Η Κίνα επιταχύνει τον στρατιωτικό της εκσυγχρονισμό, επενδύοντας σε αεροπλανοφόρα νέας γενιάς, πυρηνοκίνητα υποβρύχια, μαχητικά stealth, υπερηχητικούς πυραύλους και πυρηνικά όπλα.
Ο στόχος που έχει θέσει ο Σι Τζινπίνγκ για το 2027 δεν αφορά απλώς την ενίσχυση των κινεζικών ενόπλων δυνάμεων. Αφορά τη δημιουργία μιας στρατιωτικής ισχύος ικανής να αμφισβητήσει την αμερικανική παρουσία στον Δυτικό Ειρηνικό και, κυρίως, να καταστήσει εξαιρετικά δύσκολη οποιαδήποτε αμερικανική επέμβαση σε μια κρίση γύρω από την Ταϊβάν.
Η ετήσια έκθεση του αμερικανικού Πενταγώνου προς το Κογκρέσο για τη στρατιωτική ισχύ της Κίνας περιγράφει τρεις βασικές στρατηγικές επιδιώξεις του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού (PLA): «στρατηγική αποφασιστική νίκη», «στρατηγική εξισορρόπηση» και «στρατηγική αποτροπή και έλεγχος». Πρόκειται για τρεις αλληλοσυμπληρούμενους στόχους που αποτυπώνουν τη φιλοδοξία του Πεκίνου να μεταβάλει τους όρους της στρατιωτικής αντιπαράθεσης με την Ουάσιγκτον.
Η αλλαγή δεν είναι μόνο ποσοτική. Η Κίνα διαθέτει πλέον τη βιομηχανική βάση για να κατασκευάζει πολεμικά πλοία, αεροσκάφη και πυραυλικά συστήματα με ρυθμούς που δυσκολεύονται να ακολουθήσουν οι ΗΠΑ. Το ερώτημα που απασχολεί την Ουάσιγκτον είναι εάν αυτή η παραγωγική υπεροχή θα μετατραπεί και σε πραγματική επιχειρησιακή υπεροχή.

Οι τρεις στρατηγικοί στόχοι του Σι Τζινπίνγκ για το 2027
Η αμερικανική έκθεση αποδίδει στις κινεζικές στρατιωτικές επιδιώξεις τρεις συγκεκριμένες διαστάσεις.
Η πρώτη, η «στρατηγική αποφασιστική νίκη», προϋποθέτει ότι ο PLA θα μπορεί να επικρατήσει σε μια πολεμική σύγκρουση με αποδεκτό κόστος. Η βασική περίπτωση για την οποία προετοιμάζεται είναι μια σύγκρουση γύρω από την Ταϊβάν, στην οποία θα μπορούσαν να εμπλακούν οι Ηνωμένες Πολιτείες. Η Κίνα θέλει να διαθέτει τις δυνάμεις που θα της επιτρέψουν να επιβάλει τους στρατιωτικούς της στόχους ακόμη και απέναντι στην αμερικανική παρέμβαση.
Η δεύτερη, η «στρατηγική εξισορρόπηση», αφορά την αποτροπή των ΗΠΑ. Το Πεκίνο αναγνωρίζει ότι εξακολουθεί να υστερεί σε κρίσιμους τομείς έναντι του αμερικανικού στρατού. Επιδιώκει επομένως να αντισταθμίσει αυτή τη διαφορά, αναπτύσσοντας ισχυρότερες πυρηνικές δυνατότητες και όπλα που μπορούν να απειλήσουν αμερικανικές βάσεις, αεροπλανοφόρα και στρατηγικές υποδομές.
Η τρίτη, η «στρατηγική αποτροπή και έλεγχος», αφορά τη δυνατότητα περιορισμού της επέκτασης μιας σύγκρουσης. Η Κίνα θέλει να μπορεί να αποθαρρύνει γειτονικές χώρες από το να εκμεταλλευτούν μια κρίση για να ενισχύσουν τη θέση τους ή να συνδράμουν τις αμερικανικές δυνάμεις.
Η συνδυασμένη εφαρμογή αυτών των στόχων περιγράφει ένα δόγμα που δεν επιδιώκει υποχρεωτικά την καταστροφή του αμερικανικού στρατού. Επιδιώκει να περιορίσει την ελευθερία κινήσεών του και να αυξήσει τόσο πολύ το κόστος μιας επέμβασης ώστε η Ουάσιγκτον να αναγκαστεί να επανεξετάσει τις επιλογές της.

