Στη Νέα Υόρκη ήταν ο Μαμντάνι και στο Βερολίνο η Εράλπ (Die Linke) που νίκησαν στις εκλογές με πρόσημο τις προτάσεις τους για την στεγαστική κρίση (housing crisis), τώρα στην Ισπανία ο Σάντσεθ παίζει στα ζάρια το πολιτικό του μέλλον με την προκήρυξη πρόωρων εκλογών (29 Νοεμβρίου), θέτοντας, κι αυτός, ως διακύβευμα το στεγαστικό.
Η υπόθεση “mariecarmen”, με την ηλικιωμένη που έχασε το σπίτι της από fund (αν και στο πλαίσιο της σχετικής νομοθεσίας) και έβγαλε δεκάδες χιλιάδες Ισπανούς στους δρόμους, ανέδειξε το εκρηκτικό πρόβλημα της στέγασης, αν και για τον Σάντσεθ ήταν και μίας πρώτης τάξεως ευκαιρία να εκμεταλευτεί την ήττα που υπέστη στο Κογκρέσο (δεν πέρασε η νέα δέσμη μέτρων που πρότεινε), μήπως και κατορθώσει να ανατρέψει τους σε βάρος του πολιτικούς συσχετισμούς. Το PP (Λαϊκό κόμμα), μαζί με το ακροδεξιό VoX, υπερβαίνουν αθροιστικά, στις δημοσκοπήσεις, το 50% και όλα δείχνουν πώς είναι θέμα χρόνου να συγκροτήσουν κυβέρνηση.
Ο Σάντσεθ είδε την κυβέρνηση μειοψηφίας (μαζί με μικρά κόμματα της αριστεράς) να παραλύει και το PSOE (Σοσιαλιστές) να υποχωρεί δραματικά υπό το βάρος των σκανδάλων διαφθοράς και του μεταναστευτικού, και προσπαθεί να μετατρέψει την πολιτική κρίση σε ύστατη ευκαιρία. Το στεγαστικό είναι η προεκλογική σημαία, μαζί με την θετική πορεία της οικονομίας. Το δίλημμά που θέτει είναι πώς δεξιά και ακροδεξιά θα θέσουν σε κίνδυνο αυτήν ακριβώς την καλή εικόνα των μακροοικονομικών μεγεθών.
Του ασκείται, ωστόσο, κριτική πώς η οικονομική ανάπτυξη δεν αντανακλά στην καθημερινότητα των πολιτών. Σας θυμίζει κάτι; Θα μπορούσε να πει κανείς ότι κάτι ανάλογο προβάλλει και η καθ΄ ημάς κυβέρνηση: ανάπτυξη και διεθνής επιβράβευση της ελληνικής οικονομίας vs ακρίβεια και υψηλό κόστος ζωής που αφαιμάσσει το οικογενειακό εισόδημα.
Το μίγμα στεγαστικό- κόστος ζωής- δημόσιες δαπάνες- κρατική παρέμβαση, σε συνδυασμό ανά περίπτωση με το μεταναστευτικό, συγκλονίζει πολλές ευρωπαϊκές χώρες, την ώρα που η γραφειοκρατία των Βρυξελλών αδυνατεί να συνεννοηθεί και η Ούρσουλα φον ντερ Λάϊεν μετατρέπεται σε σχολιάστρια των εξελίξεων, προβλέποντας ότι ο φετινός χειμώνας θα είναι βαρύς και το ενεργειακό κόστος θα αυξηθεί.
Ο κοινωνικός βρασμός ωθεί, στις περισσότερες περιπτώσεις, την ακροδεξιά, η οποία είτε αυτοδύναμα, είτε σε συνεργασία με δεξιά κόμματα, καταλαμβάνει προγεφυρώματα εξουσίας. Το ακροδεξιό VoX της Ισπανίας είναι μία τέτοια κραυγαλέα περίπτωση, και στην πιθανότητα να χάσουν τις εκλογές οι Σοσιαλιστές θα συγκυβερνήσει με το Λαϊκό κόμμα στέλνοντας στην αντιπολίτευση την πιό στιβαρή (παρά τα εσωτερικά προβλήματα) κεντροαριστερή κυβέρνηση της Ευρώπης. Το VoX ανήκει στην ευρωπαϊκή ομάδα των “Patriots”, μαζί με τον Μπαρντελά (Λεπέν), το κόμμα του Όρμπαν, και την “δικιά μας” Αφροδίτη Λατινοπούλου. Προωθεί πολιτικές “επαναμετανάστευσης”, δηλαδή μαζικές απελάσεις ακόμα και για παιδιά μεταναστών που γεννήθηκαν στην Ισπανία. Σκεφτείτε τις αναλογίες.
Το ίδιο μίγμα τείνει να διαμορφώσει και τους συσχετισμούς καθ΄ ημάς στην πορεία προς τις εκλογές.
Η ελληνική οικονομία συγκεντρώνει επαίνους διεθνώς, δεν γειώνεται, όμως, στην κοινωνική πραγματικότητα. Τρεις στους δέκα Έλληνες, για παράδειγμα, ξοδεύει το 40% του εισοδήματος για τη στέγαση, οι “συμφωνίες κυρίων” δεν απέδωσαν, οι τιμές ενέργειας προβλέπεται να αυξηθούν περαιτέρω και η δυσφορία γενικεύεται.
Η Ν.Δ δεν φαίνεται να κινδυνεύει από τους πολιτικούς της αντιπάλους, εάν σταθεί κανείς στους δημοσκοπικούς συσχετισμούς. Κάποια δυναμική ακροδεξιά δεν υπάρχει, παρά μόνο ένα άθροισμα ακραίων ή υπερσυντηρητικών μικρών κομμάτων, όμως, από την άλλη, η απουσία δυναμικής εναλλακτικής λύσης από την κεντροαριστερά συντηρεί την κυβέρνηση και την (μακρινή) ελπίδα της ότι μπορεί να κόψει το νήμα με προοπτικές αυτοδυναμίας.
Το ζητούμενο, όμως, δεν είναι ο σχηματισμός μιας κάποιας κυβέρνησης, είτε οριακά αυτοδύναμης, είτε συνεργασίας. Είναι εάν και πώς μπορούν να απαντηθούν τα κοινωνικά αιτήματα και να αντιμετωπιστεί η αλυσίδα των προβλημάτων. Η απάντηση πώς το κόστος ζωής αντιμετωπίζεται κυρίως με την αύξηση των μισθών, γνωρίζουμε ότι δεν είναι επαρκής. Θυμίζει παίκτη του καζίνο που αναμένει εμμονικά να γυρίσει η τύχη του και υποτιμά πώς “το καζίνο πάντοτε κερδίζει”…
