευές διαμορφώθηκε τον Σεπτέμβριο στις 153,5 μονάδες, που αποτελεί την τρίτη υψηλότερη διαχρονικά επίδοση, μετά εκείνες του Μαρτίου και του Απριλίου του 2000.
Ελαφρά αύξηση σημείωσε ο δείκτης επιχειρηματικών προσδοκιών στο λιανεμπόριο, στις 103,6 μονάδες (από 102,6 τον Ιούλιο και 99,9 τον Αύγουστο), κάτι που οφείλεται κυρίως στη ρευστοποίηση αποθεμάτων των πολυκαταστημάτων και των καταστημάτων ειδών οικιακού εξοπλισμού.
Βελτίωση σημείωσε και ο δείκτης επιχειρηματικών προσδοκιών στις υπηρεσίες, στις 125,8 μονάδες τον Σεπτέμβριο (από 120,8 τον Ιούλιο και 123,6 τον Αύγουστο), εξέλιξη η οποία οφείλεται ιδίως στις βελτιωμένες προσδοκίες στον τουρισμό και στην εστίαση.
Δέκα χρόνια πριν, το πυρηνικό ατύχημα στη Φουκουσίμα της Ιαπωνίας οδήγησε σε μια μεγάλη στροφή διεθνώς κατά της πυρηνικής ενέργειας.
Η μεγαλύτερη αλλαγή έλαβε τόπο στη Γερμανία, όπου η κυβέρνηση Μέρκελ αποφάσισε το 2011 το κλείσιμο όλων των πυρηνικών σταθμών της χώρας ως το 2022 και παράλληλα ανακοίνωσε την ίδια χρονιά το φιλόδοξο πρόγραμμά της με τίτλο Energiewende με στόχο τη ραγδαία ανάπτυξη των ΑΠΕ και την επένδυση στο φυσικό αέριο ως μεταβατικό καύσιμο.
Δεδομένης της σημαντικής θέσης της Γερμανίας στο ευρωπαϊκό ενεργειακό στερέωμα, το γεγονός αυτό είχε προεκτάσεις που εν τέλει συνέβαλαν και στην κατάσταση που βιώνουμε σήμερα με τις υψηλές τιμές και τις ελλείψεις εφοδιασμού. Η αλλαγή πολιτικής οδήγησε τη χώρα αυτή σε μεγαλύτερη εξάρτηση από το αέριο, πράγμα που πλέον γύρισε “μπούμερανγκ” λόγω της έλλειψής του. Ταυτόχρονα, οι αυξημένες ανάγκες της Γερμανίας για αέριο σημαίνουν λιγότερες διαθέσιμες ποσότητες για άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Στην ίδια χρονική περίοδο, το μερίδιο του λιγνίτη και του λιθάνθρακα σημείωσε μια πτώση αλλά όπως γνωρίζουμε, η εν λόγω παραγωγή επηρεάζεται σημαντικά από το κόστος των ρύπων και πλέον και του ακριβού καυσίμου. Χαρακτηριστικό είναι ότι πριν από λίγες ημέρες μια μονάδα άνθρακα στη Γερμανία αναγκάστηκε να διακόψει τη λειτουργία της επειδή δεν μπορούσε να εξασφαλίσει άνθρακα.
Αν δεν είχε διαλυθεί ο σταθμός της Φουκουσίμα, τότε σήμερα θα βρισκόμασταν σε ένα διαφορετικό τοπίο, καθώς η Γερμανία θα διέθετε περισσότερες πυρηνικές μονάδες για να καλύψει τις ανάγκες της με μηδενικές εκπομπές. Αντί αυτού, διαθέτει μόλις έξι σταθμούς με συνολική ισχύ 8,545 MW. Χαρακτηριστικό είναι ότι το 2010 το μερίδιο των πυρηνικών σταθμών στη χώρα ήταν 22,4% και πέρυσι ήταν μόλις 11,3%. Η χώρα αυτή δηλαδή έχασε γύρω στα 12 γιγαβάτ σταθερής ισχύος χωρίς εκπομπές και την αντικατέστησε εν πολλοίς με ΑΠΕ οι οποίες είναι εξίσου καθαρές αλλά όχι και σταθερές.
Αξίζει, όμως, να δούμε και το κόστος της πυρηνικής τεχνολογίας, το οποίο αυξανόταν σταθερά από τα τέλη της δεκαετίας του 1990 και πλέον βρίσκεται σε σημείο που ξεπερνά όλες τις υπόλοιπες τεχνολογίες ηλεκτροπαραγωγής.
Το υψηλό αυτό κόστος, όμως, αφορά νέες μονάδες τη στιγμή που οι περισσότεροι σημερινοί πυρηνικοί σταθμοί ανά την υφήλιο έχουν πίσω τους ήδη τρεις ή τέσσερις δεκαετίες επιχειρησιακής ζωής, άρα το κόστος κατασκευής τους έχει αποπληρωθεί και η παραγωγή τους είναι σχετικά οικονομική. Η τιμή του ουρανίου έχει σημειώσει τελευταία μια αύξηση όπως και όλα τα υπόλοιπα εμπορεύματα, όμως δεν έχει καμία σχέση με την άνοδο που παρατηρείται στο φυσικό αέριο.
Ασφαλώς, η πυρηνική ενέργεια χαρακτηρίζεται από μπόλικες ιδιομορφίες, κινδύνους και πλέον ένα πολύ δύσκολο επενδυτικό κλίμα. Εντούτοις, η διατήρηση των γερμανικών σταθμών για λίγα χρόνια παραπάνω θα είχε προσφέρει μια σημαντική λύση για την ενεργειακή μετάβαση της Ευρώπης.
Σε διψήφιο ποσοστό του πληθυσμού εκτιμάται πως ανέρχονται σήμερα οι Έλληνες που ασχολούνται με την αγοραπωλησία (trading) κρυπτονομισμάτων σε διάφορες πλατφόρμες, ενώ αντίθετα η -πολύ ενεργοβόρα- εξόρυξη bitcoin ή ethereum έχει πλέον καταστεί απαγορευτική για τους ιδιώτες, δεδομένου ότι ο εξοπλισμός στοιχίζει ακριβά και απαξιώνεται γρήγορα, ενώ η τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος στην Ελλάδα είναι υψηλή.
Την εκτίμηση αυτή διατυπώνει, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο πολιτικός μηχανικός και αυτοδημιούργητος επιχειρηματίας Γεώργιος Νώλης, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας «Lancom Ltd», με έδρα τη Θεσσαλονίκη, η οποία δραστηριοποιείται στον χώρο των υπηρεσιών κέντρων δεδομένων και της υπολογιστικής νέφους.
Με αφορμή την ταχεία άνοδο των κρυπτονομισμάτων -η οποία γνώρισε πρωτοφανή ανάπτυξη εν μέσω πανδημίας- και το γεγονός ότι ολοένα περισσότεροι άνθρωποι ασχολούνται πλέον με αυτά, το ΑΠΕ-ΜΠΕ αναζήτησε επαγγελματίες με μακρά παρουσία στον χώρο της πληροφορικής και βαθιά γνώση της αγοράς, ώστε να σχηματίσει πιο εναργή εικόνα για το ποια είναι σήμερα η κατάσταση στην Ελλάδα και διεθνώς. Μεταξύ αυτών, ο Γ.Νώλης μίλησε επώνυμα και άλλοι ανώνυμα.
Ενέργεια όση καταναλώνει η Φινλανδία, το παράδειγμα της Κίνας και το τολμηρό Ελ Σαλβαδόρ
Τι είναι λοιπόν τα κρυπτονομίσματα; Όπως αναφέρουν στο ΑΠΕ-ΜΠΕ οι γνώστες, αποτελούν ψηφιακό χρήμα, που δεν ελέγχεται από ένα άτομο ή κεντρική τράπεζα και είναι πλήρως αποκεντρωμένο. Για παράδειγμα, στην περίπτωση του Bitcoin, η ισοτιμία του οποίου ανέρχεται (5/10/2021) σε 42.553,18 ευρώ (έναντι 2.925,45 ευρώ για το ethereum), όλες οι συναλλαγές καταγράφονται σε έναν δημόσιο κατάλογο -κάτι σαν ψηφιακό λογιστικό βιβλίο- η συντήρηση του οποίου απαιτεί μεγάλες ποσότητες ενέργειας, ενώ το κρυπτονόμισμα δίδεται ως αμοιβή σε όσους λύσουν με τους υπολογιστές τους πολύπλοκους μαθηματικούς γρίφους. Η διαδικασία αυτή αποκαλείται «εξόρυξη», στα αγγλικά «mining», κι απαιτεί πανίσχυρα υπολογιστικά συστήματα.
Συνολικά το bitcoin θεωρείται εξαιρετικά ενεργοβόρο, αφού για να «συντηρηθεί» το σύστημα της παραγωγής του, χρειάζεται κάθε χρόνο το ηλεκτρικό ρεύμα που καταναλώνει μια χώρα όπως η Φιλανδία (ενώ πίσω στο μακρινό 2010, όταν η αξία του ήταν πολύ χαμηλή, μπορούσες να το εξορύξεις με έναν απλό υπολογιστή με δυνατή κάρτα γραφικών και ελάχιστο κόστος ενέργειας.
Βάσει στοιχείων που συγκέντρωσε το ΑΠΕ-ΜΠΕ από διάφορες πηγές, η Κίνα, μέχρι πρότινος παγκόσμιος κόμβος εξόρυξης, ανακοίνωσε στις 24 Σεπτεμβρίου, μέσω της κεντρικής της τράπεζας, ότι κηρύσσει παράνομες όλες τις συναλλαγές με κρυπτονομίσματα, εκφράζοντας φόβους για ξέπλυμα μαύρου χρήματος κι απάτες. Ωστόσο, η όποια ανησυχία, ανεδαφική ή όχι, δεν αλλάζει το γεγονός ότι το ψηφιακό χρήμα αναπτύσσεται ολοένα περισσότερο στον πλανήτη -ενδεικτικό είναι ότι την τελευταία πενταετία η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας για την εξόρυξη bitcoin έχει δεκαπλασιαστεί, ενώ κάθε ενάμιση χρόνο η υπολογιστική ισχύς που απαιτεί το mining διπλασιάζεται- με αποτέλεσμα κυβερνήσεις και οργανισμοί να στρέφουν ολοένα περισσότερο το βλέμμα τους στα κρυπτονομίσματα, τις πιθανές ευκαιρίες και κινδύνους.
Μάλιστα, στις αρχές Σεπτεμβρίου το Ελ Σαλβαδόρ έγινε, παρά τις αντιδράσεις από πλευράς των πολιτών, η πρώτη χώρα στον κόσμο που υιοθέτησε το bitcoin ως το επίσημο νόμισμά της, με τον 40χρονο Πρόεδρό της, Ναγίμπ Μπουκέλε, να δηλώνει ότι το κυρίαρχο κρυπτονόμισμα θα βοηθήσει τον πληθυσμό να αποταμιεύει 400 εκατ. δολάρια τον χρόνο, τα οποία θα εξοικονομεί από τις προμήθειες που σήμερα πληρώνει σε εμβάσματα, ενώ παράλληλα θα διασφαλίσει πρόσβαση σε χρηματοοικονομικές υπηρεσίες στο 70% των κατοίκων που σήμερα δεν έχουν τραπεζικό λογαριασμό (το ένα τέταρτο του ΑΕΠ του Ελ Σαλβαδόρ προέρχεται από διασυνοριακά εμβάσματα, σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα).
Πόσοι είναι οι miners στην Ελλάδα;
«Δεν υπάρχει μεθοδολογία για να υπολογίσουμε τον αριθμό των ανθρώπων ή των εταιρειών που ασχολούνται με το mining κρυπτονομισμάτων σε κάποια χώρα ή περιοχή. Το crypto mining βασίζεται στη λογική της ανωνυμίας, όπως και τα κρυπτονομίσματα, συνεπώς μόνο εικασίες μπορούμε να κάνουμε. Γνωρίζω πολλούς miners οι οποίοι ασχολούνται ερασιτεχνικά με ένα ώς δέκα «mining rigs» (σ.σ.τον εξοπλισμό που απαιτείται για την εξόρυξη) και ελάχιστους που έχουν τις λεγόμενες «mining farms», φάρμες εξόρυξης δηλαδή, κυρίως εκτός χώρας, μισθωμένες» εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Γιώργος Νώλης.
Οι miners που ασχολούνται ερασιτεχνικά είναι συνήθως άνθρωποι που έχουν σχέση με υπολογιστές και νέες τεχνολογίες, χωρίς να αποκλείονται αυτοί που απλά επενδύουν σε rigs, διότι αποφάσισαν να μπουν στον χώρο δοκιμαστικά, ώστε να επεκτείνουν σταδιακά στο μέλλον τις δραστηριότητές τους. Οι επαγγελματίες miners απασχολούν συνήθως ομάδα ανθρώπων, που ασχολούνται 24 ώρες το 24ωρο, για να βελτιστοποιήσουν την απόδοση της επένδυσής τους. «Γενικά η Ελλάδα δεν ενδείκνυται ιδιαίτερα -τη δεδομένη χρονική στιγμή- ως χώρα για τη συγκεκριμένη δραστηριότητα, λόγω πολύ υψηλής τιμής ρεύματος, καθώς και λόγω υψηλών θερμοκρασιών (άρα ακόμη μεγαλύτερης κατανάλωσης ρεύματος για χρήση κλιματισμού, ώστε να συντηρούνται τα μηχανήματα)» σημειώνει.
