Νύχτα στην άκρη της Vice City. Mε τις σειρήνες της αστυνομίας να σβήνουν επιτέλους πίσω τους, η Lucia κι ο Jason βγαίνουν στον περιφερειακό, αφήνοντας τη λαβωμένη Sabre Turbo να καταπιεί την άσφαλτο.
Της Μαρίας Βασιλείου*
Στο ταμπλό, η βελόνα του ραδιοφώνου κλειδώνει στους 106,6, τον metal σταθμό της πόλης, The Chamber. Σε ρόλο εκφωνητή, ο Tom Araya προλογίζει κοφτά το Raining Blood, πριν η δίκαση του Dave Lombardo βρυχηθεί όπως ο V8. Στον ψηφιακό χάρτη της Leonida, της φανταστικής πολιτείας του GTA6, η μεγάλη υπόσχεση είναι η απόλυτη ανοιχτότητα· ο παίκτης απολαμβάνει πρωτόγνωρη ελευθερία κινήσεων -κάτι αναμενόμενο για τη σειρά- αλλά και μια εμπειρία πέρα από τους γνωστούς ως σήμερα κανόνες του gameplay, ωστόσο, παραμένοντας στο gameplay. Αυτή τη σχέση ανάμεσα στη δράση και το χώρο της προσπάθησε -μάλλον- να εξηγήσει από σκηνής ο Tom Araya, απευθυνόμενος στους ταραξίες του γήινου Los Angeles, διακόπτοντας το επετειακό live του Reign in Blood, πριν προλάβει ν’ ακουστεί το Raining Blood.
Λιγότερο από μισή ώρα. Για την ακρίβεια, 28 λεπτά και 56 δευτερόλεπτα – τόσο διαρκεί το Reign in Blood, το τρίτο album των Slayer που κυκλοφόρησε τον Οκτώβριο του 1986 και φέτος συμπλήρωσε τα 40. Ντοκουμέντο μιας ριζοσπαστικής αισθητικής ρήξης: τίποτα πιο γρήγορο, τίποτα πιο βίαιο, τίποτα πιο ακραίο δεν είχε ακουστεί ως τότε. Συνομιλητές του, τα άλλα δύο ορόσημα του αμερικάνικου thrash που βγήκαν με διαφορά λίγων μηνών, την ίδια χρονιά: Το Master of Puppets των Metallica και το Peace Sells… but Who’s Buying? των Megadeth – το καθένα από μια κορυφή στο metal στερέωμα. Αυτή η κοσμογονία δεν συνέβη σε ιστορικό κενό, αλλά ήταν, φυσικά, σύμπτωμα της εποχής της. Ένα αντικαθρέφτισμα του επίσημου αφηγήματος ευημερίας που πρέσβευε ο ριγκανισμός, κι ακόμα, του συντηρητισμού της ηθικής πλειοψηφίας, της κοινωνικής υποκρισίας και του ψυχροπολεμικού τρόμου, την ώρα που τα παιδιά των εργατικών και λαϊκών συνοικιών μεταβόλιζαν τον αποκλεισμό τους σε οργή. Κι όμως, η διαχρονική αξία του Reign in Blood δεν εξαντλείται ούτε στο πόσο ακραίο είναι, ούτε στην προκλητική του θεματολογία, ούτε στην ασύλληπτη παικτική τεχνική των τεσσάρων. Βρίσκεται σε όλα αυτά, αναμφισβήτητα, αλλά εντοπίζεται και σε κάτι ακόμα: στη δομή του. Σε αυτήν διαφαίνεται η πρωτοποριακή προσέγγιση της πρώτης σύμπραξης της μπάντας με τον παραγωγό Rick Rubin, που οδήγησε σε αυτό που αποτελεί τελικά την ουσία του album: έναν αυστηρά οργανωμένο κι εξαντλητικά μελετημένο ηχητικό παροξυσμό. Αυτή η κλειστή δομική του υπόσταση, που δεν αφήνει νεκρό χρόνο ούτε ανάμεσα στα κομμάτια, δίνει το βήμα για την πρόσληψή του από τον αποδέκτη ως ένα τελετουργικό βίας – το συμβολικό του κλείσιμο γίνεται με το εφέ της βροχής, μόνο που η βροχή δεν είναι ακριβώς κάθαρση, είναι αίμα.
