Δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι κατέκλυσαν το Σάββατο τους δρόμους της Μαδρίτης και άλλων ισπανικών πόλεων, διαμαρτυρόμενοι για τη στεγαστική κρίση και την αδυναμία της πολιτικής ηγεσίας να δώσει άμεσες λύσεις. Η κινητοποίηση πραγματοποιήθηκε λίγες ώρες μετά την απόρριψη από το κοινοβούλιο των μέτρων που είχε προτείνει η κυβέρνηση του Πέδρο Σάντσεθ, ενώ η υπόθεση της έξωσης μιας 87χρονης γυναίκας έχει μετατραπεί σε σύμβολο της κοινωνικής πίεσης.
Η στεγαστική κρίση στη Μαδρίτη έχει ήδη οδηγήσει σε πολυήμερες κινητοποιήσεις, με ακτιβιστές να έχουν στήσει καταυλισμό στην Πουέρτα δελ Σολ. Η νέα μαζική διαδήλωση δείχνει ότι το ζήτημα έχει ξεπεράσει τα όρια μιας επιμέρους κοινωνικής διεκδίκησης και εξελίσσεται σε σοβαρό πολιτικό πρόβλημα για την κυβέρνηση.
Σύμφωνα με την ισπανική κυβέρνηση, περίπου 70.000 άνθρωποι συμμετείχαν στη διαδήλωση της Μαδρίτης. Ανάλογες συγκεντρώσεις πραγματοποιήθηκαν σε περίπου 50 πόλεις της χώρας, με βασικά αιτήματα τον περιορισμό των ενοικίων, την προστασία των ενοικιαστών και την αντιμετώπιση των εξώσεων.
Στο επίκεντρο η έξωση της 87χρονης
Η υπόθεση της 87χρονης Μαρικάρμεν Αμπασκάλ έχει λειτουργήσει ως καταλύτης για την κοινωνική οργή. Η γυναίκα απομακρύνθηκε από το σπίτι όπου ζούσε επί σχεδόν επτά δεκαετίες, σε μια διαδικασία που καταγράφηκε σε εικόνες και προκάλεσε έντονες αντιδράσεις σε ολόκληρη την Ισπανία.
Η κινητοποίηση στη Μαδρίτη είχε ως ένα από τα βασικά της συνθήματα «Ούτε μία ακόμη Μαρικάρμεν», ενώ διαδηλωτές ζητούσαν από την κυβέρνηση να προχωρήσει πέρα από προσωρινές παρεμβάσεις και να αντιμετωπίσει το πρόβλημα της κατοικίας ως κεντρικό κοινωνικό ζήτημα.
Η πίεση είναι ιδιαίτερα έντονη στα μεγάλα αστικά κέντρα. Οι τιμές των κατοικιών και των ενοικίων έχουν αυξηθεί σημαντικά, ενώ η προσφορά οικονομικά προσιτών κατοικιών παραμένει περιορισμένη. Η κρίση κατοικιών στις ισπανικές πόλεις έχει αφήσει ήδη μεγάλο αριθμό ανθρώπων εκτός αγοράς κατοικίας.
Απόρριψη των μέτρων και πολιτικό αδιέξοδο
Το πολιτικό πρόβλημα για τον Πέδρο Σάντσεθ επιδεινώθηκε την Παρασκευή, όταν η ισπανική Βουλή απέρριψε τα μέτρα που είχε προωθήσει η κυβέρνηση για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης.
Η αποτυχία της ψηφοφορίας ήρθε σε μια ιδιαίτερα δύσκολη συγκυρία για την κυβέρνηση μειοψηφίας, η οποία χρειάζεται τη στήριξη άλλων κομμάτων προκειμένου να περάσει σημαντικές νομοθετικές πρωτοβουλίες.
Η κυβέρνηση έχει ήδη ανακοινώσει μέτρα για απαγόρευση εξώσεων έως το 2030 και περιορισμούς στα ενοίκια, όμως η κοινοβουλευτική τους τύχη παραμένει συνδεδεμένη με δύσκολες πολιτικές διαπραγματεύσεις.
«Εμείς πρέπει να προσαρμοστούμε στα κόμματα»
Στη Μαδρίτη, η οργή αποτυπώθηκε και στα λόγια των διαδηλωτών. «Είναι κρίμα», δήλωσε ο 26χρονος Νάντο ντε Ανγκούλο, υποστηρίζοντας ότι η πολιτική τάξη ζητά από τους πολίτες να προσαρμοστούν στις αποφάσεις των κομμάτων, αντί οι πολιτικοί να ανταποκρίνονται στις ανάγκες της κοινωνίας.
Πολλοί διαδηλωτές κρατούσαν πλακάτ που καλούσαν σε γενική απεργία, ενώ τα συνθήματα επικεντρώνονταν στις τιμές των ενοικίων, στις εξώσεις και στην ανάγκη δημιουργίας περισσότερων κοινωνικών κατοικιών.
Το μήνυμα των κινητοποιήσεων είναι σαφές: η στέγαση έχει μετατραπεί σε ένα από τα βασικά πεδία πολιτικής αντιπαράθεσης στην Ισπανία, με την κυβέρνηση να βρίσκεται υπό πίεση τόσο από την κοινωνία όσο και από την αντιπολίτευση.
Συγκρούσεις στη Βαλένθια
Στη Βαλένθια, η κινητοποίηση πήρε διαφορετική τροπή, καθώς σημειώθηκαν συγκρούσεις διαδηλωτών με την αστυνομία. Οι δυνάμεις ασφαλείας χρησιμοποίησαν πλαστικές σφαίρες και δακρυγόνα για να διαλύσουν το πλήθος.
Περίπου 30 διαδηλωτές εισήλθαν στην Πόλη των Τεχνών και των Επιστημών, ένα από τα πλέον αναγνωρίσιμα σημεία της πόλης, προτού απομακρυνθούν από την αστυνομία.
Στις περισσότερες από τις υπόλοιπες πόλεις, πάντως, οι συγκεντρώσεις πραγματοποιήθηκαν χωρίς σοβαρά επεισόδια.
Η στέγαση εξελίσσεται σε πολιτικό κρας τεστ για τον Σάντσεθ
Η μαζική κινητοποίηση έρχεται σε μια στιγμή κατά την οποία η κυβέρνηση Σάντσεθ βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα διπλό πρόβλημα: από τη μία πλευρά καλείται να αντιμετωπίσει μια πραγματική κοινωνική κρίση και από την άλλη να εξασφαλίσει κοινοβουλευτικές συμμαχίες για να εφαρμόσει τις λύσεις που προτείνει.
Η αποτυχία της ψηφοφορίας έχει ήδη τροφοδοτήσει σενάρια για πρόωρες εκλογές, ακόμη και για προσφυγή στις κάλπες τον Νοέμβριο. Παράλληλα, η πολιτική μετατόπιση στην Ισπανία προς τα δεξιά προσθέτει μια ακόμη διάσταση στην πίεση που αντιμετωπίζει ο Σάντσεθ.
Για την ισπανική κυβέρνηση, η στεγαστική κρίση δεν αποτελεί πλέον μόνο ζήτημα κοινωνικής πολιτικής. Αποτελεί δοκιμασία πολιτικής αντοχής, καθώς η αδυναμία εξεύρεσης κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας κινδυνεύει να μετατρέψει την οργή για τα ενοίκια και τις εξώσεις σε ευρύτερη αμφισβήτηση της κυβέρνησης.
