Μήνας: Μάρτιος 2020

Οι εξελίξεις σε σχέση με την εντεινόμενη εξάπλωση των επιπτώσεων του κοροναϊού (COVID-19), αναμένεται να αντιστρέψουν το εν γένει καλό οικονομικό κλίμα στην ελληνική οικονομία, εκτιμά ο ΣΕΒ στο δελτίο οικονομικών εξελίξεων, που δημοσιοποίησε σήμερα.

Σύμφωνα με την ανάλυση του Συνδέσμου, “όλα τελικώς θα κριθούν από τις εξελίξεις στη διεθνή οικονομία, με τη μεγάλη πτώση των τιμών του πετρελαίου και των κεφαλαιαγορών να προοιωνίζονται υφεσιακές επιπτώσεις σε αχαρτογράφητα εν πολλοίς νερά”.

Αναφερόμενος στα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για το ΑΕΠ του δ’ τριμήνου του 2019, ο ΣΕΒ υπογραμμίζει ότι η αύξηση του ΑΕΠ το 2019 περιορίστηκε σε 1,9%, όσο και το 2018, καθώς στο 4ο τρίμηνο του έτους σημειώθηκε σημαντική επιβράδυνση (+1% έναντι +2,2% στο εννιάμηνο), λόγω και της απουσίας των ενισχυτικών της ζήτησης παραγόντων που συνδέονται με την προεκλογική περίοδο των εθνικών εκλογών της 7/7/2019. “Αντίθετα με τις περισσότερες εκτιμήσεις, από τον ΣΕΒ είχε επισημανθεί ότι η επίτευξη του στόχου για ρυθμό ανάπτυξης άνω του +2% το 2019 θα ήταν δύσκολη. Ενώ η ιδιωτική κατανάλωση υπερέβη τις προσδοκίες, επιταχυνόμενη σε +1,8% το 4ο τρίμηνο από +0,5% στο 9μηνο, οι εξαγωγές (+1%) απογοήτευσαν σε σχέση με το 9μηνο (+6,3%), ενώ η επιτάχυνση των επενδύσεων σε πάγια (+14,4% έναντι +1,5% στο 9μηνο) αντισταθμίστηκε από την αρνητική συμβολή της μεταβολής των αποθεμάτων”, τονίζει ο Σύνδεσμος.

Σύμφωνα με τον ΣΕΒ, η χαμηλότερη από την αναμενόμενη άνοδος του ΑΕΠ, οφείλεται στην επιβράδυνση των εξαγωγών και της δημόσιας κατανάλωσης ενώ, αντίθετα, ο ρυθμός ανόδου της ιδιωτικής κατανάλωσης ενισχύθηκε. Ταυτόχρονα, οι επενδύσεις σε πάγια παρουσίασαν αύξηση +14,4% το 4ο τρίμηνο του 2019, έναντι μείωσης -26,8% το 4ο τρίμηνο του 2018 και +4,7% στο σύνολο του 2019, έναντι μείωσης -12,2% το 2018.

Εξάλλου σε ανάλυση για τη μεσαία τάξη, ο Σύνδεσμος τονίζει πως αυτή αποτελεί το 54% του πληθυσμού, διαθέτει ισόποσο ποσοστό του διαθέσιμου εισοδήματος, καταβάλλει (2018) το 51% του φόρου εισοδήματος και των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης, ενώ κάνει χρήση του 62% των συντάξεων και κοινωνικών μεταβιβάσεων. Πριν την κρίση (2009), η μεσαία τάξη, με 49% των νοικοκυριών και 48% του διαθεσίμου εισοδήματος, κατέβαλε το 39% των φόρων και εισφορών και έκανε χρήση του 54% των συντάξεων και των κοινωνικών μεταβιβάσεων.

“Έτσι, λοιπόν, επιβαρύνεται σήμερα φορολογικά κατά 12 π.μ. περισσότερο απ’ ότι προ κρίσης ενώ το εισόδημα της ενισχύεται κατά 8 π.μ. περισσότερο από συντάξεις και κοινωνικές μεταβιβάσεις. Ο συνδυασμός αυτός υπερφορολόγησης και εκτεταμένης συνταξιοδότησης σημαίνει χαμηλότερη οικονομική ισχύ σε διαθέσιμο εισόδημα, μιας και οι φόροι στερούν διαθέσιμο εισόδημα, ενώ οι συντάξεις είναι χαμηλότερες από τους μισθούς. Συμπερασματικά, παρατηρείται ένας οικονομικός μαρασμός της μεσαίας τάξης. Το πιο δυναμικό κομμάτι της κοινωνίας, φαίνεται να μην είναι σε θέση να σύρει το κάρο της ανάπτυξης, καθώς σε μεγάλο βαθμό είτε είναι οικονομικά αδύναμο, είτε είναι εκτός μάχης”, αναφέρει ο ΣΕΒ.