Τι εξοπλισμό απαιτεί η εξόρυξη κρυπτονομισμάτων και πόσο στοιχίζει;
Το mining απαιτεί εξοπλισμό τελευταίας τεχνολογίας, καθώς ο ανταγωνισμός είναι πλέον μεγάλος και όσο πιο καινούργιος ο εξοπλισμός, τόσο μεγαλύτερη η επίδοσή κι απόδοσή του (μετριέται σε hash per second). Για τη συνολική απόδοση βέβαια, πρέπει να συνυπολογίζεται η κατανάλωση ρεύματος. «Υπάρχουν οι επιλογές του «ASIC miner» και του «mining rig». Στην πρώτη περίπτωση, μιλάμε για εξειδικευμένο μηχάνημα, που κάνει ισχυρό mining, συνήθως σε ένα συγκεκριμένο κρυπτονόμισμα, γεγονός που το καθιστά αρκετά έως πολύ δεσμευτικό για το μέλλον. Στη δεύτερη περίπτωση, είμαστε πιο ευέλικτοι, διότι δημιουργούμε μια συστοιχία από συνήθως ευρείας χρήσης καρτών γραφικών και μπορούμε να κάνουμε «εξόρυξη» στην πλειονότητα των κρυπτονομισμάτων» εξηγεί ο Γιώργος Νώλης.
«Προφανώς το mining δεν συμφέρει με τίποτα για ιδιώτες. Σε μια υγιή επιχείρηση όμως, τα έξοδα κατανάλωσης ρεύματος, το ΦΠΑ και οι αποσβέσεις εξοπλισμού, μπορούν υπό προϋποθέσεις να καταστήσουν συμφέρουσα την επένδυση, ειδικά στην περίπτωση που η τιμή του Ethereum αυξηθεί (έχει φτάσει στα 3.400 ευρώ μέσα στον Σεπτέμβριο του 2021 και πάνω από τα 3.600 ευρώ τον Μάιο του 2021). Εάν αυτά συνδυαστούν με εμπειρία- στρατηγική, ισχυρή τεχνογνωσία, ανάπτυξη εξειδικευμένου λογισμικού που βελτιστοποιεί το mining και προφυλάσσει τον εξοπλισμό από φθορές, υπηρεσίες επίβλεψης της απόδοσης σε 24ωρο επίπεδο, τότε η απόδοση μπορεί να είναι πολύ αξιόλογη, ειδικά σε μακροπρόθεσμες επενδύσεις» εκτιμά και προσθέτει πως επειδή όλα αυτά αλλάζουν καθημερινά, πάντα υπάρχουν κίνδυνοι απώλειας μέρους ή και του συνόλου της επένδυσης, ιδιαίτερα αν αυτή συνδυάζεται με trading.
Πώς αμείβονται και φορολογούνται οι miners και πόσα χρήματα αποδίδει κατά μέσο όρο η εξόρυξη μηνιαίως;
Ποια είναι όμως η πιθανή απόδοση του mining; Ένα πολύ ενδεικτικό παράδειγμα αφορά ένα σχετικά σύγχρονο «mining rig» για την εξόρυξη του κρυπτονομίσματος Ethereum, με 15 κάρτες γραφικών NVIDIA RTX 3080, συγκεντρωτικής απόδοσης της τάξης των 1.250 MH/s (MH/s: ένα εκατομμύριο hashes ανά δευτερόλεπτο). Το κόστος του αγγίζει σήμερα τις 20.000 ευρώ χωρίς ΦΠΑ. Καταναλώνει έως 4.800 Watt, άρα καίει περίπου 1.000 ευρώ μηνιαίως σε ρεύμα, με μια θεωρητική χρέωση 0,30 ευρώ ανά κιλοβατώρα, συμπεριλαμβανομένων των ρυθμιζόμενων χρεώσεων κλπ. Με τιμή πώλησης του Ethereum -κατά μέσο όρο- στα 2.500 ευρώ, μπορεί να «εξορύξει» το 65% ενός τεμαχίου μέσα σε 30 ημέρες, αξίας περίπου 1.600 ευρώ. Άρα, το καθαρό κέρδος, αφαιρώντας το ρεύμα, θα είναι περίπου 600 ευρώ μηνιαίως, με την τρέχουσα «δυσκολία εξόρυξης», η οποία αυξάνεται συνεχώς.
Οι miners αμείβονται σε γενικές γραμμές με το λεγόμενο «Proof of Work» (απόδειξη εργασίας), καθώς και με την επιβεβαίωση/διασταύρωση των συναλλαγών που γίνονται στο εκάστοτε blockchain δίκτυο κρυπτονομισμάτων, όπως το δίκτυο Ethereum. Με πιο απλά λόγια, αμείβονται επειδή διαθέτουν υπολογιστική ισχύ στο δίκτυο που συμμετέχουν και η αμοιβή τους δίδεται στα αντίστοιχα κρυπτονομίσματα και τις υποδιαιρέσεις αυτών. Η αμοιβή «μπαίνει» σε κάποιο ηλεκτρονικό «πορτοφόλι» και έτσι μπορεί κάποιος να συγκεντρώνει εκεί σταδιακά τα κρυπτονομίσματά του. Εάν θέλει να κάνει κάτι παραπάνω από να τα συγκεντρώνει σε ένα πορτοφόλι, πρέπει να κάνει εγγραφή σε κάποιο ανταλλακτήριο και να τα μετατρέψει σε ό,τι επιθυμεί, είτε σε άλλα κρυπτονομίσματα είτε σε δολάρια, ευρώ κλπ.
«Όσον αφορά τη φορολογία για την παραγωγή κρυπτονομισμάτων και μόνο, αυτή νοείται θεωρητικά για κάποιο νομικό πρόσωπο, καθώς ένας ιδιώτης δεν πρόκειται να βγάλει στις ημέρες μας πραγματικό κέρδος μετά φόρων, παρά μόνο θα χάσει χρήματα. Το έσοδο από την παραγωγή κρυπτονομισμάτων στις εταιρείες φορολογείται κανονικά, αφού μετατραπούν σε FIAT νόμισμα (π.χ. ευρώ) σε ανταλλακτήριο και μεταφερθούν στον τραπεζικό λογαριασμό όψεως, με τον τρέχοντα συντελεστή (22% για το φορολογικό έτος 2021). Φυσικά εκπίπτουν όλα τα έξοδα και αποσβέσεις, μιας και το εισόδημα θεωρείται ότι προκύπτει από παραγωγική διαδικασία» γνωστοποιεί ο κ.Νώλης, διευκρινίζοντας ότι τα παραπάνω δεν αφορούν εισοδήματα από trading κρυπτονομισμάτων, όπου ισχύουν άλλοι συντελεστές/διαδικασίες.
Ευκαιρία για τη μελλοντική Ελλάδα;
Κατά την πανδημική κρίση, τα κρυπτονομίσματα κινήθηκαν σε πρωτοφανή ανοδική πορεία, έχουν κεντρίσει το ενδιαφέρον των επενδυτών παγκοσμίως μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα και πλέον θεωρείται από πολλές πλευρές ότι «ήρθαν για να μείνουν», αν και έχουν ακόμη να διανύσουν μεγάλο δρόμο μέχρι την ωρίμανση. «Διαφωνώ κάθετα με την «ποινικοποίηση» του mining και των κρυπτονομισμάτων και θεωρώ ότι σταδιακά θα επικρατήσουν έναντι των παραδοσιακών τραπεζικών ιδρυμάτων» σημειώνει ο Γιώργος Νώλης, ο οποίος «βλέπει» μια σημαντική ευκαιρία για την Ελλάδα, την οποία συνδέει με την αυξανόμενη χρήση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ): «Εκτιμώ ότι ειδικά η Ελλάδα θα διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο στην Ευρώπη για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ. Όμως, το υφιστάμενο δίκτυο μεταφοράς ενέργειας (ΑΔΜΗΕ και ΔΕΔΔΗΕ), δεν έχει την κατάλληλη διαστασιολόγηση και φυσικά τον απαραίτητο σχεδιασμό για να υποστηρίξει αυτή την ανάπτυξη. Αποτέλεσμα όλων των παραπάνω είναι να έχουμε ήδη, εδώ και χρόνια, πολλά φωτοβολταϊκά πάρκα, που ενώ παράγουν «καθαρή» ηλεκτρική ενέργεια, η απορρόφησή της είναι πολύ χαμηλότερη από την παραγωγή. Εκεί λοιπόν υπάρχει πολύ σοβαρή ευκαιρία οργάνωσης «containerized» υποδομής mining, με εξαιρετικά περιθώρια κέρδους, αλλά όπως κάθε ευκαιρία, απαιτεί γρήγορες κινήσεις και αποφασιστικούς επενδυτές. Με αυτή τη μεθοδολογία όμως, η Ελλάδα μπορεί να γίνει πρωτοπόρος και στο mining, με σχεδόν μηδαμινό περιβαλλοντικό αποτύπωμα».
Μνήμες του ταραχώδους Ιουλίου του 2015 επαναφέρει η απόφαση του γερμανικού συνταγματικού δικαστηρίου ότι η κυβέρνηση Μέρκελ δεν τήρησε τις συνταγματικές υποχρεώσεις της όταν κατέθεσε στο Eurogroup τη διαβόητη πρόταση του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε για «προσωρινή» έξοδο της Ελλάδας από την Ευρωζώνη.
Υπενθυμίζεται ότι το έγγραφο με τις προτάσεις Σόιμπλε τιτλοφορείτο «Σχόλια πάνω στις τελευταίες προτάσεις της Ελλάδας» και είχε ημερομηνία 10 Ιουλίου 2015. Στη μέση του κειμένου ο τότε υπουργός Οικονομικών αναφέρει ότι πάνω σε αυτές τις προτάσεις δεν μπορεί να υπάρξει βάση για ένα νέο πρόγραμμα βοήθειας, το οποίο σημαίνει πως εις το εξής υπάρχουν δύο οδοί. Είτε οι ελληνικές Αρχές να βελτιώσουν γρήγορα και σημαντικά τις προτάσεις τους, με την πλήρη στήριξη του κοινοβουλίου τους. Είτε η Ελλάδα να εξασφαλίσει τη δυνατότητα για ένα «τάιμ άουτ» από την Ευρωζώνη με πιθανή αναδιάρθρωση του χρέους, για τουλάχιστον πέντε χρόνια.
Σύμφωνα με την ετυμηγορία του δικαστηρίου, επί προσφυγής του κόμματος των Πρασίνων, η γερμανική κυβέρνηση όφειλε να ενημερώσει το κοινοβούλιο πλήρως και όσο το δυνατόν νωρίτερα για τις διαπραγματευτικές γραμμές της στην Ε.Ε. (άρθρο 23 παρ. 2 του γερμανικού Συντάγματος). Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο αντίκτυπος που θα είχε μια ελληνική έξοδος απαιτούσε «ιδιαίτερα εντατική συμμετοχή του κοινοβουλίου».
via kathimerini.gr
Οπως υπενθυμίζει το δικαστήριο, μεταξύ 9-11 Ιουλίου του 2015 «η ομοσπονδιακή κυβέρνηση διεξήγαγε ευρείες διαβουλεύσεις με τις κυβερνήσεις άλλων μελών της Ευρωζώνης με κύριο στόχο την εξεύρεση μιας λύσης που θα επέτρεπε στην Ελλάδα να παραμείνει στην Ευρωζώνη. Σε αυτό το πλαίσιο, ο υπουργός Οικονομικών έθεσε το ζήτημα των επιλογών που θα υπήρχαν αν οι διαπραγματεύσεις αποτύγχαναν». Το επίμαχο έγγραφο που αφορούσε την προσωρινή αποχώρηση της Ελλάδας, όπως αναφέρεται, συντάχθηκε στα αγγλικά «στις 10 Ιουλίου του 2015 περίπου στις 2 το μεσημέρι». Το προηγούμενο βράδυ, υπενθυμίζεται, η πρόταση για προσωρινό Grexit είχε συζητηθεί σε σύσκεψη στην οποία συμμετείχαν η καγκελάριος Μέρκελ, ο Σόιμπλε, ο αντικαγκελάριος και επικεφαλής του SPD Ζίγκμαρ Γκάμπριελ και ο υπουργός Εξωτερικών Φρανκ-Βάλτερ Σταϊνμάγερ.
Σύμφωνα με τον τότε πρόεδρο του Eurogroup Γερούν Ντάισελμπλουμ –αναφέρει το δικαστήριο–, το έγγραφο αυτό εστάλη από το γερμανικό υπουργείο Οικονομικών στον ίδιο, σε ορισμένους άλλους υπουργούς Οικονομικών και σε μια μικρή ομάδα κορυφαίων αξιωματούχων της Ε.Ε. το ίδιο βράδυ. Το Eurogroup στο οποίο συζητήθηκε αυτή η πρόταση έλαβε χώρα στις 11 Ιουλίου, έως τις πρώτες πρωινές ώρες της επόμενης ημέρας. Η γερμανική κυβέρνηση προώθησε το έγγραφο της 10ης Ιουλίου στην Bundestag στις 4 το απόγευμα της 12ης του μηνός, ενώ είχε ξεκινήσει η Σύνοδος Κορυφής της Ευρωζώνης που έκρινε την τύχη της Ελλάδας.
Ο Γερμανός κυβερνητικός εκπρόσωπος Στέφεν Ζάιμπερτ δήλωσε σχετικά στην «Κ» ότι «θα μελετήσουμε ενδελεχώς την απόφαση και θα εξαγάγουμε τα αναγκαία συμπεράσματα». Γερμανικές κυβερνητικές πηγές, πάντως, αναφέρουν ότι η απόφαση «δένει τα χέρια» μελλοντικών κυβερνήσεων σχετικά με την ευρωπαϊκή πολιτική και ενδέχεται οι Πράσινοι, ειδικά αν βρεθούν στην καγκελαρία, να τη βρουν μπροστά τους.
