Οι κινητοποιήσεις στη Γαλλία κατά της ακρίβειας, της υποβάθμισης των δημόσιων υπηρεσιών και των περικοπών στην εκπαίδευση συνεχίστηκαν το Σάββατο 31 Οκτωβρίου, με τη συμμετοχή περίπου 320.000 ανθρώπων σε ολόκληρη τη χώρα, σύμφωνα με το υπουργείο Εσωτερικών. Πρόκειται για το τρίτο διαδοχικό Σαββατοκύριακο μαζικών διαδηλώσεων, σε ένα κύμα κοινωνικής δυσαρέσκειας που ξεκίνησε από τις μαθητικές και φοιτητικές κινητοποιήσεις και εξελίχθηκε σε ευρύτερη αμφισβήτηση της κυβερνητικής πολιτικής.
Η συμμετοχή ήταν μικρότερη από εκείνη των προηγούμενων κινητοποιήσεων, όταν είχαν καταγραφεί 410.000 διαδηλωτές το περασμένο Σάββατο και περισσότεροι από 550.000 στις 17 Οκτωβρίου. Εκείνη η ημέρα είχε σημαδευτεί από εκτεταμένα επεισόδια, λεηλασίες και καταστροφές σε πολλές γαλλικές πόλεις, αναγκάζοντας την κυβέρνηση να προχωρήσει σε πρωτοφανή μέτρα αστυνομικής επιτήρησης.
Το ενδιαφέρον της σημερινής κινητοποίησης βρίσκεται στη διπλή εικόνα που διαμορφώθηκε στους δρόμους: από τη μία, χιλιάδες νέοι και εργαζόμενοι που επιμένουν να διεκδικούν καλύτερες συνθήκες διαβίωσης και δημόσιες υπηρεσίες· από την άλλη, μια κυβέρνηση που αντιμετωπίζει τις διαδηλώσεις πρωτίστως ως ζήτημα δημόσιας τάξης.
70.000 αστυνομικοί στους δρόμους – Το Παρίσι εκτός διαδρομής
Η κυβέρνηση είχε προετοιμαστεί για μια ιδιαίτερα δύσκολη ημέρα. Περίπου 70.000 αστυνομικοί και χωροφύλακες αναπτύχθηκαν σε όλη τη Γαλλία, με ενισχυμένη παρουσία στα μεγάλα αστικά κέντρα, στους σιδηροδρομικούς σταθμούς και στις εμπορικές περιοχές. Το υπουργείο Εσωτερικών είχε χαρακτηρίσει τον κίνδυνο επεισοδίων ιδιαίτερα υψηλό, επικαλούμενο και τις εκκλήσεις για συγκεντρώσεις κατά τη διάρκεια της νύχτας του Halloween.
Στο Παρίσι, η αντιπαράθεση επικεντρώθηκε και στη διαδρομή της κεντρικής πορείας. Οι διοργανωτές, με τη συμμετοχή συνδικαλιστικών οργανώσεων, επιδίωκαν να ξεκινήσουν από την Πλατεία της Βαστίλης και να καταλήξουν στην Πλατεία του Έθνους (Nation). Η αστυνομική διεύθυνση απαγόρευσε τη συγκεκριμένη διαδρομή, επικαλούμενη τον κίνδυνο νέων καταστροφών στο κέντρο της πρωτεύουσας.
Παρότι το Διοικητικό Δικαστήριο του Παρισιού είχε αρχικά δικαιώσει τους διοργανωτές, το Συμβούλιο της Επικρατείας της Γαλλίας ανέτρεψε την απόφαση το πρωί του Σαββάτου. Έτσι, η πορεία πραγματοποιήθηκε στην περιφέρεια της πρωτεύουσας, από την Porte de Bagnolet έως την Porte de Charenton, στους εξωτερικούς λεωφόρους του Παρισιού.
Παρά τους περιορισμούς, οι συγκεντρώσεις πραγματοποιήθηκαν σε πολλές πόλεις, μεταξύ των οποίων η Λιλ, η Λυών και η Μασσαλία. Η κατάσταση παρέμεινε κατά το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας ειρηνική, χωρίς όμως να λείψουν οι εντάσεις. Η αστυνομία έκανε χρήση δακρυγόνων στη Λυών και την Τουλούζη, ενώ στη Μασσαλία σημειώθηκαν επεισόδια προς το τέλος της πορείας.
