Οκτώ μήνες πριν από τις προεδρικές εκλογές στη Γαλλία, οι γαλλικές αρχές προειδοποιούν ότι η ρωσική επιρροή εισέρχεται σε νέα φάση, με στόχο πλέον όχι μόνο τη διαμόρφωση της κοινής γνώμης αλλά και την αποδυνάμωση συγκεκριμένων πολιτικών προσώπων. Παρά το γεγονός ότι οι επιχειρήσεις παραπληροφόρησης παραμένουν λιγότερο θεαματικές από προηγούμενες εκστρατείες, το Παρίσι θεωρεί ότι μπορούν να επηρεάσουν την εκλογική διαδικασία και επιχειρεί να ενισχύσει το θεσμικό του οπλοστάσιο.
Από τις γενικές εκστρατείες παραπληροφόρησης στους προσωπικούς στόχους
Η νέα φάση της ρωσικής ανάμειξης στη Γαλλία χαρακτηρίζεται από μια αλλαγή τακτικής: αντί για μαζικές εκστρατείες προπαγάνδας, οι επιθέσεις στρέφονται πλέον εναντίον συγκεκριμένων υποψηφίων, με στόχο τη φθορά της εικόνας τους πριν ακόμη ξεκινήσει επίσημα η προεκλογική μάχη.
Μέσα σε λίγες ημέρες, τρεις πολιτικές προσωπικότητες που θεωρούνται πιθανοί διεκδικητές ή πρωταγωνιστές των προεδρικών εκλογών του 2027 βρέθηκαν στο στόχαστρο εκστρατειών που οι γαλλικές υπηρεσίες ασφαλείας αποδίδουν σε φιλορωσικά δίκτυα.
Ο πρώην πρωθυπουργός της Γαλλίας Γκαμπριέλ Ατάλ αντιμετώπισε ψευδείς ισχυρισμούς σχετικά με την υγεία του, ενώ ο κεντροδεξιός Εντουάρ Φιλίπ έγινε στόχος φημών για την προσωπική του κατάσταση. Παράλληλα, ο ευρωβουλευτής της αριστεράς Ραφαέλ Γκλυξμάν δέχθηκε επίθεση μέσω της συζύγου του, δημοσιογράφου Λεά Σαλαμέ, η οποία κατηγορήθηκε ότι χρησιμοποίησε τη θέση της στα μέσα ενημέρωσης για να ενισχύσει πολιτικά τον σύζυγό της.
Οι γαλλικές αρχές θεωρούν ότι πρόκειται για τις πρώτες στοχευμένες επιχειρήσεις κατά υποψηφίων ενόψει της προεδρικής αναμέτρησης.
Ατάλ: «Η Ρωσία θέλει να κλέψει την ψήφο των Γάλλων»
Ο Γκαμπριέλ Ατάλ, ο οποίος έχει ήδη βρεθεί στο επίκεντρο αυτών των επιθέσεων, προειδοποίησε ότι η αδράνεια μπορεί να δημιουργήσει σοβαρούς κινδύνους για τη δημοκρατική διαδικασία.
«Αν δεν κάνουμε τίποτε για να προστατευθούμε, η εκλογική διαδικασία μπορεί να αλλοιωθεί», δήλωσε, κατηγορώντας τη Μόσχα ότι επιχειρεί να επηρεάσει τη βούληση των Γάλλων ψηφοφόρων.
Η γαλλική κυβέρνηση αντιμετωπίζει πλέον το ζήτημα ως ζήτημα εθνικής ασφάλειας, καθώς οι εκλογικές αναμετρήσεις στη Δύση έχουν εξελιχθεί σε πεδίο αντιπαράθεσης μεταξύ κρατών, ψηφιακών πλατφορμών και δικτύων επιρροής.
Νέο νομοθετικό πλαίσιο με αυστηρότερες ποινές
Η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Σεμπαστιέν Λεκορνύ παρουσίασε στα τέλη Ιουλίου νομοσχέδιο που προβλέπει αυστηρότερες κυρώσεις για όσους διαδίδουν ψευδείς πληροφορίες με στόχο την αλλοίωση εκλογικών διαδικασιών.
Η υφιστάμενη ποινή, που προβλέπει φυλάκιση έως ενός έτους και πρόστιμο 15.000 ευρώ, αυξάνεται σε φυλάκιση τριών ετών και πρόστιμο 45.000 ευρώ. Σε περιπτώσεις όπου αποδεικνύεται ότι η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε προς όφελος ξένου κράτους, οργανισμού ή επιχείρησης, οι ποινές μπορούν να φτάσουν τα έξι χρόνια φυλάκισης.
Παράλληλα, η κυβέρνηση σχεδιάζει τη δημιουργία μιας ειδικής «επιτροπής ενημέρωσης», η οποία θα ενημερώνει πολίτες και υποψηφίους όταν εντοπίζονται απόπειρες ξένης παρέμβασης.