Σε δική του δήλωση, ο βουλευτής των Πρασίνων Μάνουελ Σάρατσιν σχολιάζει: «Ηταν σκάνδαλο ότι ο τότε υπουργός Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε ήθελε να αποπέμψει την Ελλάδα από την Ευρωζώνη το 2015. Πόσο μάλλον ότι απέκρυψε αυτή την πρωτοβουλία από την Bundestag. Η απόφαση του συνταγματικού δικαστηρίου είναι μια νίκη για την κοινοβουλευτική δημοκρατία. Είμαστε ικανοποιημένοι που καταφέραμε να υπερασπιστούμε το δικαίωμα του κοινοβουλίου στην ενημέρωση και τη συμμετοχή απέναντι στις τακτικές των μυστικών διαπραγματεύσεων και της απόκρυψης».
«Η Bundestag δεν είναι δυνατόν να σύρεται σε έναν απλό ρόλο παρατηρητή, ειδικά σε εξαιρετικά ευαίσθητες και επικίνδυνες αποφάσεις όπως η τότε πρόταση για Grexit», συνεχίζει ο κ. Σάρατσιν. «O Βόλφγκανγκ Σόιμπλε έθεσε σε κίνδυνο με τη στάση του το μέλλον της Ευρωζώνης. Ενδεχόμενη απομάκρυνση της Ελλάδας από την Ευρωζώνη θα είχε απρόβλεπτες συνέπειες για την ευρωπαϊκή συνεργασία αλλά και για τον γερμανικό προϋπολογισμό. Είναι λοιπόν πολύ σημαντικό ότι η Καρλσρούη [σ.σ. το ανώτατο δικαστήριο] αποσαφήνισε πως τέτοιες θέσεις και διαπραγματευτικές γραμμές δεν επιτρέπεται να εντάσσονται σε ευρωπαϊκές διαπραγματεύσεις χωρίς την προηγούμενη ενημέρωση του κοινοβουλίου».
Η Ελλάδα είναι μια χώρα με πληθυσμό 10,8 εκατομμυρίων και μετρά μέχρι σήμερα 14.991 νεκρούς από κορονοϊό. Με βάση τα στοιχεία του ECDC – αναλόγως της εβδομάδας στην οποία καταγράφονται τα στατιστικά – είναι τρίτη ή τέταρτη σε θανάτους ανά εκατομμύριο πληθυσμού σε όλη την Ευρώπη. Εχει επίσης τριπλάσιο ποσοστό θνητότητας από τον μέσο όρο της Ε.Ε. και κάθε εβδομάδα χάνει, κατά μέσο όρο, 300 ανθρώπους από τον κορονaϊό.
Όταν ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης ρώτησε τον πρωθυπουργό γιατί συμβαίνει αυτό και τον κάλεσε να αποδώσει και να αναλάβει ευθύνες, εισέπραξε την απάντηση από τον κυβερνητικό εκπρόσωπο ότι επιχειρεί να… αλλάξει ατζέντα. Και ότι προσπαθεί – με τρόπο «θλιβερό, ηθικά και πολιτικά», όπως είπε ο Γιάννης Οικονόμου – να στρέψει τα φώτα μακριά από την… αμυντική συμφωνία Ελλάδας – Γαλλίας. Κοινώς, ο Τσίπρας είναι ηθικά και πολιτικά υπόλογος διότι ρωτά γιατί στην χώρα μας πεθαίνουν κάθε μέρα τριπλάσιοι άνθρωποι απ’ ό,τι στην υπόλοιπη Ευρώπη, και δεν αφήσει την κυβέρνηση να εισπράξει ανέμελη τις δάφνες της στρατηγικής συμμαχίας με τον Μακρόν.
Όταν ο Ευάγγελος Βενιζέλος έθεσε το ίδιο ερώτημα – προς την επιστημονική κοινότητα εκείνος – και είπε πως δεν είναι δυνατόν «να έχουμε εξοικειωθεί με το ότι πεθαίνουν 300 άνθρωποι την εβδομάδα, σαν να μην συμβαίνει τίποτα», δεν του δόθηκε καμία απάντηση. Η παρέμβασή του απλώς «θάφτηκε». Ακολούθησε μόνον μια κυβερνητική διαρροή, σύμφωνα με την οποία «τα στοιχεία του ECDC δείχνουν ότι η Ελλάδα είναι 17η σε αριθμό θανάτων στην Ευρωπαϊκή Ενωση».
Τα στοιχεία όμως που τεκμηριώνουν αυτή την κατάταξη δεν δόθηκαν μαζί με την διαρροή. Ούτε υπάρχουν. Αντιθέτως υπάρχουν τα – διαθέσιμα και ανοιχτά σε όλους – στοιχεία του ECDC, του Ευρωπαϊκού Κέντρου Ελέγχου Λοιμώξεων, που δείχνουν ότι την εβδομάδα που ολοκληρώθηκε στις 30 Σεπτεμβρίου η χώρα μας βρισκόταν στην τέταρτη θέση της Ε.Ε. σε θανάτους ανά εκατομμύριο πληθυσμού, πίσω μόνον από την Βουλγαρία, την Λιθουανία και την Ρουμανία. Είχε 47,6 απώλειες ανά εκατομμύριο πληθυσμού με τον αριθμό κρουσμάτων να φθάνει στα 287,5 ανά 100 χιλιάδες πληθυσμού. Στο ίδιο διάστημα, ο ευρωπαϊκός μέσος όρος βρισκόταν στους 17,1 θανάτους με 146,9 κρούσματα.
Τα ίδια στοιχεία, για το ίδιο διάστημα, δείχνουν ότι η Ισπανία είχε 19,1 θανάτους ανά εκατομμύριο πληθυσμού, η Κύπρος 16,9, η Γαλλία 14,1, η Αυστρία 12,7 και η Γερμανία 9,4. Και δείχνουν ακόμη ότι η χώρα μας, με 1,2 εισαγωγές σε ΜΕΘ την εβδομάδα ανά 100 χιλιάδες πληθυσμού εμφανίζει μεγαλύτερο ποσοστό θανάτων ακόμη και από ην Λετονία και την Σλοβενία, οι οποίες έχουν περισσότερες εισαγωγές σε Μονάδες.
Το ζητούμενο προφανώς δεν είναι η ανάδειξη νικητών και ηττημένων σε αρένα θανάτων. Ούτε η πολιτική σύγκρουση με καταμέτρηση νεκρών. Είναι όμως ζητούμενο το γιατί η Ελλάδα – μια χώρα που, θεωρητικά τουλάχιστον, βρίσκεται στις πρώτες ταχύτητες της ευρωπαϊκής ανάπτυξης – εμφανίζει τόσο δραματικά ποσοστά θνητότητας. Φταίνε τα χαμηλά ποσοστά εμβολιασμού; Φταίει η μη επαρκής υποδομή στο σύστημα Υγείας, η ελλιπής ιχνηλάτιση – φταίνε όλα μαζί; Και τι μπορεί να γίνει, και πως προτίθεται, εάν προτίθεται, να το αντιμετωπίσει η κυβέρνηση;
Το ερώτημα τέθηκε, αρμοδίως, χθες και στην αναπληρωτή υπουργό Υγείας Μίνα Γκάγκα, η οποία τυγχάνει και γιατρός. Απάντησε, περίπου, ότι είμαστε πανευρωπαϊκό πρότυπο κι απλώς δεν το ξέρουμε – κάτι σαν… covid free όαση της Ευρώπης: Είπε ότι τα στοιχεία που ο επικαλείται ο Ευάγγελος Βενιζέλος δεν είναι αληθή και πως «σεσυνολικό αριθμό θανάτων είμαστε στις πέντε καλύτερες χώρες της Ευρώπης», δηλαδή στις πέντε χώρες με τα χαμηλότερα ποσοστά.
Δύο τινά συμβαίνουν. Ή ο ECDC αναρτά fake news στους επίσημους πίνακές του, ή η κυρία Γκάγκα και οι «κυβερνητικές πηγές» κάνουν δημιουργική λογιστική.
Κάνουν στατιστικό window dressing για να κρύψουν τους νεκρούς. Αντί να συγκρίνουν, δηλαδή, θανάτους ανά εκατομμύριο πληθυσμού – που είναι και το βασικό μέτρο του ECDC – συγκρίνουν «συνολικό αριθμό θανάτων» σε χώρες με διαφορετικό πληθυσμό, π.χ. ανάμεσα στην Ελλάδα των 10,8 εκατομμυρίων και την Γερμανία των 84 εκατομμυρίων.
Εάν ισχύει το δεύτερο, απλώς η κυβέρνηση δεν έχει αγωνία για το πόσοι και γιατί πεθαίνουν κάθε μέρα, και κάθε εβδομάδα στην χώρα. ‘Εχει πολιτική αγωνία γιατί τα θύματα της χαλάνε το success story.
Οι νεκροί όμως δεν κρύβονται – το Μάτι έχει «μιλήσει» προ πολλού επ’ αυτού. Και η δημιουργική λογιστική πάνω σε ανθρώπινες ζωές δεν είναι επικοινωνιακό εργαλείο, είναι πολιτική ύβρις για νεκρούς και ζωντανούς…
Να είναι η κατάρα που σημαδεύει τους επιγόνους να διαλύουν τα βασίλεια που κληρονόμησαν; Να είναι η ανελέητη μοίρα των σώγαμπρων που άδραξαν την εξουσία όχι λόγω ανδραγαθημάτων ή αξιοσύνης αλλά με το σπαθί και το χρυσάφι των χορηγών τους, με τους μισθοφόρους και τους φανατικούς; Να είναι οι νόμοι της φύσης και της ιστορίας που δεν επιτρέπουν την καθιέρωση της ανισορροπίας;
Ο,τι και να είναι, τη νύχτα αυτή ξεκίνησε η αντίστροφη μέτρηση για όλους εκείνους που πειρατικά και με ρεσάλτα έχουν καταλάβει το ιστορικό “βασίλειο” της συντηρητικής παράταξης που ίδρυσε ο “Αρθούρος” της Δεξιάς, Κωνσταντίνος Καραμανλής, πολιορκώντας την, χρόνια τώρα είτε με μαύρα είτε με πρασινωπά, εκσυγχρονιστικά καράβια. Ο εκ δεξιών και ο εκ του κέντρου εισοδισμός απέφερε την άνοδο στην εξουσία και κέρδη πολλά που θα μπορούσαν, μαζί με τις λεηλασίες, να είναι περισσότερα αν δεν ξεσπούσε η πανδημία, οι φωτιές, οι καταστροφές και τώρα η νέα μεγάλη κρίση στην ενέργεια.
Σαν σε σαιξπηρικό δράμα βασιλέων μοιάζει τώρα το σκηνικό που διαμορφώνεται στην κορυφή της Νέας Δημοκρατίας, σαν εκείνο που τελειώνει με την κραυγή απόγνωσης: “Το βασίλειό μου για ένα άλογο!”.
Σάρκα εκ της σαρκός της μεγάλης καραμανλικής παράταξης, ο Νίκος Δένδιας, άνθρωπος βαθιά συντηρητικός -που εδώ πάει να πει και βαθιά συνεπής στις ιδέες του- με γνώση του πως λειτουργεί ο χρόνος και η ιστορία αλλά και αντίληψη του ποια είναι η σύγχρονη πραγματικότητα, γύρισε ανάποδα της κλεψύδρα εκδιώκοντας κακήν κακώς έναν εχθρό της Δημοκρατίας από τα σπλάχνα της όπου όμως φωλιάζει πλήθος ομοίων του ή και τρισχειρότερων.
Ναι! Ο Νίκος Δένδιας υπήρξε αυταρχικός ως υπουργός Δημόσιας Τάξης υπερασπιζόμενος το “ησυχία-τάξη και ασφάλεια”. Ομως ήταν αυτός που ανέσυρε μέσα από κλειδωμένα συρτάρια τους καταχωνιασμένους φακέλους με τα εγκλήματα της Χρυσής Αυγής. Κι αυτό η Δημοκρατία του το οφείλει…
Ηταν και παραμένει συντηρητικός στο πνεύμα του “πατρίς – θρησκεία – οικογένεια”. Ομως ήταν ένας από τους ελάχιστους που αντιμετώπισε με ρεαλισμό και όχι με κραυγές τη Συμφωνία των Πρεσπών, όταν συνάδελφοί του τότε και σήμερα, στα κυβερνητικά έδρανα, φορούσαν περικεφαλαίες και σήκωναν λάβαρα μίσους. Και αυτό η Δημοκρατία του το οφείλει…
Ο Νίκος Δένδιας κρίνεται και θα κριθεί για τις όποιες συντηρητικές του ιδέες αλλά και για τη συνέπειά του και κυρίως για την υπεράσπιση της δημοκρατίας και της κοινωνίας απέναντι στον φασισμό.
Από απόψε η Νέα Δημοκρατία του οφείλει ότι ανέσυρε, διασώζοντάς την, την φιλελεύθερη ψυχή της. Αυτή την ψυχή που ορθώνει φράγμα στον φασισμό. Αυτήν που επικαλείται την εθνική απειλή, όχι για να διχάσει αλλά για να ενώσει, να κατευνάσει, να συσπειρώσει. Συμμάχους και αντιπάλους.
Σαιξπηρικός ήρωας και ίδιος. Η ιστορία, πολύ σύντομα θα δείξει αν είναι ένας Αμλετ που καρφώνει τον “ποντικό” Πολώνιο πίσω από την κουρτίνα. Εκείνον που μονολογεί:
«Τι συμφέρει στον άνθρωπο/ Να πάσχει · να αντέχει, σωπαίνοντας τις πληγές/ από μια μοίρα που τον ταπεινώνει χωρίς κανένα έλεος/ Ή να επαναστατεί, να αντισταθεί στην ατελείωτη παλίρροια των λυπημένων κόπων».
