Ανησυχητική αύξηση των κρουσμάτων λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου καταγράφεται στην Ελλάδα, καθώς μέσα σε μία εβδομάδα δηλώθηκαν 45 νέα εγχώρια περιστατικά. Συνολικά, από την έναρξη της περιόδου μετάδοσης το 2026 έως τις 12 Αυγούστου έχουν καταγραφεί 110 κρούσματα, ενώ εννέα ασθενείς έχουν χάσει τη ζωή τους.
110 κρούσματα σε 39 Δήμους
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΕΟΔΥ, από τα 110 περιστατικά, τα 81 παρουσίασαν σοβαρές εκδηλώσεις από το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα (ΚΝΣ), γεγονός που καταδεικνύει τη σοβαρότητα της φετινής επιδημιολογικής εικόνας.
Οι εννέα θάνατοι αφορούν ασθενείς ηλικίας άνω των 65 ετών, επιβεβαιώνοντας ότι οι μεγαλύτερες ηλικίες εξακολουθούν να αποτελούν την πλέον ευάλωτη ομάδα απέναντι στις σοβαρές επιπλοκές της λοίμωξης.
Κρούσματα έχουν καταγραφεί και διερευνηθεί σε 39 Δήμους, σε 14 Περιφερειακές Ενότητες, στις Περιφέρειες Αττικής, Θεσσαλίας, Κεντρικής Μακεδονίας και Πελοποννήσου.
Οι Περιφερειακές Ενότητες στις οποίες έχουν εντοπιστεί περιστατικά είναι η Ανατολική Αττική, ο Βόρειος Τομέας Αθηνών, η Δυτική Αττική, ο Κεντρικός Τομέας Αθηνών, ο Νότιος Τομέας Αθηνών, ο Πειραιάς, η Καρδίτσα, η Λάρισα, τα Τρίκαλα, η Ημαθία, η Θεσσαλονίκη, η Πέλλα, οι Σέρρες και η Λακωνία.
Ο ΕΟΔΥ θεωρεί αναμενόμενη την καταγραφή νέων περιστατικών το επόμενο διάστημα, τόσο στις ήδη επηρεαζόμενες περιοχές όσο και σε νέες περιοχές της χώρας.
Έντονη η κυκλοφορία του ιού στην Αττική
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η εικόνα στην Αττική, όπου φέτος καταγράφεται ιδιαίτερα έντονη κυκλοφορία του ιού και αυξημένος αριθμός κρουσμάτων σε συγκεκριμένες περιοχές.
Με βάση τα στοιχεία του ΕΟΔΥ, τα περισσότερα περιστατικά εντοπίζονται σε Δήμους της Ανατολικής Αττικής και συγκεκριμένα στους Δήμους Σπάτων – Αρτέμιδος, Μαρκοπούλου Μεσογαίας, Βάρης – Βούλας – Βουλιαγμένης, Παλλήνης, Αχαρνών, Κρωπίας, Λαυρεωτικής, Μαραθώνος, Παιανίας, Ραφήνας – Πικερμίου και Σαρωνικού.
Στον Βόρειο Τομέα Αθηνών έχουν καταγραφεί περιστατικά σε Αγία Παρασκευή, Μαρούσι, Βριλήσσια, Λυκόβρυση – Πεύκη, Νέα Ιωνία, Παπάγου – Χολαργό, Πεντέλη και Χαλάνδρι.
Στον Κεντρικό και τον Νότιο Τομέα Αθηνών κρούσματα έχουν καταγραφεί στον Δήμο Αθηναίων, την Ηλιούπολη, τον Άλιμο, τη Γλυφάδα και το Ελληνικό – Αργυρούπολη, ενώ περιστατικό έχει καταγραφεί και στον Δήμο Πειραιά.