Αναστολή ΦΠΑ και οφειλών σε ΔΟΥ για τέσσερις μήνες, ανακοίνωσε πριν από λίγο το υπουργείο Οικονομικών, μεταξύ άλλων ως την πρώτη δέσμη οικονομικών μέτρων αντιμετώπισης που λαμβάνονται των επιπτώσεων του κοροναϊου.

Όπως ανακοίνωσε ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας οι επιπτώσεις θα είναι μεν παροδικές, αλλά τελικά θα είναι πολύ πιο σημαντικές και επώδυνες από τις αρχικές εκτιμήσεις.

Συνέστησε ψυχραιμία, εγρήγορση και προνοητικότητα.

Οι τέσσερις πυλώνες μέτρων είναι οι εξής:

1ος Πυλώνας: Πρωτοβουλίες ενημέρωσης των πολιτών.

Έχει τεθεί στη διάθεση της Κυβέρνησης ο μηχανισμός της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων για άμεση επικοινωνία συγκεκριμένων μηνυμάτων προς τους πολίτες, αναφορικά με θέματα υγειονομικού και οικονομικού περιεχομένου, που αφορούν τον κορονοϊό.

Έχει ήδη αποσταλεί, μέσω της ΑΑΔΕ, εκ μέρους του Υπουργείου Υγείας, προς όλους τους φορολογούμενους, ενημερωτικό υλικό για τον ιό.

Και έχουν δρομολογηθεί πρόσθετες δράσεις προς την κατεύθυνση ενημέρωσης των πολιτών για τη δυνατότητα μείωσης της απευθείας και άμεσης επαφής τους με τις δημόσιες αρχές, μέσω της διενέργειας ηλεκτρονικών συναλλαγών.

2ος Πυλώνας: Πρωτοβουλίες ενίσχυσης του συστήματος δημόσιας υγείας.

Υπάρχει πλήρης υποστήριξη του συστήματος υγείας σε έκτακτες δαπάνες που απαιτούνται, όπως προβλέπεται και στην Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου, αναφορικά με έξοδα μισθοδοσίας, εξοπλισμό ΜΕΘ, φάρμακα, υγειονομικό υλικό, δαπάνες για καθαριότητα και φύλαξη, μεταφορά και ανάλυση δειγμάτων, και οτιδήποτε άλλο απαιτηθεί.

Ήδη ενισχύθηκε ο Προϋπολογισμός του Υπουργείου Υγείας με 15 εκατ. ευρώ, για την προμήθεια αναγκαίου υγειονομικού υλικού.

3ος Πυλώνας: Πρωτοβουλίες, σε εθνικό επίπεδο, από κοινού με τα Υπουργεία Ανάπτυξης και Επενδύσεων και Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, για την αντιμετώπιση των αρνητικών συνεπειών της εξάπλωσης του ιού στη μεγέθυνση των οικονομιών, στα δημόσια οικονομικά και στην πραγματική οικονομία.

Βασικές κατευθύνσεις αυτών των πρωτοβουλιών θα είναι η τόνωση της ρευστότητας και η διαφύλαξη της απασχόλησης.

Σήμερα, από κοινού με τα συναρμόδια Υπουργεία, παρουσιάζουμε την πρώτη δέσμη τέτοιων μέτρων.

Μέτρα όπως είναι:

-Η αναστολή πληρωμής ΦΠΑ, πληρωτέου τέλος Μαρτίου, για 4 μήνες, σε κλάδους και περιοχές όπου διακόπτεται η οικονομική δραστηριότητα της επιχείρησης, με κρατική εντολή, για περισσότερες από 10 ημέρες.