Το Fujian και η νέα εποχή των κινεζικών αεροπλανοφόρων
Το πιο χαρακτηριστικό σύμβολο αυτής της αλλαγής είναι το Fujian (Type 003), το τρίτο αεροπλανοφόρο της Κίνας, το οποίο εντάχθηκε επισήμως σε υπηρεσία στις 7 Νοεμβρίου 2025, σε τελετή στην οποία παρέστη ο Σι Τζινπίνγκ.
Η σημασία του δεν βρίσκεται μόνο στο μέγεθός του. Το Fujian είναι το πρώτο κινεζικό αεροπλανοφόρο που διαθέτει ηλεκτρομαγνητικούς καταπέλτες, τεχνολογία που μέχρι πρότινος χαρακτήριζε ουσιαστικά τα πιο προηγμένα αμερικανικά αεροπλανοφόρα.
Οι καταπέλτες επιτρέπουν την απονήωση βαρύτερων αεροσκαφών, με μεγαλύτερο φορτίο καυσίμων και οπλισμού, ενώ διευκολύνουν τη λειτουργία μιας περισσότερο σύνθετης αεροπορικής πτέρυγας. Πρόκειται για σημαντικό βήμα στην προσπάθεια της Κίνας να περάσει από αεροπλανοφόρα περιορισμένων δυνατοτήτων σε πραγματικές πλατφόρμες προβολής ισχύος.
Στις δοκιμές του Fujian συμμετείχαν τρεις τύποι αεροσκαφών:
- Το J-35, το νέο κινεζικό μαχητικό stealth πέμπτης γενιάς, σχεδιασμένο για επιχειρήσεις από αεροπλανοφόρα.
- Το KJ-600, αεροσκάφος έγκαιρης προειδοποίησης και ελέγχου, το οποίο μπορεί να εντοπίζει απειλές σε μεγάλες αποστάσεις και να συντονίζει την αεροπορική άμυνα.
- Το J-15T, αναβαθμισμένη έκδοση του κινεζικού μαχητικού αεροπλανοφόρων, προσαρμοσμένη στη χρήση ηλεκτρομαγνητικών καταπελτών.
Η εξέλιξη είναι σημαντική, αλλά χρειάζεται μια διευκρίνιση: η ένταξη του Fujian σε υπηρεσία δεν σημαίνει ότι έχει αποκτήσει αυτομάτως πλήρη επιχειρησιακή ετοιμότητα. Η ολοκλήρωση της εκπαίδευσης, η ενσωμάτωση των αεροσκαφών και η δυνατότητα διαρκούς ανάπτυξης μιας πλήρους ομάδας κρούσης απαιτούν επιπλέον χρόνο.
Το Πεκίνο, πάντως, έχει ήδη θέσει έναν πολύ πιο φιλόδοξο στόχο. Σύμφωνα με τις αμερικανικές εκτιμήσεις, το κινεζικό Ναυτικό επιδιώκει να κατασκευάσει έξι ακόμη αεροπλανοφόρα έως το 2035, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό του στόλου του σε εννέα.
Η προοπτική αυτή αλλάζει τα δεδομένα στον Ειρηνικό. Τα αεροπλανοφόρα δεν είναι απλώς πολεμικά πλοία. Αποτελούν κινητές αεροπορικές βάσεις που επιτρέπουν σε μια χώρα να επιχειρεί μακριά από τις ακτές της, χωρίς να εξαρτάται αποκλειστικά από χερσαία αεροδρόμια.

Η πραγματική κινεζική υπεροχή βρίσκεται στα ναυπηγεία
Για την Ουάσιγκτον, όμως, η μεγαλύτερη ανησυχία δεν αφορά ένα συγκεκριμένο αεροπλανοφόρο. Αφορά την παραγωγική δυνατότητα της Κίνας να κατασκευάζει πολεμικά πλοία σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα και με ταχύτερους ρυθμούς.
Το κινεζικό Ναυτικό είναι ήδη το μεγαλύτερο στον κόσμο σε αριθμό μονάδων μάχης. Οι αμερικανικές εκτιμήσεις προβλέπουν ότι ο στόλος του θα μπορούσε να φτάσει τα 435 πλοία έως το 2030. Για την ίδια περίοδο, οι προβλέψεις για το αμερικανικό Ναυτικό κινούνται περίπου στις 290-295 μονάδες.
Η διαφορά δεν αφορά μόνο τον αριθμό των πλοίων. Αφορά κυρίως την ικανότητα αναπλήρωσης απωλειών, επισκευής και παραγωγής νέων μονάδων σε περίπτωση παρατεταμένης σύγκρουσης.
