Η Μαρίν Λεπέν ενισχύει τη θέση της ως φαβορί για την πρώτη θέση στις προεδρικές εκλογές του 2027 στη Γαλλία, ενώ ο Ζαν-Λικ Μελανσόν εμφανίζεται πλέον ως ο πιθανότερος αντίπαλός της στον δεύτερο γύρο.
Η νέα δημοσκόπηση της Toluna Harris Interactive, που πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό των M6 και RTL, καταγράφει την πολιτική πόλωση στη χώρα και αναδεικνύει την αδυναμία του χώρου του Εμανουέλ Μακρόν να συγκροτήσει έναν ισχυρό διάδοχο πόλο.
Η Λεπέν συγκεντρώνει από 34% έως 36% στην πρόθεση ψήφου του πρώτου γύρου, ανάλογα με το εκλογικό σενάριο, διατηρώντας την πρώτη θέση. Ο επικεφαλής της La France insoumise (Ανυπότακτη Γαλλία), Μελανσόν, ακολουθεί με 18% έως 19% και εμφανίζεται να εξασφαλίζει θέση στον δεύτερο γύρο και στα πέντε σενάρια που εξετάστηκαν.
Η εικόνα αυτή επαναφέρει στο προσκήνιο δύο πολιτικούς που εκπροσωπούν τα αντίθετα άκρα του γαλλικού πολιτικού φάσματος, αλλά έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό: αξιοποιούν τη δυσαρέσκεια απέναντι στο παραδοσιακό πολιτικό σύστημα. Η γαλλική ακροδεξιά βρίσκεται σε θέση ισχύος, ενώ η ριζοσπαστική αριστερά εμφανίζεται να διεκδικεί τον ρόλο του βασικού αντιπάλου της.
Το κέντρο του Μακρόν χάνει έδαφος
Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της δημοσκόπησης δεν είναι μόνο η πρωτιά της Λεπέν, αλλά η απόσταση που αποκτά ο Μελανσόν από τους υποψήφιους του κέντρου και της παραδοσιακής δεξιάς. Σε ορισμένα από τα πέντε σενάρια, ο επικεφαλής της Ανυπότακτης Γαλλίας προηγείται με επτά μονάδες από τον τρίτο υποψήφιο.
Ο πρώην πρωθυπουργός Εντουάρ Φιλίπ, που θεωρούνταν ένας από τους ισχυρότερους πιθανούς διεκδικητές της προεδρίας από τον χώρο του κέντρου, υποχωρεί. Στο σενάριο ενιαίας υποψηφιότητας του κεντρώου χώρου συγκεντρώνει 14%, δύο μονάδες λιγότερες από την προηγούμενη μέτρηση. Όταν εξετάζεται παράλληλη υποψηφιότητα του Γκαμπριέλ Ατάλ, το ποσοστό του υποχωρεί στο 11%.
Ο Ραφαέλ Γκλικσμάν, που είχε εμφανίσει δυναμική μετά την επικράτησή του στην προκριματική διαδικασία των σοσιαλδημοκρατών, δεν καταφέρνει να διατηρήσει την ανοδική του πορεία. Αντίθετα, ο δήμαρχος των Καννών Νταβίντ Λισνάρ εμφανίζει ενίσχυση, φτάνοντας έως το 9% σε ορισμένες εκδοχές της δημοσκόπησης.
Η αδυναμία συνεννόησης στον χώρο του κέντρου και της δεξιάς έχει προκαλέσει ανησυχία στο στρατόπεδο του Μακρόν. Ο Γάλλος πρόεδρος φέρεται να προωθεί τη συγκρότηση μιας ευρείας συμμαχίας, από τους σοσιαλδημοκράτες έως τη δεξιά, με κοινό υποψήφιο ήδη από τον πρώτο γύρο. Η πρόταση, ωστόσο, δεν έχει βρει ουσιαστική ανταπόκριση ούτε μεταξύ των πολιτικών που θεωρούνται διάδοχοι του σημερινού προέδρου.
Ο Εντουάρ Φιλίπ επιμένει σε μια στενότερη συνεργασία κεντροδεξιάς και δεξιάς, ενώ ο Ατάλ έχει επίσης απομακρυνθεί από την ιδέα μιας ευρείας συμμαχίας. Το πρόβλημα είναι ότι οι περισσότεροι πιθανοί υποψήφιοι θέλουν να αποστασιοποιηθούν από την πολιτική κληρονομιά του Μακρόν, χωρίς όμως να διαθέτουν μέχρι στιγμής την εκλογική δυναμική για να αναμετρηθούν με τη Λεπέν και τον Μελανσόν.