Ή αν είναι σαν εκείνον τον βασιλιά που σαν τον κηπουρό γνωρίζει ότι για να είναι εντάξει ο κήπος του πρέπει να ξεριζώνει τα ζιζάνια, να κλαδεύει. Κάτι που κανένας από τους σημερινούς μας ηγέτες δεν φαίνεται να γνωρίζει ή να τολμάει. Ούτε της ΝΔ ούτε του ΣΥΡΙΖΑ ούτε του ΚΙΝΑΛ.
Βιάζονται κάποιοι να πουν ότι με τη σημερινή του κίνηση εγγράφεται στους υποψήφιους για την μετά τον Κυριάκο Μητσοτάκη, ηγεσία της Κεντροδεξιάς (που σήμερα έχει υποταχθεί στην άκρα δεξιάς και στους φασίστες). Κι άλλοι το πηγαίνουν ακόμη πιο μακριά…
Πρόωρα όλα αυτά καθώς μόλις τώρα άρχισε να γυρίζει ο τροχός… Και όχι μόνο για τη Νέα Δημοκρατία αλλά για ολόκληρο το πολιτικό σκηνικό. Κάποιοι θα μετρηθούν και θα ζυγιστούν και πάλι. Και θα φανεί αν είναι λιποβαρείς ή υπέρβαροι…
Ως τότε, ας διαβάσουμε ξανά -και ναι, ας χαρούμε τη φωτεινότητα των λόγων του στη Βουλή. Φίλοι και αντίπαλοι.
«Δεν βρισκόμαστε εδώ για να επιστρέψουμε στο κακό παρελθόν της χώρας, αλλά για να συζητήσουμε την επιβίωση της πατρίδας. Δεν γνωρίζω ποιος παρέστη στην εκδήλωση στο Βίτσι. Ο πατέρας μου ήταν στο Βίτσι.
Εγώ λέω ότι σήμερα οποιαδήποτε προσπάθεια προβολής στη σύγχρονη πολιτική ζωή των οδυνηρών στιγμών της χώρας στο παρελθόν για την αποκόμιση κομματικού οφέλους είναι απαράδεκτη. Και η συμπαράταξη με τον Κασιδιάρη είναι απαράδεκτη. Και διαχρονικά, η κατάθεση στεφάνου με τη Χρυσή αυγή Αυτή είναι επίσης απαράδεκτη και είναι ώρα να σοβαρευτούμε αυτή την ώρα που η χώρα αντιμετώπιζε εθνική απειλή Και όσο εκπροσωπώ εγώ την κυβέρνηση εδώ δεν θα ξαναγίνει ανεκτή στην αίθουσα αυτή τέτοια προσπάθεια για να είμαστε συνεννοημένοι όλοι»!
Αχτίδα φωτός και Δημοκρατίας μέσα στα κατάμαυρα που ακούσαμε τις προηγούμενες ημέρες στις τηλεοράσεις ακόμη και από καθηγητές και υπουργούς Παιδείας.
Μια αστραπή στις ζοφερές μέρες που ζούμε, με τα τάγματα εφόδου να χτυπούν με τις αρβύλες τους τα πεζοδρόμια.
Οφείλουμε στο Νίκο Δένδια αυτή τη σταγόνα ελπίδας πως δεν θα παραδοθούμε στους εγκληματίες και τους πολιτικούς υποστηρικτές τους. Πως ελάχιστος κοινός παρονομαστής μας θα είναι η Δημοκρατία. Από τη μία άκρη του δημοκρατικού τόξου ως την άλλη…
Τη διαγραφή του Κωνσταντίνου Μπογδάνου από την ΚΟ της ΝΔ αποφάσισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Στην λιτή ανακοίνωση που εκδόθηκε αναφέρεται: «Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ενημερώθηκε στη Σλοβενία όπου βρίσκεται, για τα τεκταινόμενα στη Βουλή και με απόφασή του τίθεται εκτός της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της ΝΔ, ο βουλευτής Ά Αθήνας, Κωνσταντίνος Μπογδάνος».
Το επεισόδιο στη Βουλή
Άστραψε και βρόντηξε ο Νίκος Δένδιας εναντίον… του Κωνσταντίνου Μπογδάνου, στη διάρκεια της συζήτησης για την ελληνογαλλική αμυντική συμφωνία στην επιτροπή Εξωτερικών και Άμυνας της Βουλής.
“Όσο εκπροσωπώ εγώ την κυβέρνηση σ΄αυτή την αίθουσα δεν θα ξαναγίνει ανεκτή εδώ τέτοια προσπάθεια. Για να είμαστε συνεννοημένοι”, είπε, σε οργισμένο ύφος, δυνατή φωνή και κοιτώντας κατάματα τον βουλευτή της ΝΔ.
Όλα ξεκίνησαν όταν ο κ. Μπογδάνος, παίρνοντας τον λόγο για την αμυντική συμφωνία, τόνισε ότι “δεν μας αναγκάζει κανείς να λέμε ‘Βόρεια Μακεδονία’, είναι δικαίωμα μας να την λέμε όποτε θέλουμε “κράτος των Σκοπίων’”, για να συνεχίσει: “Ο Γρίβας έλεγε ότι έχουμε τρεις εχθρούς, τους Άγγλους, τους Τούρκους και τους κομμουνιστές. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος, έλεγε, ήταν οι κομμουνιστές”.
Παρεμβαίνοντας η βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Σία Αναγνωστοπούλου, κάλεσε το προεδρείο να καταδικάσει “τον διχαστικό λόγο του ακροδεξιού κ.Μπογδάνου εναντίον του ΚΚΕ”.
Σκληρή απάντηση στον βουλευτή, όπως αναμενόταν, έδωσε ο εκπρόσωπος του ΚΚΕ, Θανάσης Παφίλης:
“Στενοχωρήθηκε ο Μπογδάνος που συνέλαβαν τους ομοίους του με στυλάρια και βρήκε τον χώρο να ρίξει αντικομμουνιστικό δηλητήριο. Είναι γεμάτος αίμα αυτός ο τόπος, όταν οι πρόγονοι σας ήταν συνεργάτες των Γερμανών και ταγματασφαλίτες που κρεμούσαν Έλληνες. Αυτά που λένε οι Χρυσαυγίτες τα λέτε εδώ μέσα. Κάποιος πρέπει να σας μαζέψει. Εκτός από το τι Μπογδάνος-τι ρουφιάνος, υπάρχει και το τι Μπογδάνος-τι Χρυσή Αυγή”.
Ο κ. Μπογδάνος ζήτησε να σβηστούν από τα πρακτικά αυτά που είπε ο κ. Παφίλης και, παίρνοντας πάλι τον λόγο, χαρακτήρισε βαρύτατο ατόπημα τη σύνδεσή του με τη Χρυσή Αυγή, λέγοντας ότι έχει δεχτεί τραμπούκικες επιθέσεις και από την εν λόγω οργάνωση και από την άκρα Αριστερά.
Και πρόσθεσε: “Ο φυσικός μου πρόγονος, αντιστράτηγος Αγιοπετρίτης, πολέμησε την Βέρμαχτ, τον ναζισμό και τον κομμουνισμό. Ο αντικομμουνισμός είναι μία φιλελεύθερη επιλογή που αποτελεί δικαίωμα μας”.
Στο σημείο αυτό παρενέβη ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ Θοδωρής Δρίτσας: “Πρόσφατα στο Βίτσι έγινε εκδήλωση μίσους, όπου παρέστη ο κ.Μπογδάνος, ο κ.Τζήμερος, διάφοροι βασιλόφρονες και η Χρυσή Αυγή. Υπάρχει φωτογραφία όπου ο εκπρόσωπος τη; Χρυσής Αυγής καταθέτει στεφάνι και ο βουλευτής της ΝΔ δεν αποχωρεί. Αυτά δεν είναι αθώα. Αν δεν σταθεί κάποιος απέναντι είναι σαν να αναβιώνουν οι διεργασίες που επωάζουν το αυγό του φιδιού”.
Προς (νέα) απάντηση, ο κ. Μπογδάνος υπεραμύνθηκε της παρουσίας του στο Βίτσι, λέγοντας ότι ήταν κι άλλοι εκπρόσωποι της ΝΔ καθώς και η διευθύντρια του πολιτικού γραφείου του πρωθυπουργού στην Θεσσαλονίκη. “Τα φασιστοειδή και τους μαύρους τύπους τους διώκει και τους συλλαμβάνει η Πολιτεία, είμαι αυτής της άποψης”, κατέληξε.
Η θετική αναφορά στο Βίτσι ήταν η σταγόνα που ξεχείλισε …το ποτήρι του κ.Δένδια. Παίρνοντας τον λόγο και έμπλεος οργής, κοιτώντας σταθερά τον κ.Μπογδάνο, είπε:
“Δεν βρισκόμαστε εδώ για να επιστρέψουμε στο κακό παρελθόν της χώρας, αλλά για να συζητήσουμε την επιβίωση της πατρίδας. Δεν γνωρίζω ποιος παρέστη στην εκδήλωση στο Βίτσι. Ο πατέρας μου ήταν στο Βίτσι.
Εγώ λέω ότι σήμερα οποιαδήποτε προσπάθεια προβολής στη σύγχρονη πολιτική ζωή των οδυνηρών στιγμών της χώρας στο παρελθόν για την αποκόμιση κομματικού οφέλους είναι απαράδεκτη. Και η συμπαράταξη με τον Κασιδιάρη είναι απαράδεκτη. Και διαχρονικά, η κατάθεση στεφάνου με τη Χρυσή αυγή Αυτή είναι επίσης απαράδεκτη και είναι ώρα να σοβαρευτούμε αυτή την ώρα, που η χώρα αντιμετώπιζε εθνική απειλή. Και όσο εκπροσωπώ εγώ την κυβέρνηση εδώ δεν θα ξαναγίνει ανεκτή στην αίθουσα αυτή τέτοια προσπάθεια για να είμαστε συνεννοημένοι όλοι”.
Με αφορμή την μεγάλη επετειακή έκθεση «1821 Πριν και Μετά» του Μουσείου Μπενάκη, για τον εορτασμό των 200 χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση, το Μουσείο Μπενάκη και η AbFab Productions παρουσιάζουν, σε πρώτη προβολή, το ντοκιμαντέρ «Η προετοιμασία μιας μοναδικής έκθεσης», το Σάββατο, 9 Οκτωβρίου και ώρα 19:00, στην ΕΡΤ2. Η ταινία, διάρκειας 50′, παρακολουθεί το making of της έκθεσης σε όλα τα στάδια προετοιμασίας της: από την αρχική σύλληψη, το 2016, και την επιλογή των εκθεμάτων, τον εμπλουτισμό του υλικού και τη συντήρησή του, έως τη μεταφορά και την εγκατάστασή τους, το 2021, στους χώρους του Μουσείου Μπενάκη/Πειραιώς 138. Με οδηγούς τους επιμελητές της έκθεσης, Τάσο Σακελλαρόπουλο, υπεύθυνο των Ιστορικών Αρχείων του Μουσείου Μπενάκη και Μαρία Δημητριάδου, επιμελήτρια των Ιστορικών Αρχείων, ο θεατής ανακαλύπτει την αφετηρία, το σκεπτικό, την ταυτότητα και τη δομή της έκθεσης, καθώς και τις μικρές εκπλήξεις και ιστορίες που κρύβονται πίσω από τα αντικείμενα που επιλέχθηκαν. Η αφήγηση εμπλουτίζεται με συνεντεύξεις συνεργατών και συνδιοργανωτών, αλλά και με θεαματικά πλάνα από το «στήσιμο», την προετοιμασία δηλαδή, μιας μοναδικής έκθεσης, όπως αυτή που με 1.200 σπάνια έργα τέχνης και ξεχωριστά ιστορικά κειμήλια, συνθέτει ένα γοητευτικό αφήγημα ιστορίας και τέχνης 100 χρόνων (1770-1870).
Μπορεί να ασκεί την… τέχνη σπανίως πια, αλλά την γνωρίζει καλά. Όταν ο Ευάγγελος Βενιζέλος αποφασίζει να κάνει αντιπολίτευση, μπορεί να κάνει πολύ σοβαρή αντιπολίτευση. Το έκανε χθες. Μέσα σε λίγα λεπτά ξετίναξε συθέμελα όλο το «success story» της κυβέρνησης για την πανδημία.
Είπε ότι η Ελλάδα, με 17 νεκρούς ανα εκατομμύριο κατοίκων, είναι μέσα στις δύο πρώτες χώρες της Ευρώπης σε θανάτους covid ανά εκατομμύριο πληθυσμού. Είπε πως η Πορτογαλία με 85% πλήρως εμβολιασμένους έχει δύο νεκρούς ανά ένα εκατομμύριο και η Γερμανία, με το 70% του πληθυσμού εμβολιασμένο, έχει τέσσερις νεκρούς ανά εκατομμύριο. Είπε επίσης πως στην Ελλάδα πεθαίνουν σχεδόν 300 άνθρωποι την εβδομάδα «κι είναι σαν να μην συμβαίνει τίποτα – απόλυτη αδιαφορία όλων».
Και έθεσε το ερώτημα, καρφώνοντας την κυβέρνηση… δια μέσου της επιστημονικής κοινότητας: «Το πρόβλημα είναι οι εμβολιασμοί, είναι οι ΜΕΘ, ποιο είναι το πρόβλημα;», ρώτησε. «Καλώ την επιστημονική κοινότητα να μας πει τι συμβαίνει στη χώρα, γιατί είμαστε μέσα στις δύο πρώτες χώρες σε θανάτους στην Ευρώπη, γιατί έχουμε τόση διαφορά», είπε, και ζήτησε από «την κυβέρνηση και όλο το πολιτικό σύστημα να τοποθετηθεί επί των ιατρικών δεδομένων, γιατί δεν μπορεί να μην παίρνουμε κόστος για τίποτα».