Η Κίνα διαθέτει ένα τεράστιο δίκτυο ναυπηγείων διπλής χρήσης, τα οποία εξυπηρετούν τόσο την εμπορική όσο και τη στρατιωτική ναυπηγική βιομηχανία. Το ναυπηγείο Jiangnan, κοντά στη Σανγκάη, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της συγκέντρωσης βιομηχανικών δυνατοτήτων.
Η κινεζική ναυπηγική βιομηχανία κυριαρχεί στην παγκόσμια αγορά εμπορικών πλοίων. Το 2024 αντιστοιχούσε περίπου στο 74% των παγκόσμιων παραγγελιών για εμπορικά πλοία, σύμφωνα με στοιχεία που επικαλούνται αμερικανικές αναλύσεις. Η αντίστοιχη συμμετοχή των αμερικανικών ναυπηγείων ήταν μόλις 0,2%.
Η διαφορά είναι ενδεικτική, αν και η εμπορική ναυπηγική ικανότητα δεν μετατρέπεται αυτομάτως σε δυνατότητα κατασκευής σύνθετων πολεμικών πλοίων. Τα σύγχρονα αντιτορπιλικά και τα πυρηνοκίνητα υποβρύχια απαιτούν εξειδικευμένα συστήματα, τεχνολογία, αισθητήρες και προσωπικό υψηλής κατάρτισης.
Ωστόσο, η ύπαρξη μιας τεράστιας βιομηχανικής βάσης προσφέρει στο Πεκίνο ένα πλεονέκτημα που οι ΗΠΑ δυσκολεύονται να αναπαράγουν.
Υποβρύχια: Η επόμενη μεγάλη απειλή για τον 7ο Στόλο
Ακόμη μεγαλύτερη στρατηγική σημασία έχει ο εκσυγχρονισμός του κινεζικού υποβρυχιακού στόλου.
Η Κίνα διαθέτει σήμερα περισσότερα από 60 υποβρύχια, σύμφωνα με τις αμερικανικές εκτιμήσεις. Σε αυτά περιλαμβάνονται έξι πυρηνοκίνητα επιθετικά υποβρύχια, έξι πυρηνοκίνητα υποβρύχια βαλλιστικών πυραύλων και ένας πολύ μεγαλύτερος αριθμός συμβατικών ντιζελοηλεκτρικών σκαφών.
Η σύνθεση αυτή αναμένεται να αλλάξει σημαντικά μέσα στην επόμενη δεκαετία.
Το Πεκίνο επενδύει στην αύξηση της παραγωγής πυρηνοκίνητων υποβρυχίων, τα οποία μπορούν να επιχειρούν για πολύ μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα και σε μεγαλύτερες αποστάσεις από τις κινεζικές ακτές.
Τα Type 093B, γνωστά και ως Shang III, αναμένεται να ενισχύσουν τις δυνατότητες προσβολής εχθρικών πλοίων και χερσαίων στόχων με πυραύλους cruise. Στη συνέχεια προβλέπεται η ανάπτυξη των Type 095, μιας νέας γενιάς επιθετικών πυρηνοκίνητων υποβρυχίων.
Στο στρατηγικό σκέλος, ιδιαίτερη σημασία έχουν τα υποβρύχια Type 094, τα οποία μπορούν να μεταφέρουν βαλλιστικούς πυραύλους JL-2 και JL-3. Οι τελευταίοι διαθέτουν μεγαλύτερη εμβέλεια και ενισχύουν τη δυνατότητα της Κίνας να απειλεί στόχους στις ΗΠΑ από θαλάσσιες περιοχές κοντά στις κινεζικές ακτές.
Το επόμενο βήμα είναι τα Type 096, τα οποία αναμένεται να αποτελέσουν τη νέα γενιά στρατηγικών υποβρυχίων βαλλιστικών πυραύλων.
Οι αμερικανικές προβλέψεις κάνουν λόγο για έναν κινεζικό υποβρυχιακό στόλο που θα μπορούσε να φτάσει τις 80 μονάδες έως το 2035, με περίπου τις μισές να είναι πυρηνοκίνητες.
Η Κίνα εξακολουθεί να υστερεί έναντι των ΗΠΑ σε κρίσιμους τομείς, όπως η ακουστική τεχνολογία, η αθόρυβη λειτουργία, οι αισθητήρες και η επιχειρησιακή εμπειρία των πληρωμάτων. Η διαφορά, ωστόσο, αναμένεται να περιοριστεί.
Εάν αυτό συμβεί, ο Δυτικός Ειρηνικός θα βρεθεί μπροστά σε μια διαφορετική υποβρύχια ισορροπία. Η αμερικανική υπεροχή, που στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στα πυρηνοκίνητα υποβρύχια κλάσης Virginia, δεν θα είναι πλέον δεδομένη σε όλες τις επιχειρησιακές συνθήκες.
