Οι Ηνωμένες Πολιτείες πέρασαν σε μια νέα φάση της στρατιωτικής τους εκστρατείας εναντίον του Ιράν, χρησιμοποιώντας για πρώτη φορά μη επανδρωμένα επιθετικά θαλάσσια σκάφη σε επιχειρήσεις κατά ιρανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων. Η εξέλιξη, που ανακοινώθηκε από την αμερικανική Κεντρική Διοίκηση (CENTCOM), σηματοδοτεί την είσοδο των αυτόνομων συστημάτων σε έναν από τους πιο κρίσιμους θαλάσσιους διαδρόμους του πλανήτη, τα Στενά του Ορμούζ.
Οι αμερικανικές δυνάμεις πραγματοποίησαν τις νέες επιδρομές στις 12 Ιουλίου, πλήττοντας «δεκάδες στόχους» σε διαφορετικές περιοχές του Ιράν, με τη χρήση μαχητικών αεροσκαφών, πολεμικών πλοίων, εναέριων drones καμικάζι και, για πρώτη φορά, θαλάσσιων drones μίας κατεύθυνσης επίθεσης.
Η Ουάσιγκτον υποστηρίζει ότι οι επιχειρήσεις είχαν στόχο να περιορίσουν τη δυνατότητα της Τεχεράνης να απειλεί την ελεύθερη ναυσιπλοΐα και τις διεθνείς εμπορικές μεταφορές στην περιοχή.
Τα «θαλάσσια drones καμικάζι» μπαίνουν στο πεδίο της μάχης
Τα one-way attack sea drones αποτελούν μια νέα κατηγορία οπλικών συστημάτων που αλλάζει τα δεδομένα στον ναυτικό πόλεμο. Πρόκειται για μικρά μη επανδρωμένα σκάφη, τα οποία μπορούν να μεταφέρουν εκρηκτικό φορτίο και να κατευθύνονται αυτόνομα προς έναν προκαθορισμένο στόχο.
Η λειτουργία τους θυμίζει τους πυραύλους κρουζ, με τη διαφορά ότι κινούνται στην επιφάνεια της θάλασσας και μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε αποστολές όπου η ανάπτυξη επανδρωμένων μέσων θα ήταν ιδιαίτερα επικίνδυνη.
Η χρήση τους δίνει τη δυνατότητα στις αμερικανικές δυνάμεις να επιχειρούν σε περιοχές υψηλού κινδύνου, χωρίς να εκθέτουν προσωπικό ή μεγάλα πολεμικά πλοία σε άμεσες απειλές.
Η εξέλιξη αυτή εντάσσεται στη γενικότερη αλλαγή που προκαλούν τα μη επανδρωμένα συστήματα στη σύγχρονη πολεμική τέχνη. Από την Ουκρανία μέχρι τη Μέση Ανατολή, μικρά και σχετικά χαμηλού κόστους drones έχουν αποδειχθεί ικανά να πλήξουν ακριβές στρατιωτικές υποδομές και να αλλάξουν την ισορροπία στο πεδίο των επιχειρήσεων.
Οι στόχοι των αμερικανικών επιθέσεων
Σύμφωνα με την CENTCOM, τα αμερικανικά πλήγματα επικεντρώθηκαν σε κρίσιμες στρατιωτικές υποδομές του Ιράν.
Μεταξύ των στόχων περιλαμβάνονταν συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας, παράκτια ραντάρ, εγκαταστάσεις πυραύλων, υποδομές που σχετίζονται με drones, καθώς και μικρά σκάφη που συνδέονται με τις ιρανικές ναυτικές δυνάμεις.
Το Πεντάγωνο αναφέρει ότι οι επιχειρήσεις αποτελούν απάντηση στις ιρανικές επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων και στις προσπάθειες περιορισμού της ελεύθερης διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ, μια θαλάσσια δίοδο από την οποία μεταφέρεται σημαντικό ποσοστό της παγκόσμιας ενεργειακής παραγωγής.
Τα Στενά του Ορμούζ στο επίκεντρο της σύγκρουσης
Η κρίση ανάμεσα στις δύο χώρες έχει μεταφερθεί πλέον στον Περσικό Κόλπο, με τα Στενά του Ορμούζ να αποτελούν το βασικό σημείο αντιπαράθεσης.
Η στρατηγικής σημασίας θαλάσσια δίοδος, που συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τον Ινδικό Ωκεανό, αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς κόμβους παγκοσμίως. Οποιαδήποτε διαταραχή στη λειτουργία της μπορεί να επηρεάσει τις διεθνείς αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Οι ΗΠΑ υποστηρίζουν ότι στόχος τους είναι η αποκατάσταση της ελευθερίας ναυσιπλοΐας, ενώ η Τεχεράνη κατηγορεί την Ουάσιγκτον ότι κλιμακώνει τη σύγκρουση και παραβιάζει την ιρανική κυριαρχία.
Η Τεχεράνη κατηγορεί τις ΗΠΑ για κλιμάκωση
Το Ιράν υποστηρίζει ότι επιχειρεί να διαμορφώσει έναν κοινό μηχανισμό με το Ομάν για την ασφάλεια στο Στενό του Ορμούζ, όμως οι αμερικανικές πιέσεις προς το Μουσκάτ έχουν εμποδίσει την επίτευξη συμφωνίας.
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγκάι δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες φέρουν «άμεση ευθύνη» για τις τελευταίες εξελίξεις στην περιοχή.
«Οι Αμερικανοί αθέτησαν τις δεσμεύσεις τους από την πρώτη κιόλας ημέρα και προσπαθούν να παρακάμψουν την ασφαλή διαδρομή που είχε συντονιστεί με το Ιράν», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο Ιρανός αξιωματούχος υποστήριξε ότι η χώρα του εισέρχεται σε κάθε διαπραγμάτευση με «σοβαρότητα και σχολαστικότητα», λαμβάνοντας υπόψη τα συμφέροντα και τις ανησυχίες του ιρανικού λαού.
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι όσο οι Ηνωμένες Πολιτείες συνεχίζουν, όπως υποστηρίζει η Τεχεράνη, να παραβιάζουν τις δεσμεύσεις τους, το Ιράν δεν θα προχωρά στην εφαρμογή των δικών του υποχρεώσεων.
Η νέα εποχή του πολέμου στη θάλασσα
Η πρώτη επιχειρησιακή χρήση επιθετικών θαλάσσιων drones από τις ΗΠΑ αποτελεί ένα μήνυμα για τη μελλοντική κατεύθυνση των στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Τα αυτόνομα σκάφη μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε επιθέσεις κορεσμού εναντίον ναυτικών δυνάμεων, σε επιχειρήσεις σε ρηχά ύδατα, στην προστασία μεγάλων πολεμικών πλοίων αλλά και σε πλήγματα κατά παράκτιων εγκαταστάσεων.
Η εξέλιξη δείχνει ότι η θάλασσα ακολουθεί πλέον την ίδια πορεία με τον αέρα και την ξηρά, όπου τα drones έχουν εξελιχθεί σε βασικό εργαλείο πολέμου.
Η σύγκρουση ΗΠΑ – Ιράν στον Περσικό Κόλπο γίνεται έτσι και ένα πεδίο δοκιμής για τη νέα γενιά όπλων, όπου η ταχύτητα, η αυτονομία και το χαμηλότερο κόστος μπορεί να αποδειχθούν εξίσου σημαντικά με τη δύναμη των παραδοσιακών στρατιωτικών μέσων.