Δεν ήταν το πρώτο χτύπημα. Είχε προηγηθεί η… χειρουργική του παρέμβαση στην υπογραφή της αμυντικής συμφωνίας με την Γαλλία. Εκεί, αφού πρώτα έδωσε «θερμά συγχαρητήρια» στην κυβέρνηση και για την υπογραφή και για την εθνική στρατηγική, της υπενθύμισε ότι ξέχασε και άφησε εκτός της ρήτρας στρατιωτικής συνδρομής την υφαλοκρηπίδα και την ΑΟΖ.
«Δεν είμαι οπαδός του μαξιμαλισμού, αλλά ίσως υπάρχει περιθώριο για διευκρίνιση έστω με τη μορφή δήλωσης ή επιστολής», είχε πει τότε ο Ευάγγελος Βενιζέλος.
Παραδόξως – αλλά όχι πολιτικά παραλόγως – και τις δύο παρεμβάσεις Βενιζέλου τις έκανε σημαία ο Αλέξης Τσίπρας. Το άρθρο 2 είναι ο ένας από τους δύο λόγους που επικαλέστηκε για την καταψήφιση από τον ΣΥΡΙΖΑ της ελληνογαλλικής συμφωνίας. Και η επιχειρηματολογία Βενιζέλου στο θέμα της πανδημίας αποτέλεσε το βασικό περιεχόμενο της ερώτησης που κατέθεσε χθες προς τον πρωθυπουργό ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ, καλώντας τον «να αναλάβει την ευθύνη για τα καταστροφικά αποτελέσματα της κυβέρνησής του στη διαχείριση της πανδημίας».
Συμμαχία Βενιζέλου – Τσίπρα προφανώς δεν υφίσταται. Θα έμοιαζε με πολιτική επιστημονική φαντασία. Υφίσταται, ενδεχομένως, εύλογη τακτική και πρόθεση του Αλέξη Τσίπρα να εκμεταλλευτεί το διαφαινόμενο ρήγμα σε έναν από τους σκληρούς θύλακες του αντιΣΥΡΙΖΑ μετώπου. Όπως υφίσταται και εμφανής πρόθεση Βενιζέλου να δώσει στίγμα διακριτών αποστάσεων από την κυβέρνηση.
Ορισμένοι συνδέουν την επιλογή του αυτή με το τρίτο του «χτύπημα» το τελευταίο διάστημα- ένα «χτύπημα» που πέρασε μάλλον στα ψιλά, αλλά μπορεί και να έχει ειδικό πολιτικό βάρος: Την προειδοποίησή του προς την κυβέρνηση να αναθεωρήσει το εκλογικό δίλημμα που θέτει ενώπιον της απλής αναλογικής, ήτοι το δίλημμα «αυτοδυναμία ή χάος».
Ηταν την βραδιά των γερμανικών εκλογών που ο Ευάγγελος Βενιζέλος, υπεραμυνόμενος των κυβερνήσεων συνεργασίας, είπε στον Σκάι πως το αποτέλεσμα που έβγαλαν οι κάλπες στη Γερμανία ίσως πρέπει να κάνει και την κυβέρνηση να αναθεωρήσει την οπτική της για τις πρώτες εκλογές με απλή αναλογική. Να ξαναζυγίσει εν ολίγοις, εάν οι κάλπες της απλής αναλογικής θα είναι όντως το πρώτο, και εύκολο ματς πριν από τις δεύτερες εκλογές που θα οδηγήσουν στην αυτοδυναμία.
«Εγώ διατυπώνω το ερώτημα με ευθύ τρόπο και νομίζω ότι θα έχουμε τις επόμενες εβδομάδες την άνεση να το συζητήσουμε εδώ στην Ελλάδα», είπε χαρακτηριστικά.
Κάποιοι βλέπουν πίσω από τις παρεμβάσεις αυτές προσδοκίες, και φιλοδοξίες, Βενιζέλου για οικουμενικά σχήματα. Κάποιοι άλλοι βλέπουν κενό στην κεντροαριστερά. Και κάποιοι ακόμη θεωρούν ότι ο Ευάγγελος Βενιζέλος βλέπει, και ψάχνει, κενό στην κεντροαριστερά, σε συνάρτηση και με την μάχη ηγεσίας στο ΚΙΝΑΛ.
Ο,τι κι εάν βλέπει, δεν τον βοηθά το δεξιό βαρίδι που του άφησε η ταύτιση με την πολιτική Σαμαρά. Τον βοηθά όμως η φθορά Μητσοτάκη – από τον οποίον, παρεμπιπτόντως, μάλλον περίμενε μεγαλύτερη, και πιο γενναιόδωρη, πολιτική αναγνώριση. Υπό προϋποθέσεις, μπορεί να τον βοηθήσει κι ένα αποτέλεσμα αποσυσπείρωσης στις εσωκομματικές εκλογές του ΚΙΝΑΛ.
Εως τότε, το βέβαιο είναι πως δεν βοηθά την κυβέρνηση να βρίσκει απέναντί της τον άνθρωπο που, μέχρι πρότινος, χαρακτηριζόταν έως και «αφανής εταίρος» της.
Η διαρροή πετρελαίου της Κυριακής στις ακτές της Καλιφόρνια πιθανόν να ανέρχεται συνολικά σε τουλάχιστον 126.000 γαλόνια, το δηλητήριο που ξέρασαν τα περίπου 3.000 βαρέλια αργού πετρελαίου θα χρειαστεί μήνες για να καθαριστεί.
Η τελευταία μεγάλη διαρροή πετρελαίου στην πολιτεία, το 2015, ήταν περίπου 101.000 γαλόνια και ο καθαρισμός της κόστισε τουλάχιστον 69 εκατομμύρια δολάρια. Σύμφωνα με τη νομοθεσία των ΗΠΑ, τα έξοδα αυτά καλύπτονται από την εταιρεία, αλλά στην ουσία, τα περισσότερα τα επιφορτίζεται η πολιτεία, οι κάτοικοι της.
Οι ζημιές σε τοπικές επιχειρήσεις, αλιεία και τουρισμό πρέπει να διεκδικηθούν ενώπιον του δικαστηρίου και ενδέχεται να μην καλυφθούν πλήρως.
Στην περίπτωση της πετρελαιοκηλίδας που προκλήθηκε από το τάνκερ Exxon-Valdez στις 24 Μαρτίου 1989 -το τάνκερ προσέκρουσε σε ύφαλο, με αποτέλεσμα την διαρροή δεκάδων χιλιάδων τόνων πετρελαίου- η πραγματική ζημιά στο οικοσύστημα μπορεί να ήταν έως και επτά φορές υψηλότερη από όσο υπολογίστηκε -η εταιρεία πλήρωσε μόλις 1 δισ. δολάρια αν και όφειλε άπειρα περισσότερα.
Η εταιρεία μπορεί να διαγράψει τα χαμένα κέρδη από τους φόρους της. Με αυτό τον τρόπο, η BP “πέρασε” 10 δισεκατομμύρια δολάρια στους φορολογούμενους μετά τη διαρροή του Deepwater Horizon το 2010. Έτσι παίζεται το παιχνίδι του χρήματος -εις βάρος του πλανήτη, εις βάρος όλων εκτός των δωροδοκούμενων και των αφεντικών τους.
Η οικολογική καταστροφή στις ακτές της Καλιφόρνια και τους υγροβιότοπους, είναι ανυπολόγιστη. Αδιάφορο για τους -άντα και κάτι.
Υπολογίζεται ότι περίπου 573.000 λίτρα αργού πετρελαίου διέρρευσαν από αγωγό που έσπασε στα ανοικτά των ακτών της πολιτείας.
Μετά τις πυρκαγιές, η Καλιφόρνια είναι αντιμέτωπη με ακόμη ένα αποκαλυπτικού μεγέθους περιβαλλοντικό έγκλημα που αν και εφόσον χρεωθεί σε κάποιον αυτός σίγουρα δεν θα είναι η εταιρεία Beta Offshore, θυγατρική της Amplify Energy και έδρα το Χιούστον.
Το Τμήμα Αλιείας και Άγριας Ζωής της Καλιφόρνιας διέταξε κλείσιμο της αλιείας σε ύδατα έως και έξι μίλια από την ακτή, λόγω φόβων ότι το πετρέλαιο θα μολύνει τα θαλασσινά και να προκαλέσει προβλήματα δημόσιας υγείας, σύμφωνα με το Reuters.
H ιστορία με τις φρεγάτες-Μπελάρες, τα Ραφάλ και οι αναβαθμίσεις των Φάντομ κσι τα ρέστα, συνδυασμένα με τις τουρκικές εκρήξεις οργής, δεν με μετέφεραν σε μια εξημμένη συμπεριφορά του ελληνικού πολιτικού κόσμου, αλλά στο περιβάλλον μιας σχολικής αυλης δημοτικού σχολείου, όπου τα παιδάκια κρυφοκοιτάζουν την φιλία του μικρού Σαμαράκη με τον μικρό Βενιζελάκη, ο μικρός Αλεξάκης γκρινιάζει ασταμάτητα και ο επίσης μικρός Κυριακούλης ανυπομονεί να έρθει το διάλειμμα για να φάει το πακεταρισμένο πρωινό του.
Δεν είναι, ξέρετε, βλαπτικό, να συνάπτεις συμμαχίες, όχι επειδή έγινες περιζήτητος, αλλά επειδή οφείλεις να βρεις συμπαίκτες στο πιγκ πογκ κι όταν το κατορθώνεις , δεν παινεύεσαι μεν, αλλά κερδίζεις ποντους στα κοριτσάκια της αυλής παραδίπλα, που σε θαυμάζουν, δίχως να διακόψουν την Τσιγκολελέτα τους.
Καταλήγω στο συμπέρασμα πως ,εάν υποθέσω πως ο Σύριζα εκφράζει μιας μορφής αριστερά, προκαλεί μάλλον γελάκια στους μαθητές,επειδή ψάχνει τρόπους να μη πει την προσευχή. Μαζί με την πέραν του ιώδους αριστερά και το ΚΚΕ, σύν τους «αριστερούς»(κατα βάθος αξιωματικούς που έπαιζαν χρόνια των αριστερό).Και σημειωτέον πως στο μέλλον, δεν υπάρχει περίπτωση να βγει αριστερή κυβέρνηση, παρά δεξιές, πατριωτικες πτυχώσεις :για θερμό επεισόδιο ετοιμαζόμαστε. Αλλά η σύμπραξη των Αγγλοσαξόνων από τη μιά, η πυθία ων Γερμανικών εκλογών και η αναβασταγιά του Μακρον, εμένα μου μυρίζει κινέζικα μυστήρια .
Εϊναι μια καθαρόαιμη πολιτική ενδοδεξια κρίση, οι αρχηγοί που ξεχώρισαν μετά το 2016, θα τα μαζεύουν με κόκκινα ΄μαγουλα από ντροπή.
Μια νέα βιβλιοθήκη αφιερωμένη στον Ιάπωνα συγγραφέα, Χαρούκι Μουρακάμι εγκαινιάστηκε στο Πανεπιστήμιο του Τόκιο Waseda.
O διεθνούς φήμης συγγραφέας ελπίζει ότι θα λειτουργήσει ως πολιτιστικός κόμβος που θα φέρει κοντά φοιτητές και νέους από την Ιαπωνία και από όλο τον κόσμο.
Σχεδιασμένη από τον Ιάπωνα αρχιτέκτονα Kengo Kuma, η Βιβλιοθήκη Χαρούκι Μουρακάμι – που επίσημα ονομάζεται Waseda International House of Literature – είναι αφιερωμένη στο έργο του διάσημου μυθιστοριογράφου και διαθέτει 3.000 βιβλία του μεταφρασμένα σε 50 διαφορετικές γλώσσες, καθώς και ένα αρχείο προσωπική δωρεά του συγγραφέα. Επίσης, ο Μουρακάμι, 72 ετών, είναι ένας από τους πιο διάσημους συγγραφείς της Ιαπωνίας, οι ιστορίες του οποίου για τον παραλογισμό και τη μοναξιά της σύγχρονης ζωής είναι παγκόσμια μπεστ σέλερ.
Η βιβλιοθήκη διαθέτει ένα αντίγραφο του μινιμαλιστικού χώρου εργασίας του, ένα καφέ και ακόμη και ένα ραδιοφωνικό στούντιο.