Η στρατηγική A2/AD: Πώς η Κίνα θέλει να κρατήσει μακριά τις ΗΠΑ
Ο κεντρικός επιχειρησιακός σχεδιασμός του Πεκίνου είναι γνωστός ως A2/AD, δηλαδή Anti-Access/Area Denial, που αποδίδεται ως απαγόρευση πρόσβασης και άρνηση περιοχής.
Η λογική του είναι συγκεκριμένη: σε περίπτωση πολεμικής κρίσης, οι αμερικανικές δυνάμεις δεν θα πρέπει να μπορούν να προσεγγίσουν εύκολα την περιοχή της Ταϊβάν ή, ακόμη και αν το επιχειρήσουν, να αναγκαστούν να αναλάβουν δυσανάλογα μεγάλους κινδύνους.
Η στρατηγική αφορά ένα ευρύ γεωγραφικό τόξο που περιλαμβάνει την Ιαπωνία, τη Νότια Κορέα, τις Φιλιππίνες και το Γκουάμ.
Ο 7ος Στόλος των ΗΠΑ, με έδρα την Ιαπωνία, αποτελεί τον βασικό πυλώνα της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στον Δυτικό Ειρηνικό. Η κινεζική στρατηγική επιδιώκει να περιορίσει τη δυνατότητά του να επιχειρεί κοντά στις κινεζικές ακτές και να παρεμβαίνει σε μια σύγκρουση γύρω από την Ταϊβάν.
Για να το πετύχει, η Κίνα συνδυάζει:
- Αντιπλοϊκούς βαλλιστικούς πυραύλους μεγάλης εμβέλειας.
- Πυρηνοκίνητα επιθετικά υποβρύχια.
- Μαχητικά stealth και αεροσκάφη έγκαιρης προειδοποίησης.
- Δορυφόρους επιτήρησης και αναγνώρισης.
- Ραντάρ μεγάλης εμβέλειας και συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου.
- Δίκτυα επικοινωνιών και διοίκησης που επιτρέπουν ταχύτερη λήψη αποφάσεων.
Η βασική επιδίωξη είναι να εντοπίζονται τα αμερικανικά πλοία και αεροσκάφη, να παρακολουθούνται οι κινήσεις τους και να υπάρχει η δυνατότητα προσβολής τους πριν φτάσουν στην περιοχή της σύγκρουσης.
J-20, μαχητικά έκτης γενιάς και η νέα αεροπορική ισχύς
Η κινεζική αεροπορία πραγματοποιεί ένα από τα μεγαλύτερα προγράμματα εκσυγχρονισμού στον κόσμο.
Το μαχητικό J-20 αποτελεί την αιχμή του δόρατος της κινεζικής αεροπορικής ισχύος. Είναι το πρώτο κινεζικό μαχητικό πέμπτης γενιάς που έχει ενταχθεί σε επιχειρησιακές μονάδες και σχεδιάστηκε για να αντιμετωπίζει προηγμένα αεροσκάφη, να διεισδύει σε προστατευμένους εναέριους χώρους και να επιχειρεί σε μεγάλες αποστάσεις.
Το βρετανικό ινστιτούτο RUSI εκτιμούσε ότι στα μέσα του 2025 βρίσκονταν σε υπηρεσία περίπου 300 J-20, ενώ η ετήσια παραγωγή φέρεται να πλησίαζε τα 120 αεροσκάφη.
Εφόσον διατηρηθούν αυτοί οι ρυθμοί, η Κίνα θα μπορούσε να διαθέτει έναν ιδιαίτερα μεγάλο στόλο μαχητικών πέμπτης γενιάς μέχρι το τέλος της δεκαετίας.
Ακόμη πιο ενδιαφέρουσα είναι η επόμενη εξέλιξη. Δύο κινεζικά πρωτότυπα μαχητικών έκτης γενιάς έχουν ήδη πραγματοποιήσει δοκιμαστικές πτήσεις, γεγονός που δείχνει ότι το Πεκίνο δεν περιορίζεται στην κάλυψη της τεχνολογικής απόστασης από τις ΗΠΑ, αλλά επιδιώκει να συμμετάσχει στον σχεδιασμό της επόμενης γενιάς αεροπορικών συστημάτων.
Η ανάπτυξη αυτών των αεροσκαφών εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια δημιουργίας ενός δικτύου όπου επανδρωμένα μαχητικά, μη επανδρωμένα αεροσκάφη, δορυφόροι και συστήματα διοίκησης θα λειτουργούν ως ενιαία επιχειρησιακή δομή.