Η βία αποκτά πολιτισμική αξία μόνο όταν αποκτά μορφή. Αν το Reign in Blood είναι ένα παράδειγμα μετατροπής της βίας σε μουσική φόρμα, το mosh pit είναι το χωρικό του ισοδύναμο στο πλαίσιο της συναυλιακής metal κουλτούρας: Ένα συγκεκριμένο τελετουργικό, αυτορρυθμιζόμενο και διαμορφωμένο από τα κάτω. Ένας κύκλος εκτόνωσης μπροστά στη σκηνή, ρυθμισμένος να επιτρέπει την αποφόρτιση και να κρατά την επιθετικότητα εντός πλαισίου, όπου οι άγραφοί του κώδικες κοινοποιούνται εμπειρικά κι επί τόπου: δεν ανοίγει κύκλος όπου να’ ναι, δεν μπαίνουμε με σίδερα, δεν βάζουμε άλλους με το ζόρι, σηκώνουμε αυτόν που πέφτει. Αλλά το metal του 1986 δεν είναι το metal του 2026. Αυτό που κάποτε αντιμετωπιζόταν ως πολιτισμική απειλή έχει μετατραπεί σε πολιτισμική κληρονομιά. Οι Slayer δεν βρίσκονται πλέον στο περιθώριο της μουσικής βιομηχανίας αλλά στο πάνθεον της ιστορίας της, ενώ το Reign in Blood έχει περάσει από την περιοχή του απειλητικού στην περιοχή του κλασικού ορόσημου. Αντίστοιχα, το mosh pit δεν αποτελεί πλέον αποκλειστικά μια πηγαία πρακτική της κοινότητας. Σήμερα λειτουργεί μέσα σε συναυλιακούς χώρους αυστηρά επιτηρούμενους, με επαγγελματική ασφάλεια, νομικές ευθύνες και διαρκή εξωτερικό έλεγχο. Η βία εξακολουθεί να έχει τη θέση της, αλλά η θέση αυτή είναι πλέον οριοθετημένη όχι μόνο από τους άγραφους κώδικες της σκηνής, αλλά και από τους θεσμούς που την περιβάλλουν.
Λίγες μέρες πριν την κυκλοφορία του GTA6, στην επετειακή συναυλία του Reign in Blood, στο Kia Forum του Los Angeles, μια μερίδα θεατών άρχισε να σπάει τις κερκίδες, προκαλώντας την παρέμβαση των αρχών. Η αντίδραση του Tom Araya να διακόψει τη μουσική, να ζητήσει να ανάψουν τα φώτα και να επιπλήξει από σκηνής τους ταραξίες έμοιαζε εκ πρώτης όψεως με αμήχανη πατρική νουθεσία, σχεδόν παράταιρη για έναν από τους πιο ακραίους frontmen στην ιστορία του metal. Όμως, ο Araya δεν είπε μόνο «μη σπάτε». Είπε «μην σπάτε, εκεί. Υπάρχει mosh pit εδώ». Ακόμα κι αν όντως γκρίνιαζε για το ποιος θα πληρώσει τα σπασμένα, δεν αποκλείεται ταυτόχρονα να υπερασπιζόταν την ύπαρξη της μουσικής του στις συγκεκριμένες ιστορικές συνθήκες: έξω από τη χωροταξία του pit, η βία δεν είναι αποδεκτή. Ακόμα κι αν φάνηκε έτσι, δεν ήταν μια σύγκρουση ανάμεσα στη συμμόρφωση και την εξέγερση, αλλά ανάμεσα στη μορφή και την αποδιάρθρωση, και επιπλέον μια παραστατική αναφορά στην ιστορικότητα της σκηνής της ίδιας.
Η αρχαία πόλη, όπως έδειξε ο Pierre Vidal-Naquet, δεν εξαφάνιζε την αγριότητα· τη χωροθετούσε στις παρυφές της, στα όρια, ώστε η ελεγχόμενη ανατροπή των κανόνων να επιβεβαιώνει τελικά την τάξη. Το ίδιο ακριβώς πρόβλημα καλούνται να επιλύσουν τόσο το GTA6 όσο και οι αυστηρά επιτηρούμενοι συναυλιακοί χώροι με κερκίδες, εντός των οποίων μπορεί να επιτραπεί υπό συνθήκες το mosh pit. Στο ψηφιακό σύμπαν του παιχνιδιού, η Leonida συγκροτεί ένα περιφραγμένο πεδίο ασφαλούς ανομίας, προγραμματισμένης, χωροθετημένης και ελεγχόμενης. Υπό αυτό το πρίσμα, δεν θα μπορούσε να γίνει πιο εύστοχη επιλογή από το δίδυμο Kerry King και Tom Araya στο ρόλο των radio hosts του The Chamber 106,6. Ο άνθρωπος που διέκοψε μια συναυλία Slayer για να επαναφέρει τη βία στα χωρικά της όρια είναι ο ίδιος που συνοδεύει μια από τις πιο δημοφιλείς φαντασιώσεις παραβατικότητας της ποπ κουλτούρας.
Κι έτσι, καθώς η Lucia κι ο Jason χάνονται στη νύχτα με τη Sabre Turbo, το Raining Blood ακούγεται χωρίς καμία διακοπή, όσο η βροχή πέφτει πάνω στην ψηφιακή άσφαλτο — εκκωφαντική, θεαματική, μα κι αναίμακτη. Στον αληθινό κόσμο, το Reign in Blood δεν είναι πλέον η απειλή, αλλά το μνημείο μιας παλαιότερης, και το metal αναζητά νέες μορφές ρήξης σε υπόγεια που δεν έχουν κερκίδες.
*Επικοινωνιολόγος








