Νέα άνοδο καταγράφουν οι τιμές του πετρελαίου, με το αμερικανικό WTI να αγγίζει τα 90 δολάρια το βαρέλι και το Brent να κινείται πάνω από τα 94 δολάρια, καθώς τα νέα αμερικανικά πλήγματα στο Ιράν επαναφέρουν στο προσκήνιο τον κίνδυνο παρατεταμένων προβλημάτων στις ενεργειακές ροές από το Στενό του Ορμούζ.
Στα 90 δολάρια το αμερικανικό αργό
Το τρέχον συμβόλαιο του αμερικανικού WTI ενισχύθηκε περίπου 5%, φτάνοντας στα 90 δολάρια το βαρέλι. Ισχυρή άνοδο καταγράφει και το Brent, το διεθνές σημείο αναφοράς, με το τρέχον συμβόλαιο να διαμορφώνεται στα 94,44 δολάρια, καταγράφοντας κέρδη 4,37%.
Η νέα άνοδος ήρθε καθώς οι αμερικανικές δυνάμεις ξεκίνησαν την Τρίτη νέες επιθέσεις εναντίον στόχων στο Ιράν. Η αμερικανική Κεντρική Διοίκηση (CENTCOM) ανέφερε ότι τα πλήγματα πραγματοποιήθηκαν με αφορμή «απόπειρες επιθέσεων» εναντίον εμπορικών πλοίων στο Στενό του Ορμούζ.
Η εξέλιξη εντείνει την ανησυχία στις αγορές ενέργειας, καθώς το Ορμούζ αποτελεί κρίσιμο πέρασμα για τη μεταφορά πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων από τον Περσικό Κόλπο προς τις διεθνείς αγορές.
Δύο δεξαμενόπλοια στο στόχαστρο
Η ανησυχία ενισχύθηκε μετά τα περιστατικά που σημειώθηκαν αργά τη Δευτέρα, όταν δύο υπερδεξαμενόπλοια πετρελαίου επλήγησαν από βλήματα ενώ επιχειρούσαν να εξέλθουν από το Στενό του Ορμούζ.
Παρότι οι πετρελαϊκές ροές δεν έχουν διακοπεί πλήρως, κάθε νέο περιστατικό αυξάνει το ασφάλιστρο κινδύνου στις αγορές και δημιουργεί φόβους για μεγαλύτερη διαταραχή της προσφοράς.
Η αγορά παρακολουθεί πλέον στενά τις κινήσεις των δεξαμενόπλοιων και την ικανότητα των παραγωγών του Κόλπου να διατηρήσουν τις εξαγωγές τους.
Πετρέλαιο και πληθωρισμός στο επίκεντρο
Η άνοδος του πετρελαίου δημιουργεί νέο πρόβλημα για τις διεθνείς οικονομίες, καθώς μεταφέρεται στο κόστος μεταφορών, παραγωγής και ενέργειας.
Η προοπτική παρατεταμένα υψηλών τιμών ενισχύει τους φόβους για αναζωπύρωση του πληθωρισμού και περιπλέκει τις αποφάσεις των κεντρικών τραπεζών σχετικά με τα επιτόκια.
Την ίδια στιγμή, οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων διεθνώς έχουν επιστρέψει σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, καθώς οι επενδυτές αξιολογούν εκ νέου τους κινδύνους για τον πληθωρισμό και την παγκόσμια ανάπτυξη.
Το πετρέλαιο έχει ήδη καταγράψει άνοδο άνω του 50% από την αρχή του έτους, παρά την οριακή μεταβολή που σημείωσε συνολικά τον Αύγουστο.
Ορμούζ: Η αγορά ανησυχεί για μεγαλύτερη διαταραχή
Οι ελπίδες για αποκλιμάκωση της κρίσης έχουν επανειλημμένα αναζωπυρωθεί, όμως οι διπλωματικές προσπάθειες έχουν μέχρι στιγμής οδηγηθεί σε νέα αδιέξοδα.
Το Ιράν διαμήνυσε την Τρίτη ότι οι σημερινές συνθήκες δεν επιτρέπουν την επανέναρξη των συνομιλιών για επιστροφή στο Μνημόνιο Κατανόησης που είχε υπογράψει με τις ΗΠΑ τον Ιούνιο.