Οι πύραυλοι που απειλούν τα αμερικανικά αεροπλανοφόρα και το Γκουάμ
Για μια πιθανή σύγκρουση γύρω από την Ταϊβάν, ίσως ακόμη μεγαλύτερη σημασία από τα μαχητικά αεροσκάφη έχει η Δύναμη Πυραύλων του κινεζικού στρατού.
Τα συστήματα DF-17, DF-21D, DF-26 και DF-27 αποτελούν βασικά στοιχεία της προσπάθειας του Πεκίνου να δημιουργήσει μια ζώνη υψηλού κινδύνου για τα αμερικανικά πλοία και τις στρατιωτικές εγκαταστάσεις στον Ειρηνικό.
Ο DF-21D έχει σχεδιαστεί για την προσβολή μεγάλων πλοίων επιφανείας, συμπεριλαμβανομένων αεροπλανοφόρων. Ο DF-26 διαθέτει μεγαλύτερη εμβέλεια και μπορεί να χρησιμοποιηθεί εναντίον χερσαίων και θαλάσσιων στόχων, ενώ ο DF-17 συνδυάζει βαλλιστικό πύραυλο με υπερηχητικό όχημα ολίσθησης.
Το Γκουάμ, μία από τις σημαντικότερες αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις στον Ειρηνικό, βρίσκεται εντός της εμβέλειας κινεζικών πυραυλικών συστημάτων.
Η αποτελεσματικότητα αυτών των όπλων εξαρτάται, ωστόσο, από κάτι περισσότερο από την ίδια την εμβέλειά τους. Απαιτείται ένα σύνθετο δίκτυο εντοπισμού και παρακολούθησης στόχων, με δορυφόρους, ραντάρ, αισθητήρες και συστήματα επικοινωνιών.
Με άλλα λόγια, ο πύραυλος πρέπει να γνωρίζει πού βρίσκεται το πλοίο τη στιγμή που θα εκτοξευθεί. Και αυτό προϋποθέτει συνεχή ενημέρωση των δεδομένων στόχευσης, καθώς ένα αεροπλανοφόρο μπορεί να μετακινηθεί σε σημαντική απόσταση μέσα σε λίγες ώρες.
Η Κίνα επενδύει ακριβώς σε αυτή τη δυνατότητα: να εντοπίζει, να παρακολουθεί και να προσβάλλει στόχους σε όλο και μεγαλύτερες αποστάσεις.
Η πυρηνική τριάδα και οι 620 κεφαλές της Κίνας
Η σημαντικότερη ποιοτική αλλαγή αφορά, ωστόσο, το πυρηνικό οπλοστάσιο.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του SIPRI και της Federation of American Scientists, η Κίνα διαθέτει περίπου 620 πυρηνικές κεφαλές. Πρόκειται για ένα οπλοστάσιο που αυξάνεται ταχύτερα από εκείνο οποιασδήποτε άλλης πυρηνικής δύναμης.
Το Πεκίνο έχει αναπτύξει εκατοντάδες νέα σιλό για διηπειρωτικούς βαλλιστικούς πυραύλους, ενώ η ανάπτυξη κινητών πυραυλικών συστημάτων δυσκολεύει τον εντοπισμό και την καταστροφή των μέσων πυρηνικής ανταπόδοσης.
Η Κίνα διαθέτει πλέον τα βασικά στοιχεία μιας πυρηνικής τριάδας:
- Χερσαία δύναμη: Διηπειρωτικοί βαλλιστικοί πύραυλοι, όπως οι DF-31 και DF-41.
- Θαλάσσια δύναμη: Στρατηγικά υποβρύχια Type 094 με βαλλιστικούς πυραύλους JL-2 και JL-3.
- Αεροπορική δύναμη: Βομβαρδιστικά H-6N, τα οποία μπορούν να μεταφέρουν πυρηνικά όπλα.
Η ύπαρξη της πυρηνικής τριάδας σημαίνει ότι η Κίνα μπορεί να διατηρεί δυνατότητα πυρηνικής ανταπόδοσης ακόμη και αν δεχθεί ένα πρώτο πλήγμα σε κάποια από τις επιμέρους στρατιωτικές της εγκαταστάσεις.
Επισήμως, το Πεκίνο εξακολουθεί να υποστηρίζει την πολιτική της μη πρώτης χρήσης πυρηνικών όπλων. Παράλληλα, όμως, αναπτύσσει συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης και επιδιώκει να ενισχύσει την ετοιμότητα των πυρηνικών του δυνάμεων.
Το αμερικανικό Πεντάγωνο εκτιμά ότι το κινεζικό οπλοστάσιο μπορεί να ξεπεράσει τις 1.000 κεφαλές έως το 2030.