Είναι φανερό ότι τα τελευταία χρόνια αναπτύσσεται έντονος προβληματισμός, στον χώρο του δημοκρατικού σοσιαλισμού, ως προς την στάση του απέναντι στα κρίσιμα προβλήματα που ταλανίζουν την σύγχρονη Δημοκρατία. Πριν ξεκινήσω όμως την πραγμάτευση του θέματος, σπεύδω να κάνω μια εισαγωγική παρατήρηση, που την θεωρώ εξαιρετικά σημαντική:
Πολλές φορές στον πολιτικό διάλογο χρησιμοποιείται, ενίοτε από άγνοια αλλά συνήθως με σκοπιμότητα, ο όρος «αστική δημοκρατία». Η επιτηδευμένη χρησιμοποίηση γίνεται μάλιστα από δύο πλευρές:
Πρώτον, από τα δεξιά κόμματα, που θέλουν να δείξουν ότι η σύγχρονη δημοκρατία είναι η δημοκρατία που εγκαθίδρυσαν οι αστοί, τους οποίους τα κόμματα αυτά προνομιακά εκπροσωπούν
Δεύτερον, από τα κομμουνιστικά κόμματα -αλλά και από κάποιες κομμουνιστογενείς πολιτικές δυνάμεις- που προσπαθούν να δείξουν ότι αυτή που έχουμε είναι η δημοκρατία των αστών και όχι η αυθεντική, των προλεταρίων. Λες και υπήρξε -ή είναι δυνατόν να υπάρξει- τέτοια δημοκρατία…
Όσο και αν βαυκαλίζονται, όμως, όσοι συμπίπτουν, έστω και από διαφορετικές αφετηρίες, σε μια τέτοια θεώρηση, η πραγματικότητα είναι εντελώς διαφορετική: Το καθεστώς που εγκαθίδρυσαν οι αστοί, μετά την γαλλική επανάσταση, δεν ήταν δημοκρατία αλλά ολιγαρχία, με εξαιρετικά περιορισμένη πολιτική συμμετοχή (αφού ψήφιζε μόνο το 10-20% των ανδρών) αλλά και με επιλεκτική (δηλαδή κολοβή και μερική) κατοχύρωση της ελευθερίας. Τα μόνα δικαιώματα που καθιερώθηκαν ήταν τα οικονομικά, που επισφράγιζαν την επικράτηση του καπιταλισμού, και όσα αποτελούσαν την βιόσφαιρά τους, δηλαδή εξασφάλιζαν αυτό που θα λέγαμε σήμερα ελεύθερη κυκλοφορία προσώπων και εμπορευμάτων. Ούτε δικαιώματα ομαδικής δράσης -συνέρχεσθαι συνεταιρίζεσθαι, συνδικαλισμός, απεργία- ούτε, πολύ περισσότερο, κοινωνικά δικαιώματα. Όσο δε για το κράτος, αυτό περιοριζόταν απλώς στον ρόλο του «νυχτοφύλακα» και παρενέβαινε μόνον όταν κινδύνευαν τα συμφέροντα των εχόντων και κατεχόντων της εποχής.
Γιώργος Σωτηρέλης
Πως λοιπόν κατοχυρώθηκε η δημοκρατία όπως την ξέρουμε σήμερα; Ασφαλώς με τους αγώνες του παγκόσμιου δημοκρατικού και σοσιαλιστικού κινήματος, την πολιτική έκφραση του οποίου αποτέλεσαν, από ένα σημείο και μετά, τα κόμματα του δημοκρατικού σοσιαλισμού, δηλαδή τα κόμματα που επέλεξαν τον δρόμο των ειρηνικών κοινωνικοπολιτικών μεταρρυθμίσεων και όχι της επανάστασης για την εγκαθίδρυση δικτατορίας του προλεταριάτου (που κατέληξε βέβαια, όπου επιβλήθηκε, σε σκέτη δικτατορία).
Είναι λοιπόν αυτά τα κόμματα, του δημοκρατικού σοσιαλισμού, που επέβαλαν την καθολική ψηφοφορία, την διεύρυνση των ατομικών δικαιωμάτων και την κατοχύρωση του κοινωνικού κράτους, δηλαδή την πραγμάτωση των βασικών κατακτήσεων του ευρωπαϊκού νομικού πολιτισμού.
Με άλλα λόγια, είναι τα κόμματα αυτά που φιλοτέχνησαν, μαζί με αντίστοιχα πολιτικά και κοινωνικά κινήματα, την σημερινή Δημοκρατία, που είναι και πρέπει να παραμείνει -σκέτα- Συνταγματική Δημοκρατία. Ούτε αστική ούτε προλεταριακή…
******
Δεν έκανα όμως αυτήν την ιστορική αναδρομή μόνο για λόγους πολιτικής ακριβολογίας. Αυτό που κυρίως θέλω να επισημάνω είναι ότι τα κόμματα του δημοκρατικού σοσιαλισμού, -με τα οποία συναντήθηκαν γόνιμα, αργότερα, οι πολιτικές δυνάμεις του ευρωκομμουνισμού και της πολιτικής οικολογίας– έχουν ιστορική υποχρέωση να διαφυλάξουν σήμερα, σαν κόρη οφθαλμού, αυτό που με τόσες προσπάθειες και τόσους αγώνες διεκδίκησαν και εν τέλει επέβαλαν μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο.
Μα, θα μπορούσε να αναρωτηθεί κανείς, κινδυνεύει πράγματι σήμερα η Δημοκρατία;
Φυσικά και κινδυνεύει. Τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει, στο ευρύτερο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης, τεκτονικές αλλαγές, με σημείο αιχμής την ανάπτυξη και γιγάντωση τεράστιων και εν πολλοίς ανέλεγκτων ιδιωτικών υπερεθνικών οικονομικών κέντρων, που απειλούν όλες τις κατακτήσεις της μεταπολεμικής περιόδου:
– την κυριαρχία και την πολιτική αυτονομία του εθνικού κράτους, που πιέζεται να ξαναγυρίσει στον ρόλο του νυχτοφύλακα,
– τα ατομικά δικαιώματα, που βρίσκονται πλέον υπό την απειλή τεράστιων υπερεθνικών ιδιωτικών εξουσιών, του σύγχρονου Λεβιάθαν όπως έχει λεχθεί χαρακτηριστικά
– τα κοινωνικά δικαιώματα, που συρρικνώνονται επιτηδευμένα και συστηματικά, στην μέγγενη της εμπορευματοποίησης των πάντων και της αποθέωσης των κοινωνικών ανισοτήτων.
Θα το πω πολύ σχηματικά και κατ’ανάγκην ελλειπτικά: Η επιστροφή του αστικού φιλελευθερισμού, με την μορφή του νεοφιλελευθερισμού, βρήκε την ολοκληρωμένη διατύπωσή της στην διαβόητη «συναίνεση της Ουάσιγκτον» και σφράγισε όλα τα τελευταία χρόνια την λειτουργία των διεθνών οικονομικών οργανισμών, θέτοντας τις βάσεις για την επικράτηση μιας νέας ολιγαρχίας: της ολιγαρχίας των διεθνών αγορών.
*****
Τι έκαναν τα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα απέναντι σε όλες αυτές τις ραγδαίες εξελίξεις; Δυστυχώς απέτυχαν παταγωδώς. Για να το πω μεταφορικά, έχασαν την μπάλλα….
Αρχικά, για να παραφράσω τον ποιητή, δεν ήκουσαν καν την βουή των επερχόμενων γεγονότων: δεν μπόρεσαν ούτε να κατανοήσουν, ούτε να περιορίσουν ούτε να ελέγξουν τις αρνητικές πτυχές της παγκοσμιοποίησης, για να μην πούμε ότι συνέβαλαν, σε ορισμένες περιπτώσεις, στην έκρηξη της ασυδοσίας του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Στην συνέχεια δε, όταν συνειδητοποίησαν τους κινδύνους, ανέπτυξαν πολύ καθυστερημένα και εν πολλοίς παρωχημένα ή/και απρόθυμα αντανακλαστικά.
Πρώτον διότι είχαν μάθει να κινούνται εθνικά ενώ ο οι δυνάμεις της οικονομίας είχαν περάσει σε υπερεθνικό επίπεδο, αναπτύσσοντας ιλιγγιώδεις ταχύτητες. To αποτέλεσμα ήταν τα κόμματα αυτά να τρέχουν ασθμαίνοντας πίσω από τις εξελίξεις αλλά και να αντιμετωπίζουν την νέα πραγματικότητα με όρους πολιτικού επαρχιωτισμού.
Δεύτερον διότι κάποια από αυτά γοητεύτηκαν από την κρυφή γοητεία της μπουρζουαζίας και διέβησαν τον Ρουβίκωνα, προσχωρώντας σε αγοραίες λογικές και εγκαταλείποντας τις πολιτικές τους ρίζες και τις κοινωνικές τους αναφορές. Έτσι κράτησαν για ένα διάστημα την εξουσία, χάνοντας την ψυχή τους, και στην συνέχεια απώλεσαν την πολιτική ηγεμονία από τις αυθεντικές πλέον αστικοφιλελεύθερες πολιτικές δυνάμεις της δεξιάς και οδηγήθηκαν σε κρίση και ανυποληψία.
Έπρεπε νάρθει η οικονομική κρίση,ως απότοκος του «αχαλίνωτου καπιταλισμού» και του «φονταμενταλισμού των αγορών»,για να ταρακουνηθούν αρχικά και να αφυπνισθούν στην συνέχεια, υπό την πίεση, βέβαια, και νεοανερχόμενων πολιτικών δυνάμεων, είτε της οικολογικής είτε της ριζοσπαστικής Αριστεράς.
Ωστόσο, ούτε η κρίση στάθηκε ικανή να δημιουργήσει, σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, έναν νέο συσχετισμό δυνάμεων, που θα αποκαταστήσει την ηγεμονία του προοδευτικού πολιτικού χώρου και θα δώσει πειστικές απαντήσεις στις προκλήσεις των καιρών, στις οποίες ήρθαν να προστεθούν, απρόσμενα, και αυτές της πανδημίας.
*****
Στο σημείο αυτό, λοιπόν, θέλω να σταθώ. Αν τα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα επιθυμούν πράγματι να υπερασπισθούν τις δημοκρατικές κατακτήσεις τους πρέπει πρώτα και πάνω από όλα να δουν αναστοχαστικά την πορεία τους, να αναβαπτισθούν στις παραδοσιακές αξίες τους και να επιχειρήσουν νέες πολιτικές και κοινωνικές συμμαχίες, υπό μία διαφορετική πλέον οπτική γωνία.
Τα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα δεν είναι «κέντρο» όπως προσπαθούν τα τελευταία χρόνια να μας πείσουν κάποιοι που είτε απλώς μεταλλάχθηκαν(και έκτοτε συμπεριφέρονται σαν την αλεπού με την κομμένη ουρά, στον μύθο του Αισώπου) είτε προετοιμάζουν ιδιοτελώς -και επιμελώς- την προσχώρησή τους στην κεντροδεξιά. Είναι κόμματα της κεντροαριστεράς, αν δεχθούμε αυτόν τον όρο της πολιτικής γεωγραφίας, υπό την έννοια όμως ότι είναι κόμματα της Αριστεράς που ανοίγονται και προς το κέντρο –αυτό σήμαινε ο όρος στην Ιταλία όπου πρωτοχρησιμοποιήθηκε– και όχι κόμματα του κέντρου με μια γαρνιτούρα Αριστεράς. Για να ακριβολογούμε, βέβαια, τα περισσότερα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα στην Ευρώπη –συμπεριλαμβανομένου του γερμανικού– αυτοτοποθετούνται απερίφραστα στην Αριστερά και μόνο στην χώρα μας το κόμμα που ήταν η πραγματική πρώτη φορά Αριστερά –αφού ο Αντρέας Παπανδρέου επέλεξε συνειδητά αποφασιστικά ότι δεν θα είναι ο συνεχιστής του κέντρου – παραχώρησε όχι μόνο τον όρο αλλά και τον χώρο στον ΣΥΡΙΖΑ και προσπαθεί να ανταγωνισθεί, εκτός έδρας, την Νέα Δημοκρατία…
*****
Θα μου πείτε έχει σημασία για την Δημοκρατία μια τέτοια προσέγγιση; Βεβαίως και έχει. Διότι είναι το πρώτο συνθετικό αυτών των κομμάτων, ο σοσιαλισμός, που δίνει νόημα και περιεχόμενο, βάθος και προοπτική στο δεύτερο συνθετικό, την Δημοκρατία. Με αυτό το κριτήριο, τα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα είναι «προοδευτικά» και όχι απλώς «εκσυγχρονιστικά» κόμματα. Ο εκσυγχρονισμός, τελικά, είναι απλή, άκριτη, συχνά ανιστόρητη και συνήθως υποβολιμαία προσαρμογή στα σύγχρονα δεδομένα. Αντίθετα η πρόοδος προϋποθέτει ιδεολογικοπολιτική διήθηση αυτών των δεδομένων, απόχρεμψη των αρνητικών πλευρών τους και αντιμετώπιση των δυσμενών και επικίνδυνων συνεπειών τους, με κριτήριο την υπεράσπιση των δημοκρατικών και κοινωνικών κατακτήσεων του ευρωπαϊκού πολιτισμού.
Υπό αυτό το πρίσμα, τα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα πρέπει να αποτελέσουν, με την ανάληψη γενναίων πολιτικών πρωτοβουλιών, το επίκεντρο ενός νέου προοδευτικού πόλου, που θα συσπειρώσει όλες τις δυνάμεις που μπορούν να στοιχηθούν πίσω από συγκεκριμένα ιδεολογικοπολιτικά προτάγματα:
1. Την υπεράσπιση της ανοιχτής και δημοκρατικής κοινωνίας όχι μόνο απέναντι στο κράτος αλλά και απέναντι στις ιδιωτικές μεταλλάξεις του εξουσιαστικού φαινομένου, που εμφανίζονται ψευδεπίγραφα σαν εκφάνσεις της ελευθερίας.
2. Την επιστροφή του δημόσιου χώρου, στους τομείς που έχει αποδειχθεί, μετά από διάφορους αποτυχημένους νεοφιλελεύθερους πειραματισμούς, αναντικατάστατος ως προς την προαγωγή του δημόσιου συμφέροντος (όπως συνέβη, για παράδειγμα, με την πανδημία).
3. Την υπεράσπιση,κατ’επέκτασιν,του κοινωνικού κράτους, απαλλαγμένου όμως από τις παρεκτροπές του συντεχνιασμού, που το εκτρέπουν σε «κράτος μαστό», αλλά και εμπλουτισμένο με τις εξαιρετικά χρήσιμες εναλλακτικές επιλογές της κοινωνικής οικονομίας, ο ρόλος της οποίας πρέπει όχι μόνον να αναδειχθεί αλλά και να κατοχυρωθεί συνταγματικά.
