Η νέα στρατιωτική αντιπαράθεση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν οδηγεί εκ νέου τη Μέση Ανατολή σε επικίνδυνη τροχιά κλιμάκωσης, με επίκεντρο τα στρατηγικής σημασίας Στενά του Ορμούζ. Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις εξαπέλυσαν «πολύ ισχυρά» πλήγματα κατά του Ιράν, υποστηρίζοντας ότι μέχρι λίγες ώρες πριν οι δύο πλευρές βρίσκονταν κοντά σε συμφωνία. Την ίδια ώρα, η Τεχεράνη ανακοίνωσε το κλείσιμο των Στενών, ενώ η Ουάσιγκτον διαβεβαιώνει ότι η διεθνής ναυσιπλοΐα συνεχίζεται κανονικά.
Ο Τραμπ: «Είχαμε συμφωνία και δύο ώρες μετά επιτέθηκαν»
Ο Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες αναγκάστηκαν να απαντήσουν στρατιωτικά μετά την επίθεση του Ιράν εναντίον εμπορικού πλοίου με μη επανδρωμένο αερόχημα.
«Τους χτυπήσαμε πολύ δυνατά χθες βράδυ. Είχαμε μια συμφωνία μαζί τους χθες. Υποχωρούσαν σε όλα και, δύο ώρες αργότερα, επιτέθηκαν σε πλοίο με drone», δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος σε τηλεφωνική του συνέντευξη στο CNN.
Οι δηλώσεις του ενισχύουν την εικόνα πλήρους κατάρρευσης της διπλωματικής προσπάθειας που είχε ξεκινήσει μετά την υπογραφή πρωτοκόλλου συμφωνίας στις 17 Ιουνίου, με στόχο τον τερματισμό του πολέμου που είχε ξεσπάσει ύστερα από την ισραηλινοαμερικανική επίθεση της 28ης Φεβρουαρίου.
Στο επίκεντρο τα Στενά του Ορμούζ
Η νέα κρίση αφορά το σημαντικότερο ενεργειακό πέρασμα του πλανήτη, καθώς από τα Στενά του Ορμούζ διέρχεται υπό φυσιολογικές συνθήκες περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου αργού πετρελαίου.
Η Τεχεράνη ανακοίνωσε ότι το πέρασμα παραμένει κλειστό «μέχρι νεωτέρας», υποστηρίζοντας ότι άνοιξε πυρ εναντίον πλοίου το οποίο ακολουθούσε «μη εγκεκριμένη πορεία».
Αντίθετα, η Κεντρική Διοίκηση των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων (CENTCOM) διαβεβαίωσε ότι τα Στενά παραμένουν ανοικτά για κάθε πλοίο που κινείται νόμιμα στη διεθνή θαλάσσια οδό, τονίζοντας ότι οι αμερικανικές δυνάμεις είναι έτοιμες να προστατεύσουν την ελευθερία της ναυσιπλοΐας.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος σε συνέντευξή του στο NBC υποστήριξε ότι η εμπορική ναυσιπλοΐα συνεχίζεται κανονικά.
Μαζικά αμερικανικά αντίποινα
Η CENTCOM ανακοίνωσε ότι εξαπέλυσε περίπου 140 πλήγματα κατά στρατιωτικών στόχων στο Ιράν.
Σύμφωνα με την αμερικανική πλευρά, στοχοποιήθηκαν εγκαταστάσεις πυραύλων, βάσεις μη επανδρωμένων αεροσκαφών, ναυτικές υποδομές, αποθήκες πυρομαχικών και δίκτυα επικοινωνιών.
Ιρανικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν εκρήξεις σε πολλές περιοχές του νότιου Ιράν, μεταξύ των οποίων το Μπαντάρ Αμπάς, το Σιρίκ, το Τζάσκ, το νησί Κεσμ και η επαρχία Χουζιστάν. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, ένας στρατιωτικός έχασε τη ζωή του.
Η ιρανική απάντηση επεκτείνει την κρίση στην περιοχή
Η ένταση δεν περιορίστηκε στα Στενά του Ορμούζ.
Σειρήνες συναγερμού ήχησαν στο Μπαχρέιν, ενώ η Ιορδανία ανακοίνωσε ότι έγινε στόχος τριών ιρανικών πυραύλων. Στο Κατάρ καταγράφηκαν εκρήξεις και αναχαιτίσεις πυραύλων, με τους Φρουρούς της Επανάστασης να αναλαμβάνουν την ευθύνη για επίθεση εναντίον αμερικανικής αεροπορικής βάσης.
Παράλληλα, η Τεχεράνη ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε επίθεση και στο Ομάν, υποστηρίζοντας πως κατέστρεψε εγκαταστάσεις επιμελητειακής υποστήριξης αμερικανικών αεροπλανοφόρων στο λιμάνι του Ντουκμ.
Επίθεση σε εμπορικό πλοίο και επιχείρηση διάσωσης
Η αφορμή για τη νέα ανάφλεξη ήταν η επίθεση εναντίον του πλοίου μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων GFS Galaxy, υπό κυπριακή σημαία, στα ανοιχτά του Ομάν.
Σύμφωνα με τη βρετανική υπηρεσία ασφάλειας της ναυσιπλοΐας UKMTO, το περιστατικό σημειώθηκε περίπου 17 χιλιόμετρα ανατολικά της χερσονήσου Μουσαντάμ και προκάλεσε πυρκαγιά, οδηγώντας στην εγκατάλειψη του πλοίου από το πλήρωμα.
Το Ομάν ανακοίνωσε ότι διέσωσε 23 μέλη του πληρώματος, ενώ συνεχίζονται οι έρευνες για τον εντοπισμό ακόμη ενός αγνοούμενου ναυτικού.
Το διακύβευμα για την παγκόσμια οικονομία
Η νέα στρατιωτική σύγκρουση επαναφέρει στο προσκήνιο τον κίνδυνο σοβαρών αναταράξεων στις διεθνείς αγορές ενέργειας.
Ο στρατιωτικός σύμβουλος του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Μοχσέν Ρεζαΐ, χαρακτήρισε τα Στενά του Ορμούζ «πιο σημαντικά από δεκάδες ατομικές βόμβες», υπογραμμίζοντας τη γεωστρατηγική σημασία του περάσματος.
Η προσωρινή διακοπή της ναυσιπλοΐας ή η επιβολή περιορισμών στην κυκλοφορία των δεξαμενόπλοιων θα μπορούσε να προκαλέσει νέα εκτίναξη των διεθνών τιμών πετρελαίου, με άμεσες επιπτώσεις στο κόστος μεταφορών, στην παγκόσμια οικονομία και στον πληθωρισμό.
Διεθνείς εκκλήσεις για αποκλιμάκωση
Το Ομάν καταδίκασε την επίθεση στο έδαφός του, ενώ το Πακιστάν, που συμμετέχει στις μεσολαβητικές προσπάθειες, κάλεσε τόσο την Ουάσιγκτον όσο και την Τεχεράνη να επιδείξουν αυτοσυγκράτηση.
Παρά τις διπλωματικές πρωτοβουλίες, οι τελευταίες εξελίξεις μειώνουν σημαντικά τις πιθανότητες επανέναρξης των συνομιλιών, με τη νέα στρατιωτική αναμέτρηση να αποτελεί τη δεύτερη σοβαρή σύγκρουση μέσα σε λιγότερο από μία εβδομάδα και να ενισχύει τους φόβους για γενικευμένη αποσταθεροποίηση στη Μέση Ανατολή.