Η παλαιότερη αμερικανική πρόβλεψη για περίπου 1.500 κεφαλές έως το 2035 δεν αποτελεί πλέον βεβαιότητα. Η πραγματική εξέλιξη θα εξαρτηθεί από τον αριθμό των σιλό που θα κατασκευαστούν και θα εξοπλιστούν, τον αριθμό των κεφαλών ανά πύραυλο, την ανάπτυξη των DF-26 και των στρατηγικών υποβρυχίων, καθώς και από τη δυνατότητα παραγωγής σχάσιμων υλικών.
Υπάρχει, επιπλέον, ένα ιδιαίτερα επικίνδυνο ζήτημα: ορισμένα κινεζικά πυραυλικά συστήματα μπορούν να φέρουν συμβατικές ή πυρηνικές κεφαλές. Σε συνθήκες πολεμικής κρίσης, η αδυναμία του αντιπάλου να γνωρίζει τι είδους όπλο μεταφέρει ένας πύραυλος μπορεί να προκαλέσει λανθασμένες εκτιμήσεις και ανεξέλεγκτη κλιμάκωση.
Τεχνητή νοημοσύνη και αυτόνομα οπλικά συστήματα
Η επόμενη διάσταση του κινεζικού εκσυγχρονισμού είναι η τεχνητή νοημοσύνη.
Ο PLA επιδιώκει να ενσωματώσει συστήματα AI σε οπλικά συστήματα, στην επιτήρηση, στη συλλογή πληροφοριών και στη διοίκηση των επιχειρήσεων.
Η κινεζική βιομηχανία διαθέτει ήδη μεγάλη παραγωγική δυνατότητα στον τομέα των μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Το επόμενο βήμα είναι η δημιουργία αυτόνομων συστημάτων που θα μπορούν να συνεργάζονται μεταξύ τους, αλλά και με επανδρωμένα αεροσκάφη και πλοία.
Η επιδίωξη αφορά τρεις βασικούς τομείς:
Πρώτον, τη δημιουργία σμηνών μη επανδρωμένων αεροσκαφών που θα μπορούν να πραγματοποιούν συντονισμένες επιθέσεις και να κορέσουν την αεράμυνα του αντιπάλου.
Δεύτερον, την ανάπτυξη μη επανδρωμένων οχημάτων επιφανείας και υποβρύχιων συστημάτων, τα οποία θα μπορούν να επιτηρούν μεγάλες θαλάσσιες περιοχές και να εντοπίζουν εχθρικά πλοία και υποβρύχια.
Τρίτον, τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης για την ταχύτερη επεξεργασία πληροφοριών, τον συντονισμό των μονάδων και τη βελτιστοποίηση της εφοδιαστικής υποστήριξης.
Το ζητούμενο είναι να περιοριστεί ο χρόνος ανάμεσα στον εντοπισμό μιας απειλής και στη λήψη απόφασης για την αντιμετώπισή της. Σε μια σύγκρουση υψηλής έντασης, αυτό μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικό.
Οι αδυναμίες του κινεζικού στρατού: Διαφθορά, έλλειψη εμπειρίας και επιχειρησιακά κενά
Παρά την εντυπωσιακή αύξηση των δυνατοτήτων του, ο κινεζικός στρατός εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρές αδυναμίες.
Η πρώτη αφορά την επιχειρησιακή εμπειρία. Ο Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός δεν έχει εμπλακεί σε μεγάλης κλίμακας πολεμική σύγκρουση εδώ και δεκαετίες. Η τελευταία μεγάλη πολεμική του εμπλοκή ήταν ο πόλεμος με το Βιετνάμ το 1979.
Η διαφορά σε σχέση με τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις είναι σημαντική. Οι ΗΠΑ διαθέτουν δεκαετίες εμπειρίας σε διακλαδικές επιχειρήσεις, στη διοίκηση μεγάλων σχηματισμών και στην υποστήριξη στρατιωτικών επιχειρήσεων σε απομακρυσμένες περιοχές.
Η δεύτερη αδυναμία αφορά τη διαφθορά. Οι εκκαθαρίσεις υψηλόβαθμων αξιωματικών, ιδιαίτερα στη Δύναμη Πυραύλων και στις υπηρεσίες προμηθειών, έχουν αποκαλύψει προβλήματα που σχετίζονται με την αξιοπιστία των οπλικών συστημάτων, τις συμβάσεις και τη λειτουργία της στρατιωτικής διοίκησης.
Η εκστρατεία του Σι Τζινπίνγκ κατά της διαφθοράς μπορεί μακροπρόθεσμα να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα του στρατού. Βραχυπρόθεσμα, όμως, οι συνεχείς απομακρύνσεις στελεχών δημιουργούν αβεβαιότητα και προβλήματα στη διοικητική συνέχεια.