Η ακρίβεια και οι κοινωνικές κινητοποιήσεις αλλάζουν την ατζέντα
Η δημοσκόπηση καταγράφει και κάτι ακόμη που έχει ιδιαίτερη πολιτική σημασία: το 58% των ερωτηθέντων αναφέρει την αγοραστική δύναμη ως βασικό κριτήριο για την ψήφο του. Η ασφάλεια βρίσκεται αρκετά χαμηλότερα, στο 26%.
Η μέτρηση πραγματοποιήθηκε από τις 3 έως τις 5 Νοεμβρίου, πριν από τη νέα μεγάλη κινητοποίηση κατά της ακρίβειας στις 7 Νοεμβρίου, η οποία συγκέντρωσε 250.000 διαδηλωτές σύμφωνα με τους διοργανωτές και 146.000 σύμφωνα με το υπουργείο Εσωτερικών.
Οι κινητοποιήσεις είχαν αρχίσει από τον Σεπτέμβριο με πρωτοβουλίες μαθητών και φοιτητών, αλλά σταδιακά διευρύνθηκαν, ενσωματώνοντας αιτήματα για το κόστος ζωής, τις δημόσιες υπηρεσίες και την κατάσταση στην εκπαίδευση. Η κοινωνική δυσαρέσκεια δημιουργεί πρόσθετη πίεση στην κυβέρνηση του Σεμπαστιάν Λεκορνί, η οποία καλείται να αντιμετωπίσει τις διεκδικήσεις των συνδικάτων ενώ παράλληλα προσπαθεί να περιορίσει το δημοσιονομικό έλλειμμα.
Η συγκυρία φαίνεται να ευνοεί ιδιαίτερα τον Μελανσόν, ο οποίος επιχειρεί να εμφανιστεί ως ο πολιτικός εκφραστής της κοινωνικής διαμαρτυρίας. Η Λεπέν, από την πλευρά της, επενδύει στην πολιτική δυσαρέσκεια, στην ασφάλεια και στην κριτική προς το πολιτικό κατεστημένο, διεκδικώντας να μετατρέψει την εκλογική της πρωτιά σε ευρύτερη κοινωνική πλειοψηφία.
Το 68% βλέπει νικήτρια τη Λεπέν στον δεύτερο γύρο
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο δύσκολη για τον Μελανσόν όταν εξετάζονται τα σενάρια του δεύτερου γύρου. Στην απευθείας αναμέτρηση με τη Λεπέν, η επικεφαλής του Εθνικού Συναγερμού συγκεντρώνει 68% έναντι 32% του ηγέτη της Ανυπότακτης Γαλλίας, σύμφωνα με τη συγκεκριμένη μέτρηση.
Η διαφορά είναι ενδεικτική του προβλήματος που αντιμετωπίζει η γαλλική αριστερά. Ο Μελανσόν μπορεί να εξασφαλίσει τη συμμετοχή του στον δεύτερο γύρο, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι διαθέτει και τις προϋποθέσεις για να κερδίσει την προεδρία. Η πολιτική του ταυτότητα, οι συγκρούσεις του με άλλες δυνάμεις της αριστεράς και η δυσκολία προσέγγισης ψηφοφόρων του κέντρου περιορίζουν τις δυνατότητες διεύρυνσης της εκλογικής του βάσης.
Από την άλλη πλευρά, η Λεπέν εμφανίζεται να έχει μεγαλύτερη δυνατότητα συσπείρωσης και προσέλκυσης ψηφοφόρων πέρα από τον παραδοσιακό χώρο της ακροδεξιάς. Το γεγονός ότι το 48% των ερωτηθέντων θεωρεί πως θα κερδίσει τις εκλογές, ανεξάρτητα από την προσωπική του προτίμηση, δείχνει ότι έχει αποκτήσει και ένα σημαντικό πλεονέκτημα πολιτικής δυναμικής.
Ωστόσο, η δημοσκόπηση καταγράφει και ένα κρίσιμο στοιχείο: από 27% έως 30% των ψηφοφόρων δηλώνουν ότι σε ένα τέτοιο σενάριο θα επέλεγαν αποχή, λευκό ή άκυρο. Πρόκειται για μια σημαντική δεξαμενή εκλογικού σώματος, η στάση της οποίας θα μπορούσε να επηρεάσει καθοριστικά το αποτέλεσμα.