Από τις σχολικές ελλείψεις στην κοινωνική αμφισβήτηση
Το κίνημα έχει αποκτήσει μεγαλύτερη κοινωνική και πολιτική διάσταση από την αρχική του αφετηρία. Οι πρώτες κινητοποιήσεις οργανώθηκαν από μαθητές και φοιτητές που διαμαρτύρονταν για τις ελλείψεις εκπαιδευτικών, τις κακές συνθήκες στις σχολικές εγκαταστάσεις και την ανεπαρκή χρηματοδότηση της δημόσιας εκπαίδευσης.
Οι μαρτυρίες των νέων αποτυπώνουν την καθημερινότητα πίσω από τα συνθήματα. Ο 21χρονος φοιτητής Corentin Cabreux, μιλώντας στο Associated Press, περιέγραψε τις συνθήκες στην κρατική φοιτητική εστία όπου διαμένει: υγρασία στους τοίχους, ξεφλουδισμένα τμήματα των εγκαταστάσεων, κατσαρίδες και ποντίκια.
Η κατάσταση αυτή εξηγεί γιατί η διαμαρτυρία δεν περιορίζεται πλέον στα εκπαιδευτικά ζητήματα. Η ακρίβεια, η αγοραστική δύναμη, οι συνθήκες στέγασης και η υποχώρηση της ποιότητας των δημόσιων υπηρεσιών έχουν δημιουργήσει ένα ευρύτερο πεδίο δυσαρέσκειας.
Το κύμα κοινωνικών διαδηλώσεων στην Ευρώπη δείχνει ότι οι πιέσεις αυτές δεν περιορίζονται στη Γαλλία. Η ακρίβεια, η στεγαστική κρίση και η δυσκολία πρόσβασης σε ποιοτικές δημόσιες υπηρεσίες επανέρχονται ως κοινά σημεία αναφοράς σε διαφορετικές χώρες, χωρίς ωστόσο να συγκροτούν ένα ενιαίο ευρωπαϊκό κίνημα.
Οι φοιτητές προαναγγέλλουν νέες καταλήψεις και κινητοποιήσεις
Οι σημερινές διαδηλώσεις ενδέχεται να αποτελέσουν την αφετηρία ενός νέου γύρου κινητοποιήσεων. Δύο φοιτητικές οργανώσεις στη Γαλλία κάλεσαν σε αποκλεισμούς σχολείων και πανεπιστημίων την Τρίτη και την Πέμπτη, ενώ παράλληλα στηρίζουν την απεργιακή κινητοποίηση που έχει προγραμματιστεί για τις 5 Νοεμβρίου.
Η εκπρόσωπος της Union Étudiante, Σαμπρίν Καρχμπάχ, ανακοίνωσε ότι οι φοιτητές θα προχωρήσουν σε αποκλεισμούς εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και θα συμμετάσχουν στη διαδήλωση της 5ης Νοεμβρίου, ανταποκρινόμενοι στο κάλεσμα των εργαζομένων.
Από την πλευρά της, η γενική γραμματέας της Εθνικής Ένωσης Φοιτητών Γαλλίας (UNEF), Μανόν Μορέ, υποστήριξε ότι η κυβέρνηση δεν έχει δώσει μέχρι σήμερα συγκεκριμένες απαντήσεις στα αιτήματα της νεολαίας.
Οι φοιτητικές οργανώσεις προειδοποιούν ότι θα συνεχίσουν τις κινητοποιήσεις, καταγγέλλοντας παράλληλα τους περιορισμούς στις διαδηλώσεις. Το μήνυμά τους είναι ότι η απαγόρευση των πορειών και οι αστυνομικοί αποκλεισμοί δεν πρόκειται να σταματήσουν τη διεκδίκηση των αιτημάτων τους.
Το Halloween στους δρόμους και η πολιτική διάσταση των διαδηλώσεων
Η φετινή κινητοποίηση συνέπεσε με το Halloween, προσδίδοντας στις συγκεντρώσεις έναν ασυνήθιστο χαρακτήρα. Στο Παρίσι, αρκετοί διαδηλωτές εμφανίστηκαν με στολές, μάσκες και μεταμφιέσεις, από τον Spider-Man και τον Batman μέχρι φαντάσματα και μάγισσες.