Υπάρχει επίσης το ζήτημα της δυνατότητας πραγματοποίησης μιας μεγάλης αμφίβιας επιχείρησης εναντίον της Ταϊβάν. Μια τέτοια επιχείρηση θα απαιτούσε τη μεταφορά τεράστιου αριθμού στρατιωτών, αρμάτων μάχης, πυρομαχικών και καυσίμων, υπό την απειλή της ταϊβανέζικης άμυνας και ενδεχόμενης αμερικανικής επέμβασης.
Το Πεντάγωνο εξακολουθεί να επισημαίνει τις ελλείψεις του Πεκίνου στη στρατηγική μεταφορική ικανότητα και στη δυνατότητα υποστήριξης μιας παρατεταμένης επιχείρησης μεγάλης κλίμακας.
Η Κίνα διαθέτει επίσης πολύ περιορισμένο δίκτυο υπερπόντιων στρατιωτικών βάσεων σε σύγκριση με τις ΗΠΑ. Αυτό περιορίζει τη δυνατότητα μακροχρόνιας παρουσίας της σε απομακρυσμένα θέατρα επιχειρήσεων.
Η αμερικανική απάντηση: Drones με εμβέλεια 1.000 ναυτικών μιλίων
Η Ουάσιγκτον γνωρίζει ότι η παραδοσιακή αμερικανική στρατηγική, η οποία στηρίζεται στην παρουσία μεγάλων αεροπλανοφόρων κοντά στην περιοχή μιας κρίσης, αντιμετωπίζει πλέον νέους κινδύνους.
Η ανάπτυξη κινεζικών αντιπλοϊκών πυραύλων μεγάλης εμβέλειας σημαίνει ότι τα αμερικανικά αεροπλανοφόρα ενδέχεται να χρειαστεί να επιχειρούν πολύ πιο μακριά από τις κινεζικές ακτές.
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η αμερικανική προσπάθεια ανάπτυξης νέων μη επανδρωμένων αεροσκαφών που θα μπορούν να απονηώνονται και να προσνηώνονται σε αεροπλανοφόρα.
Το αμερικανικό Ναυτικό προχωρά στον σχεδιασμό αυτόνομων αεροσκαφών συνεργατικής μάχης, γνωστών ως Collaborative Combat Aircraft (CCA). Οι τεχνικές απαιτήσεις περιλαμβάνουν μεγάλη ακτίνα δράσης χωρίς ανεφοδιασμό, δυνατότητα μεταφοράς οπλισμού και συνεργασία με επανδρωμένα μαχητικά όπως το F-35C και τα μελλοντικά αεροσκάφη του αμερικανικού Ναυτικού.
Η απόσταση των 1.000 ναυτικών μιλίων που περιλαμβάνεται στις σχετικές απαιτήσεις δεν είναι τυχαία. Αντανακλά την ανάγκη να μπορούν τα αμερικανικά αεροπλανοφόρα να διατηρούν τα αεροσκάφη τους σε επιχειρησιακή εμβέλεια χωρίς να εισέρχονται σε περιοχές όπου οι κινεζικοί αντιπλοϊκοί πύραυλοι δημιουργούν σοβαρό κίνδυνο.
Τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη θα μπορούσαν να αναλάβουν αποστολές αναγνώρισης, ηλεκτρονικού πολέμου και κρούσης, επεκτείνοντας την ακτίνα δράσης των αμερικανικών αεροπορικών σχηματισμών.
Πρόκειται για μια σημαντική προσαρμογή της αμερικανικής στρατηγικής, η οποία δείχνει ότι ο ανταγωνισμός με την Κίνα έχει ήδη αρχίσει να επηρεάζει τον σχεδιασμό των επόμενων γενεών οπλικών συστημάτων.
Το 2027 δεν σημαίνει υποχρεωτικά εισβολή στην Ταϊβάν
Υπάρχει μια κρίσιμη διάκριση που συχνά χάνεται στη δημόσια συζήτηση γύρω από τις κινεζικές στρατιωτικές φιλοδοξίες.
Το 2027 δεν αποτελεί προαναγγελθείσα ημερομηνία εισβολής στην Ταϊβάν. Είναι ο χρονικός ορίζοντας που έχει τεθεί για την επίτευξη συγκεκριμένων στρατιωτικών δυνατοτήτων, στο πλαίσιο της εκατονταετηρίδας από την ίδρυση του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού.