-Η αναστολή πληρωμής βεβαιωμένων οφειλών προς τις ΔΟΥ, καθώς επίσης και των δόσεων ρυθμίσεων τμηματικής καταβολής βεβαιωμένων οφειλών, πληρωτέων τέλος Μαρτίου, για 4 μήνες, αντίστοιχα σε κλάδους και περιοχές όπου διακόπτεται η οικονομική δραστηριότητα της επιχείρησης, με κρατική εντολή, για περισσότερες από 10 ημέρες.

-Αντίστοιχα μέτρα για τις ασφαλιστικές εισφορές και τις ρυθμίσεις αυτών, για τα οποία θα σας μιλήσει ο συνάδελφος Υπουργός κ. Βρούτσης, προσθέτοντας πρώτες, ουσιαστικές παρεμβάσεις στο πεδίο της εργασίας.

– Η δημιουργία μηχανισμού παρακολούθησης, με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία της ΑΑΔΕ, των τραπεζών αναφορικά με ηλεκτρονικές συναλλαγές και του Υπουργείου Εργασίας αναφορικά με τον αριθμό εργαζομένων και των ασφαλιστικών εισφορών, ώστε να παρεμβαίνουμε έγκαιρα, στοχευμένα και αποτελεσματικά στους κλάδους της οικονομίας και τις περιοχές που παρατηρείται σημαντική πτώση της οικονομικής δραστηριότητας.

4ος Πυλώνας: Πρωτοβουλίες, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ώστε να αναληφθούν, έγκαιρα, συντονισμένες ευρωπαϊκές δράσεις.

Αφού επαναξιολογηθεί η κατάσταση στο Eurogroup της επόμενης εβδομάδας, θα πρέπει να αναληφθούν, άμεσα, συγκεκριμένες πρωτοβουλίες αντιμετώπισης των αρνητικών συνεπειών της εξάπλωσης του ιού στη μεγέθυνση των οικονομιών και στα δημόσια οικονομικά.

Πρωτοβουλίες τόσο στην κατεύθυνση πρόληψης της εξάπλωσης του ιού και ενίσχυσης των συστημάτων υγείας, όσο και τόνωσης της ρευστότητας και διαφύλαξης της απασχόλησης.

Πρωτοβουλίες που πρέπει να εξαιρεθούν – ως προς τις σχετικές δημοσιονομικές επιπτώσεις – από το υφιστάμενο πλαίσιο, με την ευελιξία που προβλέπεται σε έκτακτες περιστάσεις από τους ευρωπαϊκούς κανόνες.

Σε ελεύθερη πτώση βρίσκεται σήμερα Δευτέρα ο δείκτης FTSE 100 του χρηματιστηρίου του Λονδίνου, ο οποίος δέχεται διπλό πλήγμα τόσο από τον εν εξελίξει «πόλεμο του πετρελαίου» μεταξύ Ρωσίας και Σαουδικής Αραβίας, όσο και από τις επιπτώσεις της παγκόσμιας επιδημίας του κοροναϊού.

Ο δείκτης των 100 μεγαλύτερων εταιρειών του χρηματιστηρίου του Λονδίνου παρουσιάζει πτώση 8,5% με τους αναλυτές να κάνουν λόγο για συντριπτικές απώλειες 139 δισεκατομμυρίων στερλινών, κάτι που έχει να συμβεί από το ξέσπασμα της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης του 2008.

Οι αναλυτές ανέμεναν απώλεια 300 μονάδων για τον FTSE 100 αλλά με την έναρξη των συναλλαγών το πρωί της Δευτέρας δοκίμασαν οδυνηρή έκπληξη καθώς η πτώση έφθασε τις 550 μονάδες, καθώς τα κρούσματα κοροναϊού σε παγκόσμιο επίπεδο ανήλθαν σε 107.800 σε παγκόσμιο επίπεδο, με 3.661 θανάτους σε 95 χώρες.

Σε πτωτική αναθεώρηση των προβλέψεων του για την ανάπτυξη της παγκόσμιας οικονομίας φέτος προχώρησε ο οίκος πιστοληπτικής αξιολόγησης Moody’s, επισημαίνοντας ότι ο κοροναϊός θα πλήξει την οικονομική ανάπτυξη σε πολλές χώρες στο πρώτο εξάμηνο του 2020.