Το Παρίσι έχει ήδη ξεκινήσει διάλογο με τα πολιτικά κόμματα για την αντιμετώπιση των απειλών ενόψει του 2027, ενώ οι συζητήσεις αναμένεται να συνεχιστούν από τον Σεπτέμβριο.
Η αντιπαράθεση για TikTok και X
Η γαλλική αριστερά θεωρεί ότι τα κυβερνητικά μέτρα δεν επαρκούν και ζητά να συμπεριληφθούν στο επίκεντρο οι μεγάλες ψηφιακές πλατφόρμες, ιδιαίτερα το TikTok και το X.
Ο Ραφαέλ Γκλυξμάν υποστηρίζει ότι η Γαλλία και η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να είναι έτοιμες να λάβουν ακόμη και σκληρά μέτρα εναντίον πλατφορμών που δεν εμποδίζουν οργανωμένες εκστρατείες χειραγώγησης.
Ως παράδειγμα αναφέρει την υπόθεση των προεδρικών εκλογών στη Ρουμανία το 2024, όπου η απρόσμενη άνοδος του ακροδεξιού υποψηφίου Καλίν Γκεοργκέσκου στον πρώτο γύρο συνδέθηκε από τις ρουμανικές αρχές με παράνομη ψηφιακή εκστρατεία που φέρεται να στηρίχθηκε κυρίως μέσω του TikTok. Η διαδικασία ακυρώθηκε και ακολούθησαν νέες εκλογές.
«Δεν υπήρξαν κυρώσεις κατά του TikTok», υποστηρίζει ο Γκλυξμάν, ζητώντας μεγαλύτερη ευθύνη από τις πλατφόρμες.
Ακόμη πιο αυστηρή στάση υιοθετεί η επικεφαλής των Οικολόγων Μαρίν Τοντελιέ, η οποία έχει προτείνει ακόμη και προσωρινή αναστολή λειτουργίας πλατφορμών όπως το X στη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου, εφόσον διαπιστώνονται σοβαρές παραβιάσεις.
Ο ρόλος του Έλον Μασκ και η δύσκολη θέση της γαλλικής δεξιάς
Το X βρίσκεται στο επίκεντρο της συζήτησης εξαιτίας της πολιτικής δραστηριοποίησης του ιδιοκτήτη του, Έλον Μασκ, μετά την εξαγορά του Twitter το 2022.
Ο Αμερικανός επιχειρηματίας έχει χρησιμοποιήσει επανειλημμένα την πλατφόρμα για πολιτικές παρεμβάσεις, ενώ στις αρχές Ιουλίου εξέφρασε δημόσια υποστήριξη προς τη Μαρίν Λε Πεν, χαρακτηρίζοντας την υποψηφιότητά της «τελευταία ελπίδα της Γαλλίας».
Την ίδια στιγμή, η σιωπή της γαλλικής δεξιάς και της άκρας δεξιάς απέναντι στις τελευταίες αποκαλύψεις προκαλεί πολιτικές συζητήσεις.
Ιδιαίτερα ο Εθνικός Συναγερμός βρίσκεται σε δύσκολη θέση λόγω του παρελθόντος των σχέσεών του με τη Ρωσία, κυρίως εξαιτίας του δανείου που είχε λάβει από ρωσική τράπεζα τη δεκαετία του 2010.
Ο πρόεδρος του κόμματος Ζορντάν Μπαρντελά έχει επιχειρήσει τα τελευταία χρόνια να απομακρύνει την παράταξή του από τη Μόσχα, χαρακτηρίζοντας τη Ρωσία «πολυδιάστατη απειλή» για τη Γαλλία και καταγγέλλοντας τις ξένες παρεμβάσεις.
Η προεκλογική μάχη του 2027 θα δοκιμάσει τις άμυνες της Γαλλίας
Η γαλλική πολιτική σκηνή γνωρίζει ότι οι προεδρικές εκλογές του 2027 δεν θα κριθούν μόνο από τις παραδοσιακές αντιπαραθέσεις μεταξύ κομμάτων. Η μάχη θα διεξαχθεί και στο ψηφιακό πεδίο, όπου η παραπληροφόρηση, οι αλγόριθμοι και οι ξένες επιχειρήσεις επιρροής μπορούν να επηρεάσουν την πολιτική ατζέντα.
Για τον Ραφαέλ Γκλυξμάν, η επόμενη προεκλογική εκστρατεία «θα σημαδευτεί από τη ρωσική ανάμειξη». Το ερώτημα που καλείται να απαντήσει η Γαλλία είναι αν οι δημοκρατικοί της θεσμοί μπορούν να προστατευθούν χωρίς να περιοριστεί η ελευθερία της δημόσιας συζήτησης.