Η επιλογή αυτή είχε και συμβολική διάσταση. Ορισμένοι νέοι ήθελαν να δώσουν έναν πιο γιορτινό χαρακτήρα στις διαδηλώσεις, επιχειρώντας να απομακρύνουν την εικόνα της βίας που είχε συνδεθεί με τις προηγούμενες κινητοποιήσεις.
Στις πορείες συμμετείχαν και πολιτικά πρόσωπα. Ο Ζαν-Λικ Μελανσόν, επικεφαλής της Ανυπότακτης Γαλλίας (La France Insoumise), εμφανίστηκε στο πλευρό των διαδηλωτών στο Παρίσι, μαζί με την ευρωβουλευτή Ρίμα Χασάν. Η παρουσία τους επιβεβαιώνει ότι η κοινωνική κινητοποίηση αποκτά σταδιακά και σαφέστερη πολιτική εκπροσώπηση.
Η πολιτική αντιπαράθεση στη Γαλλία έχει ήδη συνδεθεί με την προετοιμασία για τις προεδρικές εκλογές του 2027. Η κυβέρνηση του Εμανουέλ Μακρόν βρίσκεται αντιμέτωπη με την κριτική για τη δημοσιονομική της πολιτική, ενώ η αντιπολίτευση επιχειρεί να αξιοποιήσει τη δυσαρέσκεια για το κόστος ζωής και την κατάσταση των δημόσιων υπηρεσιών.
Η συζήτηση για τις κοινωνικές ανισότητες, τη δημοσιονομική ασφυξία και την άνοδο της ακροδεξιάς αποκτά έτσι μεγαλύτερη σημασία, καθώς οι διαδηλώσεις εξελίσσονται σε πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης ενόψει της επόμενης εκλογικής αναμέτρησης.
Η Γερμανία ακολουθεί με κινητοποιήσεις της Gen Z
Το κύμα διαμαρτυριών είχε παράλληλη παρουσία και στη Γερμανία, όπου πραγματοποιήθηκαν συγκεντρώσεις με πρωτοβουλία του κινήματος Gen Z regelt. Στο Βερολίνο, η αστυνομία υπολόγισε τους συμμετέχοντες σε περίπου 2.700, στο Μόναχο σε 1.800 και στη Φρανκφούρτη σε περίπου 1.000.
Οι διαδηλωτές διαμαρτυρήθηκαν για την υποχρηματοδότηση των σχολείων, τις περικοπές στην εκπαίδευση, την υγεία, τις κοινωνικές υπηρεσίες και τον πολιτισμό, αλλά και για το αυξημένο κόστος ζωής και τη στρατιωτική θητεία.
Στην Κολωνία, η αστυνομία διέκοψε την προγραμματισμένη πορεία, όταν διαδηλωτές εμφανίστηκαν με καλυμμένα πρόσωπα και χρησιμοποίησαν καπνογόνα. Η συγκέντρωση συνεχίστηκε ως στατική διαμαρτυρία.
Οι κινητοποιήσεις σε Γαλλία και Γερμανία δεν έχουν ενιαία οργανωτική δομή ούτε ταυτόσημα αιτήματα. Αναδεικνύουν, ωστόσο, μια κοινή δυσκολία: τη δυσαρέσκεια μιας γενιάς που θεωρεί ότι η πρόσβαση στην εκπαίδευση, η οικονομική ασφάλεια και οι προοπτικές μιας αξιοπρεπούς ζωής γίνονται ολοένα πιο δύσκολες.
Για τη γαλλική κυβέρνηση, η πρόκληση είναι πλέον διπλή. Πρέπει να αποτρέψει την επανάληψη των εκτεταμένων επεισοδίων που συγκλόνισαν τη χώρα στις 17 Οκτωβρίου, χωρίς να μετατρέψει την αστυνομική διαχείριση σε νέα εστία κοινωνικής έντασης. Οι 320.000 διαδηλωτές δείχνουν ότι, παρά τη μικρότερη συμμετοχή σε σχέση με τα προηγούμενα Σαββατοκύριακα, η δυσαρέσκεια παραμένει ισχυρή και οι επόμενες ημέρες θα κρίνουν αν το κίνημα θα αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη διάρκεια.