Στο βασικό σενάριό του, μίας σημαντικής παγκόσμιας αποδιάρθρωσης, ο οίκος προβλέπει ρυθμό ανάπτυξης 2,1% για το σύνολο των οικονομιών της G-20 το 2020 έναντι 2,4% που προέβλεπε πριν από τρεις εβδομάδες (16 Φεβρουαρίου), ενώ για την Ευρωζώνη και τις ΗΠΑ προβλέπει ρυθμούς ανάπτυξης 0,7% και 1,5% έναντι 1,2% και 1,7%, αντίστοιχα. Για την Ιταλία, ο οίκος εκτιμά ότι η οικονομία της βρίσκεται ήδη σε ύφεση, καθώς θεωρείται σχεδόν σίγουρο ότι συρρικνώθηκε στο πρώτο τρίμηνο φέτος μετά τη συρρίκνωσή της κατά 0,3% στο τέταρτο τρίμηνο του 2019. Για το 2021, το βασικό σενάριο προβλέπει ανάκαμψη του ρυθμού ανάπτυξης της παγκόσμιας οικονομίας – στο 2,8% για τη G-20, στο 1,5% για την Ευρωζώνη και στο 1,9% για τις ΗΠΑ.

Η υπόθεση που κάνει ο οίκος στο βασικό σενάριό του είναι ότι οι παγκόσμιες προσπάθειες ανάσχεσης της εξάπλωσης του ιού και, ίσως, ο πιο ζεστός καιρός στο Βόρειο Ημισφαίριο την άνοιξη και το καλοκαίρι θα επιτρέψουν στην οικονομική δραστηριότητα να ανακάμψει στο δεύτερο εξάμηνο του έτους. Δεδομένης της μεγάλης αβεβαιότητας που υπάρχει σχετικά με την εξέλιξη του κοροναϊού, ο Moody’s έχει καταρτίσει και ένα δυσμενέστερο σενάριο, το οποίο αφορά μία εκτεταμένη και παρατεταμένη πτώση της οικονομικής δραστηριότητας. Στο σενάριο αυτό, ο ρυθμός ανάπτυξης της G-20 συνολικά περιορίζεται στο 1,4%, της Ευρωζώνης στο 0,4% και των ΗΠΑ στο 0,9%, ενώ προβλέπεται και στην περίπτωση αυτή ανάκαμψή του για το 2021 – στο 2,7% για τη G-20, στο 1,4% για την Ευρωζώνη και το 1,8% για τις ΗΠΑ.

«Η παγκόσμια εξάπλωση του κοροναϊού οδηγεί σε ταυτόχρονα σοκ προσφοράς και ζήτησης. Αναμένουμε τα σοκ αυτά να επιβραδύνουν σημαντικά την οικονομική δραστηριότητα, ιδιαίτερα στο πρώτο εξάμηνο του έτους», αναφέρει ο Moody’s. «Η πλήρης έκταση του οικονομικού κόστους θα είναι αβέβαιη για κάποιο χρονικό διάστημα. Ο φόβος της μετάδοσης θα μειώσει την καταναλωτική και επιχειρηματική δραστηριότητα. Όσο περισσότερο χρόνο χρειασθούν τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις για να επανέλθουν στην κανονική δραστηριότητά τους, τόσο μεγαλύτερος θα είναι ο οικονομικός αντίκτυπος», προσθέτει.

O Moody’s αναφέρει ότι έχουν αυξηθεί οι κίνδυνοι μίας παγκόσμιας οικονομικής ύφεσης, σημειώνοντας ότι «όσο περισσότερο χρόνο επηρεασθεί η οικονομική δραστηριότητα από την έξαρση του ιού, τόσο περισσότερο θα κυριαρχεί το σοκ ζήτησης και θα οδηγεί σε υφεσιακές δυναμικές». Για τα μέτρα που λαμβάνουν ή ετοιμάζονται να λάβουν οι χώρες για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων από τον κοροναϊό, ο οίκος αναφέρει ότι θα περιορίσουν τη ζημιά. «Τα μέτρα δημοσιονομικής και νομισματικής πολιτικής θα βοηθήσουν να περιορισθεί η ζημιά στις επιμέρους οικονομίες. Οι ανακοινώσεις από τις δημοσιονομικές Αρχές, τις κεντρικές τράπεζες και του διεθνείς οργανισμούς έως τώρα υποδηλώνουν ότι η αντίδραση της πολιτικής θα είναι πιθανόν ισχυρή στις επηρεαζόμενες χώρες», σημειώνει.