Με τις εχθροπραξίες να επηρεάζουν τις ροές από τον Περσικό Κόλπο και την αγορά να παραμένει ήδη περιορισμένη ως προς την προσφορά, οι αναλυτές εκτιμούν ότι οι ανοδικές πιέσεις στις τιμές μπορούν να διατηρηθούν.
Παράλληλα, ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και η σύγκρουση Ρωσίας – Ουκρανίας έχουν προκαλέσει ακόμη μεγαλύτερη άνοδο στις τιμές των διυλισμένων προϊόντων, ιδιαίτερα του ντίζελ.
Το περιθώριο κέρδους από τη διύλιση αργού για την παραγωγή ντίζελ έφτασε την Τρίτη σε ιστορικό υψηλό.
Η Ουάσινγκτον αυξάνει την πίεση στην Τεχεράνη
Οι ΗΠΑ εντείνουν την πίεση στην ιρανική κυβέρνηση, με στόχο να πλήξουν την οικονομία της χώρας και τις δυνατότητές της να χρηματοδοτεί τη στρατιωτική της δραστηριότητα.
Η κλιμάκωση, ωστόσο, δημιουργεί και εσωτερικές πιέσεις στην Ουάσινγκτον, καθώς ενισχύονται οι ανησυχίες για το κόστος της στρατιωτικής εκστρατείας και για την απορρόφηση σημαντικού μέρους της αμερικανικής στρατιωτικής ισχύος.
Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, επιχείρησε να υποβαθμίσει τη σημασία του Στενού του Ορμούζ, υποστηρίζοντας ότι οι ενεργειακές ροές μπορούν σταδιακά να μετακινηθούν σε εναλλακτικές διαδρομές μέσω πετρελαιαγωγών.
Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, προειδοποιεί ότι μια προσπάθεια αποκλεισμού των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου θα έχει ευρύτερες συνέπειες. Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου έχει προειδοποιήσει ότι εάν το Ιράν δεν μπορεί να εξάγει πετρέλαιο, τότε δεν θα μπορεί να εξάγει πετρέλαιο κανείς από την περιοχή.
Οι εξαγωγές συνεχίζονται παρά τον κίνδυνο
Παρά την κλιμάκωση, οι πετρελαϊκές εξαγωγές μέσω του Ορμούζ συνεχίζονται. Ορισμένα δεξαμενόπλοια κινούνται με απενεργοποιημένους πομποδέκτες, περιορίζοντας τη δυνατότητα εντοπισμού τους.
Παραγωγοί του Περσικού Κόλπου, όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Σαουδική Αραβία, το Κουβέιτ και το Ιράκ, εξακολουθούν να διοχετεύουν μέρος της παραγωγής τους στις διεθνείς αγορές.
Η συνέχιση των ροών λειτουργεί ως ανάχωμα σε μια ακόμη μεγαλύτερη εκτίναξη των τιμών. Ωστόσο, τα δεξαμενόπλοια που χρησιμοποιούν τη συγκεκριμένη θαλάσσια οδό εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο νέων επιθέσεων.
Η αγορά έχει προσαρμοστεί εν μέρει στην παρατεταμένη αβεβαιότητα μέσω εναλλακτικών διαδρομών και αλλαγών στον τρόπο μεταφοράς του πετρελαίου. Η νέα κλιμάκωση, όμως, αυξάνει τον κίνδυνο να μετατραπεί μια ήδη πιεσμένη αγορά σε αγορά με σοβαρό έλλειμμα προσφοράς.
Σε πλήρη λειτουργία το διυλιστήριο Ρουβάις
Μια θετική εξέλιξη για την αγορά έρχεται από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, όπου η Abu Dhabi National Oil Co. έχει αποκαταστήσει πλήρως τη λειτουργία του διυλιστηρίου Ρουβάις.
Το διυλιστήριο, ένα από τα μεγαλύτερα στον κόσμο, λειτουργεί εδώ και περίπου έναν μήνα σε πλήρη δυναμικότητα, συμβάλλοντας στην ενίσχυση των εξαγωγών ντίζελ και αεροπορικών καυσίμων.
Για τις αγορές, η εξέλιξη αυτή προσφέρει μια ανάσα στην πλευρά της προσφοράς. Το βασικό ερώτημα, ωστόσο, παραμένει γεωπολιτικό: πόσο θα διαρκέσει η νέα σύγκρουση ΗΠΑ – Ιράν και μέχρι ποιο σημείο θα επηρεάσει το Στενό του Ορμούζ.