Η αμερικανική κοινότητα πληροφοριών, στην ετήσια αξιολόγηση απειλών του 2026, ξεκαθάρισε ότι η κινεζική ηγεσία δεν σχεδιάζει επί του παρόντος να πραγματοποιήσει εισβολή στην Ταϊβάν το 2027 και ότι δεν έχει καθορίσει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την επίτευξη της ενοποίησης.
Το Πεκίνο εξακολουθεί να προτιμά την επίτευξη του στόχου του χωρίς πολεμική σύγκρουση, εφόσον αυτό καταστεί δυνατό. Ταυτόχρονα, όμως, συνεχίζει να αναπτύσσει τις στρατιωτικές δυνατότητες που θα του επέτρεπαν να χρησιμοποιήσει βία εάν το αποφασίσει.
Αυτό είναι και το πραγματικό νόημα της στρατιωτικής προετοιμασίας έως το 2027: η Κίνα θέλει να έχει στη διάθεσή της όλες τις επιλογές, από τον ναυτικό αποκλεισμό και τις πυραυλικές επιθέσεις μέχρι μια μεγάλης κλίμακας στρατιωτική επιχείρηση.
Ο επόμενος σημαντικός χρονικός ορίζοντας είναι το 2035, όταν το Πεκίνο έχει θέσει ως στόχο την ουσιαστική ολοκλήρωση του στρατιωτικού εκσυγχρονισμού του. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι τότε η Κίνα θα έχει αυτομάτως ξεπεράσει τις ΗΠΑ σε όλους τους στρατιωτικούς τομείς.
Η στρατηγική υπομονή του Πεκίνου και το νέο γεωπολιτικό περιβάλλον
Η Κίνα δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε στρατιωτική υπερδύναμη αντίστοιχη των Ηνωμένων Πολιτειών. Εξακολουθεί να υστερεί σε κρίσιμους τομείς, όπως η επιχειρησιακή εμπειρία, η παγκόσμια στρατιωτική παρουσία, οι υποβρύχιες τεχνολογίες και η δυνατότητα διατήρησης μεγάλων στρατιωτικών επιχειρήσεων σε απομακρυσμένες περιοχές.
Έχει, όμως, αποκτήσει κάτι που μεταβάλλει σταδιακά τη στρατηγική ισορροπία: τη δυνατότητα να αμφισβητεί την αμερικανική στρατιωτική υπεροχή στην περιοχή όπου θεωρεί ότι διακυβεύονται τα σημαντικότερα εθνικά της συμφέροντα.
Η Ουάσιγκτον δεν μπορεί πλέον να θεωρεί δεδομένο ότι θα μπορεί να μεταφέρει αεροπλανοφόρα, υποβρύχια και αεροπορικές δυνάμεις κοντά στις κινεζικές ακτές χωρίς να αντιμετωπίσει σοβαρούς κινδύνους.
Το Πεκίνο δεν χρειάζεται απαραίτητα να αποκτήσει μεγαλύτερο στρατό από τις ΗΠΑ σε παγκόσμια κλίμακα. Χρειάζεται να διαθέτει αρκετή ισχύ ώστε να υπερισχύει ή να αποτρέπει την αμερικανική επέμβαση στον δικό του γεωγραφικό χώρο.
Αυτή είναι η ουσία της στρατηγικής A2/AD και η βασική διαφορά ανάμεσα στην κινεζική και την αμερικανική προσέγγιση.
Οι ΗΠΑ επιδιώκουν να διατηρήσουν την παγκόσμια δυνατότητα προβολής στρατιωτικής ισχύος. Η Κίνα επιδιώκει να δημιουργήσει μια περιφερειακή στρατιωτική υπεροχή που θα περιορίζει αυτή τη δυνατότητα.
Η στρατηγική του Σι Τζινπίνγκ βασίζεται σε μακροχρόνιο σχεδιασμό, βιομηχανική ισχύ και σταδιακή συσσώρευση τεχνολογικών και στρατιωτικών πλεονεκτημάτων. Το ζητούμενο δεν είναι να κερδίσει σήμερα μια αναμέτρηση με τις ΗΠΑ, αλλά να διαμορφώσει τις συνθήκες υπό τις οποίες μια τέτοια αναμέτρηση θα γίνει εξαιρετικά δύσκολη για την Ουάσιγκτον.
Και αυτός είναι ίσως ο μεγαλύτερος κίνδυνος για την αμερικανική στρατηγική: να διαπιστώσει ότι η στρατιωτική ισχύς που διαθέτει εξακολουθεί να είναι παγκόσμια, αλλά η δυνατότητα να την αξιοποιήσει αποτελεσματικά στον Δυτικό Ειρηνικό περιορίζεται χρόνο με τον χρόνο.