Οι Δήμοι όπου έχουν καταγραφεί κρούσματα
Στην Ανατολική Αττική τα καταγεγραμμένα περιστατικά κατανέμονται ως εξής:
- Σπάτων – Αρτέμιδος: 13
- Μαρκοπούλου Μεσογαίας: 11
- Βάρης – Βούλας – Βουλιαγμένης: 7
- Παλλήνης: 5
- Αχαρνών: 3
- Κρωπίας: 3
- Λαυρεωτικής: 2
- Μαραθώνος: 2
- Ραφήνας – Πικερμίου: 2
- Παιανίας: 1
- Σαρωνικού: 1
Στον Βόρειο Τομέα Αθηνών:
- Αγίας Παρασκευής: 7
- Χαλανδρίου: 3
- Αμαρουσίου: 1
- Βριλησσίων: 1
- Λυκόβρυσης – Πεύκης: 1
- Νέας Ιωνίας: 1
- Παπάγου – Χολαργού: 1
- Πεντέλης: 1
Στον Κεντρικό και Νότιο Τομέα Αθηνών:
- Αθηναίων: 3
- Γλυφάδας: 3
- Ηλιουπόλεως: 1
- Αλίμου: 1
- Ελληνικού – Αργυρουπόλεως: 1
Στον Πειραιά έχει καταγραφεί ένα περιστατικό.
Στη Θεσσαλία έχουν καταγραφεί κρούσματα στους Δήμους Παλαμά, Σοφάδων, Κιλελέρ, Λαρισαίων, Τεμπών και Τρικκαίων.
Στην Κεντρική Μακεδονία έχουν εντοπιστεί περιστατικά στους Δήμους Βέροιας, Αμπελοκήπων – Μενεμένης, Χαλκηδόνος, Πέλλας, Σκύδρας και Νέας Ζίχνης.
Στη Λακωνία έχει καταγραφεί κρούσμα στον Δήμο Ευρώτα.
Πέντε περιστατικά παραμένουν υπό διερεύνηση ως προς την ακριβή γεωγραφική τους κατανομή.
Οι Δήμοι που χαρακτηρίζονται «υψηλού κινδύνου»
Εκτός από τους Δήμους στους οποίους έχουν ήδη καταγραφεί ανθρώπινα κρούσματα, ο ΕΟΔΥ έχει χαρακτηρίσει «υψηλού κινδύνου» και άλλες περιοχές.
Πρόκειται για τους Δήμους Κηφισιάς, Ηρακλείου, Φιλοθέης – Ψυχικού και Μεταμόρφωσης στον Βόρειο Τομέα Αθηνών, Καλλιθέας και Νέας Σμύρνης στον Νότιο Τομέα, Νέας Φιλαδέλφειας – Νέας Χαλκηδόνας και Δάφνης – Υμηττού στον Κεντρικό Τομέα Αθηνών.
Στην υπόλοιπη χώρα, στον κατάλογο περιλαμβάνονται ο Δήμος Αμφίπολης στις Σέρρες, ο Δήμος Ηρωικής Πόλης Νάουσας στην Ημαθία και ο Δήμος Δέλτα στη Μητροπολιτική Ενότητα Θεσσαλονίκης.
Στους συγκεκριμένους Δήμους δεν έχουν καταγραφεί μέχρι στιγμής ανθρώπινα κρούσματα κατά την τρέχουσα περίοδο μετάδοσης. Ωστόσο, συνδυάζονται παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο επικείμενης μετάδοσης, όπως η γειτνίαση με επηρεαζόμενες περιοχές, τα γεωμορφολογικά χαρακτηριστικά και τα τρέχοντα ή ιστορικά επιδημιολογικά δεδομένα.
Πώς μεταδίδεται ο ιός του Δυτικού Νείλου
Ο ιός του Δυτικού Νείλου μεταδίδεται κυρίως μέσω του τσιμπήματος μολυσμένων κουνουπιών του γένους Culex. Ο κύριος κύκλος μετάδοσης στη φύση αφορά τα κουνούπια και τα πτηνά.
Τα κουνούπια μολύνονται όταν τσιμπούν μολυσμένα πτηνά και στη συνέχεια μπορούν να μεταδώσουν τον ιό στον άνθρωπο με ένα επόμενο τσίμπημα. Στην Ευρώπη, σημαντικός διαβιβαστής είναι το Culex pipiens, ένα από τα πιο διαδεδομένα κοινά κουνούπια.
Τα κουνούπια αυτά παρουσιάζουν μεγαλύτερη δραστηριότητα από το σούρουπο έως το χάραμα. Ωστόσο, η προστασία δεν αφορά κάποιο συγκεκριμένο «επικίνδυνο» είδος, καθώς δεν είναι δυνατό να αναγνωριστεί με γυμνό μάτι ένα μολυσμένο κουνούπι.