Η δικαστική εκκρεμότητα της Λεπέν και η εναλλακτική Μπαρντελά
Παρά την εκλογική της υπεροχή, η υποψηφιότητα της Λεπέν έχει και μια δικαστική διάσταση που εξακολουθεί να απασχολεί τη γαλλική πολιτική σκηνή. Η υπόθεση της υπεξαίρεσης ευρωπαϊκών κονδυλίων για την πληρωμή κομματικών συνεργατών είχε οδηγήσει στην καταδίκη της και στην επιβολή στέρησης του δικαιώματος του εκλέγεσθαι.
Στις 7 Ιουλίου 2026, το Εφετείο του Παρισιού διατήρησε την καταδίκη της, αλλά περιόρισε την ποινή της στέρησης πολιτικών δικαιωμάτων σε 45 μήνες, εκ των οποίων οι 30 με αναστολή. Η ποινή που απομένει θεωρείται ότι έχει ήδη εκτιθεί λόγω της άμεσης εφαρμογής της αρχικής απόφασης. Έτσι, η Λεπέν μπορεί προς το παρόν να διεκδικήσει την προεδρία.
Έχει, ωστόσο, ασκήσει αναίρεση στο Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο της Γαλλίας, η απόφαση του οποίου αναμένεται στις αρχές του 2027. Η εξέλιξη της υπόθεσης εξακολουθεί να αποτελεί παράγοντα αβεβαιότητας για την προεκλογική της πορεία.
Σε περίπτωση που προκύψει οριστικό κώλυμα για τη συμμετοχή της, ο πρόεδρος του Εθνικού Συναγερμού, Ζορντάν Μπαρντελά, αποτελεί την προφανή εναλλακτική λύση. Ο νεαρός πολιτικός έχει ήδη αναδειχθεί σε κεντρικό πρόσωπο του κόμματος και διαθέτει σημαντική αναγνωρισιμότητα, χωρίς όμως να έχει δοκιμαστεί σε μια προεδρική αναμέτρηση αντίστοιχης κλίμακας.
Ο Μελανσόν επιχειρεί για τέταρτη φορά να φτάσει στο Ελιζέ
Για τον 74χρονο Ζαν-Λικ Μελανσόν, η δημοσκόπηση αποτελεί την καλύτερη μέχρι σήμερα ένδειξη ότι μπορεί να βρεθεί στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών. Έχει διεκδικήσει την προεδρία τρεις φορές, το 2012, το 2017 και το 2022, χωρίς να καταφέρει να περάσει στην τελική αναμέτρηση.
Το 2022 είχε φτάσει κοντά, καταλαμβάνοντας την τρίτη θέση με ποσοστό περίπου 22%, πίσω από τον Μακρόν και τη Λεπέν. Η διαφορά του από τη δεύτερη θέση ήταν μικρή, αλλά αρκετή για να τον αφήσει εκτός δεύτερου γύρου.
Τώρα εμφανίζεται να έχει σαφώς καλύτερες πιθανότητες. Η κοινωνική αναταραχή, η δυσαρέσκεια για την οικονομική κατάσταση και η αδυναμία του κεντρώου χώρου να αναδείξει έναν ισχυρό υποψήφιο δημιουργούν ευνοϊκές συνθήκες για την υποψηφιότητά του.
Το μεγάλο ερώτημα είναι αν η Γαλλία θα οδηγηθεί σε μια αναμέτρηση μεταξύ δύο πολιτικών που εκπροσωπούν τις πιο συγκρουσιακές εκδοχές του σημερινού πολιτικού της φάσματος. Ο Μακρόν έχει ήδη αποκλείσει τη δυνατότητα τρίτης συνεχόμενης προεδρικής θητείας και το πολιτικό κέντρο δυσκολεύεται να οργανώσει τη διαδοχή του.
Η νέα δημοσκόπηση δεν προδικάζει το αποτέλεσμα των εκλογών του 2027. Δείχνει, όμως, ότι η μάχη για το Ελιζέ μπορεί να εξελιχθεί σε μια αναμέτρηση στην οποία οι παραδοσιακές πολιτικές δυνάμεις θα βρεθούν αντιμέτωπες με το ενδεχόμενο να χάσουν οριστικά τον έλεγχο της προεδρικής διαδοχής.