4. Την καταπολέμηση των κοινωνικών ανισοτήτων, μέσω μιας γενναίας αναδιανομής και ιδίως μέσω της διασφάλισης ίσων ευκαιριών στους νέους
5. Την φορολόγηση όλων των εχόντων και κατεχόντων και όχι μόνον εκείνων που τα εισοδήματά τους είναι εξ ορισμού φανερά, προκειμένου να εφαρμοσθεί επιτέλους η συνταγματική επιταγή για αναλογική κατανομή των φορολογικών βαρών.
6. Την ρήξη με τον πολιτικό και κοινωνικό καθεστωτισμό, δηλαδή αφ’ενός με συγκεκριμένα κέντρα του οικονομικού και πολιτικού κατεστημένου, που διαπλέκονται προκλητικά μεταξύ τους –ποδηγετώντας την οικονομία αλλά και την ενημέρωση…– αφ’ετέρου δε με παραφθαρμένους κοινωνικούς θεσμούς, που αναπαράγουν συγκεκριμένες παθογένειες της μεταπολεμικής περιόδου.
7. Την ρήξη με τον πελατειασμό και την πολιτική συναλλαγή, που είναι η γάγγραινα της ελληνικής κοινωνίας, με την υιοθέτηση πραγματικά πρόσφορων και όχι προσχηματικών μέτρων.
8. Την πρόταξη και προάσπιση, πριν είναι πολύ αργά, των κοινωνικών και περιβαλλοντικών αγαθών, απέναντι στις ποικίλες εκφάνσεις του οικονομισμού, του ατομικισμού και των εγωιστικών συμφερόντων.
******
Όλα αυτά είναι συγκεκριμένες και απτές πολιτικές επιλογές, που συνδέονται αναμφίβολα με την ποιότητα και την αντοχή της σύγχρονης Δημοκρατίας. Αν δε συνδυασθούν και με συγκεκριμένα μέτρα για την αντιμετώπισης της κρίσης αντιπροσώπευσης και την αναβάθμιση της πολιτικής συμμετοχής, παρέχουν έναγενικό περίγραμμα μιας πολιτικής στρατηγικής που μπορεί να ξαναφέρει στο επίκεντρο, με όρους πολιτικής ηγεμονίας, τα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Και είναι το δεύτερο αυτό επίπεδο, το ευρωπαϊκό, αυτό που θα κρίνει τελικά την έκβαση της μάχης για την υπεράσπιση αλλά και την περαιτέρω εμβάθυνση της Δημοκρατίας.Αρκεί, βέβαια, η Ευρωπαϊκή Ένωση να μετεξελιχθεί σε μια πράγματι δημοκρατική υπερεθνική οντότητα, προωθώντας αποφασιστικότερα τις ενοποιητικές διαδικασίες, με ταυτόχρονη υπέρβαση των εγγενών ελλειμμάτων τηςαλλά και με ενεργότερο πλέον τον ρόλο των ευρωπαϊκών κομμάτων. Διότι μόνον αν η Ευρωπαϊκή Ένωση ενσωματώσει στις μεταφερόμενες αρμοδιότητες των εθνικών κρατών ένα ισοδύναμο κυριαρχίας και δημοκρατίας, μπορεί πράγματι να τις διασώσει σε ένα ανώτερο, υπερεθνικό, επίπεδο. Να εκπληρώσει δηλαδή τον ρόλο του πειστικού και αποτελεσματικού αντιβάρου απέναντι στους διαβρωτικούς ανέμους της παγκοσμιοποίησης, χωρίς ακροδεξιές υστερίες, άκριτες δαιμονοποιήσεις και θλιβερές οιμωγές για «όπισθεν ολοταχώς».
******Κλείνω με μια επισήμανση. Δεν είναι τυχαίο το ότι στην χώρα μας εξακολουθεί να χρησιμοποιείται ο όρος «δημοκρατική παράταξη». Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι η ΝΔ είναι αντιδημοκρατική, όπως ήταν η ΕΡΕ (αν και έχει ακόμη σημαντικούς τέτοιους θυλάκους). Σημαίνει όμως ότι ο προοδευτικός χώρος, δηλαδή ο χώρος της πραγματικής Κεντροαριστεράς, ήταν και πρέπει να συνεχίσει να είναι ο προνομιακός υπέρμαχος και υπερασπιστής της Δημοκρατίας, διότι δεν αντιλαμβάνεται τυπικά αλλά ουσιαστικά την έννοια της και την προοπτική της. Ιδίως δε διότι, σε αντίθεση με τις δεξιές και κεντρο-φιλελεύθερες πολιτικές δυνάμεις, ο χώρος αυτός όχι μόνον επέβαλε αλλά και εξακολουθεί να εμφορείται από τις αξίες και τα προτάγματα της κοινωνικής Δημοκρατίας, η οποία, για να θυμηθώ τον αείμνηστο Δάσκαλό μου Αριστόβουλο Μάνεση, «δεν ήρθε καταλύσαι αλλά πληρώσαι την πολιτική δημοκρατία και τον συνταγματικό φιλελευθερισμό».
Ο Γιώργος Χ. Σωτηρέλης είναι Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών
*Το κείμενο αυτό είναι επεξεργασμένη μορφή εισήγησης στην διαδικτυακή εκδήλωση με θέμα «Η Δημοκρατία σε δύσκολους καιρούς», που διοργάνωσαν οι Κινήσεις Πολιτών για την Σοσιαλδημοκρατία στις 22 Σεπτεμβρίου
Τα Windows, η τελευταία έκδοση του δημοφιλούς λειτουργικού συστήματος για υπολογιστές της Microsoft, θα διατίθεται από σήμερα διεθνώς ως δωρεάν αναβάθμιση για τους χρήστες των Windows 10. Όταν τα Windows 10 κυκλοφόρησαν, η Microsoft είχε δηλώσει ότι επρόκειτο να είναι η τελευταία έκδοση των Windows, κάτι που προφανώς άλλαξε στην πορεία.
O Πάνος Πανάι, επικεφαλής για την ανάπτυξη νέων προϊόντων της αμερικανικής εταιρείας, δήλωσε στο BBC ότι τα νέα Windows θα είναι απλούστερα για τον χρήστη και η αναβάθμιση τους δεν θα δυσκολέψει ούτε τον πιο αδαή περί τα τεχνολογικά. Διαβεβαίωσε ότι έχει προηγηθεί εκτεταμένη δοκιμή του νέου συστήματος από ειδικούς και ότι δεν υπάρξουν προβλήματα από το πέρασμα από το ένα λειτουργικό σύστημα στο άλλο.
Ανάμεσα στις νέες αλλαγές, είναι ότι το “Start menu” της έναρξης θα βρίσκεται στο κέντρο της οθόνης πλέον και όχι κάτω αριστερά. Η εφαρμογή Microsoft Teams έχει ενσωματωθεί πλήρως στο νέο σύστημα (σε αντικατάσταση του Skype), ενώ το ηλεκτρονικό κατάστημα Microsoft Store έχει ανασχεδιαστεί, έτσι ώστε να επιτρέπει τη διάθεση εφαρμογών και από τρίτους. Η αναζήτηση – μέσω Bing – έγινε ταχύτερη, όπως και η εκτέλεση των βιντεοπαιγνιδιών.
Η Microsoft διευκρίνισε ότι τα “11” έχουν ορισμένες ελάχιστες απαιτήσεις για την εγκατάστασή τους, τις οποίες μπορεί να μην πληρούν όλοι οι υπολογιστές, γι’ αυτό ορισμένοι χρήστες πιθανώς δεν θα μπορούν να εγκαταστήσουν το νέο σύστημα στον υπολογιστή τους, ιδίως αν αυτός είναι παλαιότερος. Τα Windows 10 θα συνεχίσουν να υποστηρίζονται και να δέχονται αναβαθμίσεις ασφαλείας, έως τον Οκτώβριο του 2025.
Δεν θα μπορούσαν να διαλάθουν της προσοχής οι τρεις δημόσιες παρεμβάσεις του Ευάγγελου Βενιζέλου σε σύντομο χρονικό διάστημα που είχαν έντονη αντιπολιτευτική χροιά. Δύο εξ’ αυτών, μάλιστα, έτυχαν θερμής αποδοχής από τον ΣΥΡΙΖΑ και αποτέλεσαν τον καμβά, στην μία περίπτωση της απόφασης για καταψήφιση της ελληνογαλλικής αμυντικής συμφωνίας, στην άλλη της επερώτησης στην κυβέρνηση για τη διαχείριση της πανδημίας.
Φυσικά, ο πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, που αρέσκεται να προβάλλεται περισσότερο ως αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Σαμαρά από το 2012 έως το 2015, δεν …έπαθε ΣΥΡΙΖΑ. Εξακολουθεί να επιτίθεται σφοδρά στον -όπως λέει- “λαϊκισμό” του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης και να υπομένει στωϊκά την απομάκρυνσή του από τον φυσικό πολιτικό του χώρο με την σχετική απόφαση της Φώφης Γεννηματά, δηλώνει, όμως, δικαιωμένος για τις εξελίξεις και, αναμφίβολα, δεν προτίθεται να συνταξιοδοτηθεί πρόωρα από την κεντρική πολιτική σκηνή.
Οι φανατικοί υποστηρικτές του στα μίντια συνηθίζουν να λένε πως το ειδικό πολιτικό του βάρος και η ρητορική του δεινότητα απουσιάζουν από τα έδρανα της Βουλής, ο ίδιος αξιοποιώντας ως όχημα τον “Κύκλο Ιδεών” συνηθίζει να παρεμβαίνει αν και για εξειδικευμένα θέματα με θεσμική και νομική υφή.
Το γεγονός, ωστόσο, πως δε τρεις εβδομάδες παρενέβη τρείς φορές προκαλεί την προσοχή και το ενδιαφέρον, παρότι τα φιλοκυβερνητικά ΜΜΕ προσπάθησαν να περιορίσουν τον αντίκτυπο των παρεμβάσεών του. Κάτι μάλλον σπάνιο για έναν αγαπημένο των μίντια. Ίσως επειδή οι τοποθετήσεις του ενόχλησαν και προκάλεσαν απορία στο Μέγαρο Μαξίμου.
«Η επιστημονική κοινότητα πρέπει να πάρει θέση και να εξηγήσει τι συμβαίνει στη χώρα και η κυβέρνηση και το πολιτικό σύστημα να λάβουν αποφάσεις στηριζόμενοι επί των ιατρικών δεδομένων» τόνισε, μιλώντας σε ραδιοφωνικό σταθμό της Θεσσαλονίκης.
«Είμαστε μέσα στις δύο πρώτες χώρες της Ευρώπης σε θανάτους ανά εκατομμύριο, με 17 νεκρούς ανά εκατομμύριο κατοίκων, και η Πορτογαλία με δύο νεκρούς ανά εκατομμύριο και η Γερμανία με τέσσερις» τόνισε ο κ. Βενιζέλος, και πρόσθεσε:
«Η επιστημονική κοινότητα να πει τι συμβαίνει στη χώρα, γιατί είμαστε μέσα στις δύο πρώτες χώρες σε θανάτους στην Ευρώπη, γιατί έχουμε τόση διαφορά. Πεθαίνουν σχεδόν 300 άνθρωποι την εβδομάδα, σαν να μη συμβαίνει τίποτα, απόλυτη αδιαφορία όλων. ‘Αρα, δεν δικαιούται η επιστημονική κοινότητα να σιωπά. Αφού μας το πουν οι γιατροί επισήμως και με το επιστημονικό τους κύρος και με την επιστημονική τους ευθύνη, η κυβέρνηση και όλο το πολιτικό σύστημα να τοποθετηθεί επί των ιατρικών δεδομένων. Δεν μπορεί να μην παίρνουμε κόστος για τίποτα».
Την ίδια μέρα (χθες) ο Αλέξης Τσίπρας κατέθεσε επίκαιρη ερώτηση για την διαχείριση της πανδημίας στο πνεύμα των δηλώσεων Βενιζέλου.
«Από τον Αύγουστο και μετά η χώρα μας διαρκώς βρίσκεται στις χειρότερες θέσεις στην Ευρώπη σε θύματα ανά εκατομμύριο πληθυσμού. Την ίδια στιγμή ούτε το εμβολιαστικό πρόγραμμα προχωράει, αφού είμαστε 20η σε ποσοστά εμβολιασμού ανάμεσα σε 30 ευρωπαϊκές χώρες, με ποσοστό εδώ και πολύ καιρό καθηλωμένο γύρω στο 55%» αναφέρει ο Αλέξης Τσίπρας στην επίκαιρη ερώτηση που κατέθεσε στον Κυριάκο Μητσοτάκη. Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. επισημαίνει πως πέρυσι, αρχές Οκτώβρη, με συνολικό αριθμό θυμάτων 400 άτομα, σε μηνιαία βάση η Βουλή συζητούσε την εξέλιξη και τη διαχείριση της πανδημίας όμως, έναν χρόνο μετά έχουμε φτάσει στους 15.000 νεκρούς χωρίς το θέμα να απασχολεί με την ίδια ζέση το Κοινοβούλιο.
«Τις μέρες αυτές η χώρα μας ξεπέρασε σε αριθμό θυμάτων ακόμη και τη Σουηδία, με πληθυσμό αντίστοιχο της χώρας μας, που από την αρχή της πανδημίας αποτελούσε παράδειγμα προς αποφυγή για τον τρόπο διαχείρισης της πανδημίας» σημειώνει ο Αλ. Τσίπρας και παραθέτει ακόμα ένα ανησυχητικό στοιχείο το γεγονός πως «σχεδόν σε εβδομαδιαία βάση έχουμε πλέον περίπου 300 συμπολίτες μας που χάνουν τη ζωή τους από κορονοϊό».
Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ επισημαίνει πως «η κυβέρνηση προσποιείται πως τα πράγματα κυλούν ομαλά» ενώ την ίδια στιγμή «ο κύριος Μητσοτάκης έπαυσε από τα καθήκοντά τους την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Υγείας, της Πολιτικής Προστασίας και τον πρόεδρο του ΕΟΔΔΥ».
Ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης καταλήγει πως «τα δεδομένα και οι αριθμοί αποδεικνύουν ότι η χώρα βρίσκεται σε εξαιρετικά αρνητικό σημείο σε σχέση με τη διαχείριση της πανδημίας».
Το τρίτο αλλά πρώτο χρονικά “χτύπημα” Βενιζέλου ήταν οι επικρίσεις του στην κυβέρνηση για την επιθετική στάση της στον Αρχιεπίσκοπο Αμερικής Ελπιδοφόρο. Κι εκεί μάλλον ταυτίστηκε με την παρέμβαση του Γιώργου Κατρούγκαλου.
Φυσικά, ο πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, που αρέσκεται να προβάλλεται περισσότερο ως αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Σαμαρά από το 2012 έως το 2015, δεν …έπαθε ΣΥΡΙΖΑ.
Ελληνογαλλική συμφωνία
Πριν μερικές μέρες, την ώρα που η κυβέρνηση ανέβαζε τους τόνους για την “ιστορική συμφωνία” με τη Γαλλία, πάλι ο Ευάγγελος Βενιζέλος ήταν που φύτεψε τον σπόρο της αμφισβήτησης και εστίασε στα “ψιλά” γράμματα της συμφωνίας.
«Θερμά συγχαρητήρια στην Κυβέρνηση και τον Πρωθυπουργό για τη συμφωνία Ελλάδας – Γαλλίας και ιδίως για το κρίσιμο άρθρο 2.
Μέσα στον δίκαιο ενθουσιασμό ας μη μας διαφύγει ότι η ρήτρα αμοιβαίας στρατιωτικής συνδρομής του άρθρου 2 της συμφωνίας προβλέπει την ενεργοποίησή της εάν τα μέρη «διαπιστώσουν από κοινού ότι μία ένοπλη επίθεση λαμβάνει χώρα εναντίον της επικράτειας ενός από τα δύο, σύμφωνα με το Άρθρο 51 του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών».
Όμως η υφαλοκρηπίδα, ακόμη και μετά την οριοθέτησή της και η ΑΟΖ ακόμη και μετά την ανακήρυξη και οριοθέτησή της δεν συνιστούν «επικράτεια» στην οποία ασκείται εθνική κυριαρχία, αλλά ζώνες στις οποίες ασκούνται ειδικά κυριαρχικά δικαιώματα. Δεν είμαι οπαδός του μαξιμαλισμού, αλλά ίσως υπάρχει περιθώριο για διευκρίνιση έστω με τη μορφή δήλωσης ή επιστολής», έγραψε στον λογαριασμό του στο Facebook.
Λίγες ημέρες μετά, η επισήμανση Βενιζέλου ήταν μία από τις δύο (η άλλη αφορά το άρθρο 18 παράγραφος (ι) για την αποστολή ελληνικών στρατιωτικών δυνάμεων στο Σαχέλ εφόσον ζητηθεί) διορθώσεις που ζήτησε ο ΣΥΡΙΖΑ για να ψηφίσει την ελληνογαλλική συμφωνία.
Ο εκπρόσωπος Τύπου Νάσος Ηλιόπουλος, μάλιστα, αναφέρθηκε θετικά στην παρέμβαση Βενιζέλου (“όταν λέει κάτι σωστό δεν μπορούμε να μην συμφωνήσουμε”, είπε στον Real fm).
Τι έχει στο μυαλό του;
Τι συμβαίνει; Είναι μόνο η τάση αυτοαναφορικότητας που έχει έκπαλαι ο εκ Θεσσαλονίκης καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου ή κάτι περισσότερο;
Μέχρι πριν λίγο καιρό το όνομα Βενιζέλος ακουγόταν έντονα στο Μέγαρο Μαξίμου ως μια χρυσή πολιτική εφεδρεία που κάποια στιγμή θα μπορούσε να αξιοποιηθεί από τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Ο Ευάγγελος Βενιζέλος δεν έκρυψε ποτέ την προτίμησή του για την πολιτική που ασκεί ο πρωθυπουργός έναντι εκείνης του Αλέξη Τσίπρα, ενώ είναι γνωστό πως παραμένει φίλος και συνομιλητής του Αντώνη Σαμαρά.
Ωστόσο, ο κ. Μητσοτάκης δεν αξιοποίησε το χαρτί Βενιζέλος καθώς αποτελεί κόκκινο πανί για τους καραμανλικούς. Το γεγονός ότι στην κυβέρνηση και στον κρατικό μηχανισμό βρίσκονται ήδη δικά του παιδιά, όπως ο Κυριάκος Πιερακκάκης, κρίθηκε αρκετό.
Ο Ευάγγελος Βενιζέλος δεν έκρυψε ποτέ την προτίμησή του για την πολιτική που ασκεί ο πρωθυπουργός έναντι εκείνης του Αλέξη Τσίπρα, ενώ είναι γνωστό πως παραμένει φίλος και συνομιλητής του Αντώνη Σαμαρά.
Από την άλλη σενάριο επιστροφής στο ΚΙΝ.ΑΛ δεν τίθεται. Η Φώφη Γεννηματά έχει διαρρήξει τους δεσμούς μαζί του και εφόσον επικρατήσει στις εσωκομματικές εκλογές οι δρόμοι θα παραμείνουν κλειστοί. Ούτε, φυσικά, ο Γιώργος Παπανδρέου θα τον ήθελε. Ελάχιστες ελπίδες υπάρχουν για κάτι τέτοιο εάν κερδίσει ο Νίκος Ανδρουλάκης, παρότι παραδοσιακά έχει καλές σχέσεις μαζί του. Είναι αλήθεια πως ο Βενιζέλος θεωρείται μαγνήτης προβλημάτων και αντιθέσεων. Θεωρητικά η μοναδική ελπίδα που θα υπήρχε για μια επιστροφή θα ήταν υπό την ηγεσία του Ανδρέα Λοβέρδου, τον οποίο είχε υιοθετήσει πολιτικά παλαιότερα, η δε Εύα Καϊλή που προσχώρησε στην ομάδα Λοβέρδου χρωστά την πολιτική της σταδιοδρομία στον Θεσσαλονικιό πολιτικό.
Κάποιοι προβάλλουν εσχάτως ένα “τρελό” σενάριο που θέλει τον Ευάγγελο Βενιζέλο να προσβλέπει στο “χάος” που θα προκαλέσει η πρώτη αναμέτρηση με απλή αναλογική και να σκέπτεται την ίδρυση κεντρώου κόμματος ώστε να μπει “σφήνα” και να διεκδικήσει ρυθμιστικό ρόλο. Είναι πιθανό, λένε, σε μια τέτοια περίπτωση και εφόσον ο Ανδρέας Λοβέρδος έχει χάσει τις εκλογές για την ηγεσία στο ΚΙΝ.ΑΛ να προκύψουν συμμαχίες υπό την καθοδήγηση Βενιζέλου. Αυτό θα συνιστούσε ένα ρόλο τύπου Χανς Ντίτριχ Γκένσερ ( μόνιμος υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας, ηγέτης του μικρού Ελεύθερου Δημοκρατικού Κόμματος που συνεργάστηκε για πολλά χρόνια με τους Χριστιανοδημοκράτες).
Μάλλον απέχει πολύ από την πραγματικότητα ένα τέτοιο σενάριο, ωστόσο οι ευφάνταστοι το διακινούν εσχάτως με αφορμή τις δημόσιες παρεμβάσεις του.
Άλλοι πάλι λένε πως ο Ευάγγελος Βενιζέλος δηλώνει απλώς παρών αναμένοντας την κατάλληλη στιγμή που θα χρειαστούν “ενδιάμεσες” πολιτικές προσωπικότητες εφόσον το επιτρέψουν οι πολιτικές εξελίξεις. Την εκδοχή αυτή φαίνεται πως “αγοράζουν” και στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ εάν κρίνουμε από την ανάρτηση του Χριστόφορου Βερναρδάκη στο twitter.
Δεύτερη (και σωστότατη) κριτική παρέμβαση του Ευ. Βενιζέλου απέναντι στην Κυβέρνηση μέσα σε λίγες μέρες. Οσο θα εντείνεται η φθορά Μητσοτάκη τόσο περισσότεροι μνηστήρες σχημάτων κυβερνητικής "συναίνεσης" θα εμφανίζονται. Η απλή αναλογική ανοίγει την όρεξη σε πολλούς/ές…
Το γεγονός, πάντως, πως έστω και τυχαία ο δημόσιος λόγος του τις τελευταίες εβδομάδες ταυτίστηκε με αυτόν του ΣΥΡΙΖΑ αποτελεί αλλαγή σελίδας. Κι αυτό διότι πριν μερικά χρόνια ήταν τα στελέχη του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης που έθεταν ως όρο οιαδήποτε συνεννόηση με τον χώρο του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝ.ΑΛ να εκλείψουν τα “βαρίδια” -όπως έλεγαν- τύπου Βενιζέλου. Τις τελευταίες εβδομάδες ο Ευάγγελος Βενιζέλος απέδειξε πως μπορεί να μην είναι “βαρίδι”…
Η επίσκεψη του Προέδρου της Βόρειας Μακεδονίας Στέφο Πενταρόφσκι στην Αθήνα πραγματοποιείται λίγο πριν τη Σύνοδο Κορυφής Ευρωπαϊκής Ένωσης- Δυτικών Βαλκανίων, ενώ την ίδια ώρα τα μνημόνια συνεργασίας, που αποτελούν απόρροια της συμφωνίας των Πρεσπών, παραμένουν ένα “αγκάθι” για τη Νέα Δημοκρατία. Πρόκειται για μια αντίφαση στην πολιτική εφαρμογής της συμφωνίας που θεωρούσε επιζήμια η Ν.Δ και οφείλεται στην απροθυμία του Κυριάκου Μητσοτάκη να αναμετρηθεί με την πιθανή καταψήφισή τους από τον Αντώνη Σαμαρά, τον Κώστα Καραμανλή και κάποιους βουλευτές.
Οι πληροφορίες αναφέρουν πως στο Μέγαρο Μαξίμου σκέφτηκαν να φέρουν προς ψήφιση στη Βουλή τα μνημόνια συνεργασίας, την επόμενη εβδομάδα μετά, δηλαδή, την ψήφιση της ελληνογαλλικής αμυντικής συμφωνίας που προβάλλεται ως εθνική επιτυχία της κυβέρνησης και προσωπικά του πρωθυπουργού. Σε ένα κλίμα ενθουσιασμού θεωρήθηκε πως θα ήταν ευκολότερο να περάσει η κυβέρνηση τον σκόπελο.
Άλλοι συνεργάτες του πρωθυπουργού, ωστόσο, εισηγούνται να καθυστερήσει περαιτέρω η ψήφιση, πιθανώς και μετά τις εκλογές κι αφού έχει απομακρυνθεί ο σχετικός κίνδυνος. Ο Κώστας Καραμανλής μπορεί να κλείσει ευδοκίμως τον πολιτικό βίο του και να μην είναι ξανά υποψήφιος, ενώ προς την ίδια κατεύθυνση πιέζεται και ο Αντώνης Σαμαράς.
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης θα συναντηθεί με τον κ. Πενταρόφσκι στις 12 το μεσημέρι και στη συνέχεια θα αναχωρήσει για τη Λουμπλιάνα, όπου σήμερα συνέρχονται οι ηγέτες της ΕΕ και αύριο πραγματοποιείται η Σύνοδος παρουσία και των αρχηγών των έξι κρατών των Δυτικών Βαλκανίων, της Αλβανίας, της Βοσνίας, του Κοσσυφοπεδίου, το Μαυροβουνίου, της Σερβίας και βεβαίως της Βόρειας Μακεδονίας.
Ο κ. Μητσοτάκης έχει υιοθετήσει ουσιαστικά μια Realpolitik σχετικά με τα Δυτικά Βαλκάνια -κάτι που εισηγήθηκε και εφαρμόζει και ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδιας, ο οποίος είναι υπέρ της ψήφισης των μνημονίων- και είναι χαρακτηριστικά όσα είπε προ ημερών.
“Πρέπει να μιλήσουμε ανοιχτά για τη διεύρυνση. Πρέπει να στείλουμε ένα μήνυμα ότι -σε 10, 15 χρόνια, όσο χρειαστεί- τα Δυτικά Βαλκάνια ανήκουν στην Ευρώπη”, είχε δηλώσει ειδικότερα ο κ. Μητσοτάκης την περασμένη Πέμπτη, προσθέτοντας με νόημα ότι διαφορετικά: “Το κενό θα καταληφθεί από άλλους παίκτες”.
Οι “άλλοι παίκτες” είναι η Τουρκία -και δευτερευόντως η Ρωσία- που προφανώς επιχειρεί να αξιοποιήσει υπέρ της το κενό της ελληνικής παρουσίας στη Βόρεια Μακεδονία.
Ωστόσο, στο Μέγαρο Μαξίμου πληθαίνουν οι διστακτικοί καθώς θυμούνται ότι ο Αλέξης Τσίπρας είχε πει πως αναμένει στην ψηφοφορία για τα μνημόνια συνεργασίας με τη Βόρεια Μακεδονία “158 συγγνώμες” για τη στάση που τήρησε έναντι της Συμφωνίας των Πρεσπών η Ν.Δ ως αξιωματική αντιπολίτευση.