Η Ελλάδα βρίσκεται μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών με σημαντική κυκλοφορία του ιού, γεγονός που καθιστά την πρόληψη και τη συστηματική προστασία από τα τσιμπήματα ιδιαίτερα σημαντικές.
Ποια είναι τα συμπτώματα
Στις περισσότερες περιπτώσεις η λοίμωξη δεν προκαλεί συμπτώματα. Περίπου οκτώ στους δέκα ανθρώπους που μολύνονται δεν αντιλαμβάνονται ότι έχουν προσβληθεί.
Περίπου ένας στους πέντε εμφανίζει ήπια νόσο, με συμπτώματα όπως πυρετό, πονοκέφαλο, γενικευμένη αδυναμία και κόπωση, μυϊκούς και αρθρικούς πόνους, ναυτία ή εμέτους, διάρροια, ανορεξία, κοιλιακό πόνο, εξάνθημα και διογκωμένους λεμφαδένες.
Τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν από δύο έως 14 ημέρες μετά το τσίμπημα, γεγονός που καθιστά δύσκολο να συνδεθεί η λοίμωξη με ένα συγκεκριμένο κουνούπι.
Πότε χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση
Σε λιγότερο από 1% των μολυσμένων ανθρώπων μπορεί να αναπτυχθεί σοβαρή νόσος, με προσβολή του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος, όπως εγκεφαλίτιδα, μηνιγγίτιδα, μηνιγγοεγκεφαλίτιδα ή οξεία χαλαρή παράλυση.
Συμπτώματα όπως υψηλός πυρετός, έντονος πονοκέφαλος, δυσκαμψία στον αυχένα, σύγχυση, διαταραχή του επιπέδου συνείδησης, σπασμοί, μυϊκή αδυναμία ή παράλυση χρειάζονται άμεση ιατρική αξιολόγηση.
Ο κίνδυνος σοβαρής νόσησης είναι αυξημένος στις μεγαλύτερες ηλικίες, καθώς και σε ανθρώπους με παράγοντες που επηρεάζουν το ανοσοποιητικό ή με χρόνια νοσήματα. Σπανιότερα, ωστόσο, σοβαρή νόσος μπορεί να εμφανιστεί και σε νεότερα άτομα.
Τα μέτρα προστασίας από τα κουνούπια
Ο ΕΟΔΥ συνιστά τη λήψη ατομικών μέτρων προστασίας από τα κουνούπια σε ολόκληρη τη χώρα και καθ’ όλη την περίοδο κυκλοφορίας τους.
Οι βασικές συστάσεις είναι:
- Χρήση εγκεκριμένων εντομοαπωθητικών.
- Φόρεμα μακριών ρούχων που καλύπτουν όσο γίνεται μεγαλύτερη επιφάνεια του σώματος.
- Τοποθέτηση σητών σε πόρτες και παράθυρα.
- Χρήση κουνουπιέρας, όπου χρειάζεται.
- Χρήση κλιματισμού ή ανεμιστήρων.
- Απομάκρυνση στάσιμων νερών από αυλές, μπαλκόνια, γλάστρες και άλλους χώρους γύρω από το σπίτι.
Αναμένεται περαιτέρω αύξηση των περιστατικών
Ο ΕΟΔΥ επισημαίνει ότι η επιδημιολογία του ιού του Δυτικού Νείλου επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες και, ως εκ τούτου, οι περιοχές όπου θα κυκλοφορήσει ο ιός και εκείνες στις οποίες θα εμφανιστούν ανθρώπινα κρούσματα δεν μπορούν να προβλεφθούν με ασφάλεια.
Η συνέχιση της περιόδου μετάδοσης, σε συνδυασμό με την έντονη κυκλοφορία του ιού σε αρκετές περιοχές της χώρας, καθιστά πιθανή την καταγραφή νέων περιστατικών τις επόμενες εβδομάδες.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται από τις ευάλωτες ομάδες, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ο υπόλοιπος πληθυσμός δεν χρειάζεται να λαμβάνει μέτρα προστασίας. Η αποφυγή των τσιμπημάτων παραμένει το βασικό μέτρο πρόληψης απέναντι στον ιό του Δυτικού Νείλου.
