Η εγκατάσταση 1.000 έξυπνων καμερών στο εθνικό οδικό δίκτυο, ένα από τα σημαντικότερα έργα για την ενίσχυση της οδικής ασφάλειας και την αυτοματοποιημένη καταγραφή τροχαίων παραβάσεων, βρίσκεται για ακόμη μία φορά αντιμέτωπη με καθυστερήσεις. Λίγες εβδομάδες μετά την επαναπροκήρυξη του διαγωνισμού, η διαδικασία ανεστάλη προσωρινά ύστερα από νέες προδικαστικές προσφυγές, παρατείνοντας την αβεβαιότητα γύρω από ένα έργο προϋπολογισμού 35,5 εκατ. ευρώ.
Νέα αναστολή μετά τις προσφυγές των εταιρειών
Η Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) αποφάσισε να αναστείλει προσωρινά τη διαγωνιστική διαδικασία για το έργο «Προμήθεια, εγκατάσταση, λειτουργία και συντήρηση δικτύου καμερών καταγραφής παραβάσεων ΚΟΚ», έως ότου εξετάσει τις προδικαστικές προσφυγές που υπέβαλαν οι εταιρείες Maycon και Aktor.
Η Αρχή έκανε δεκτά τα αιτήματα προσωρινής προστασίας των δύο εταιρειών, κρίνοντας ότι οι ισχυρισμοί τους πρέπει να εξεταστούν σε βάθος πριν συνεχιστεί η διαδικασία. Η τελική πορεία του διαγωνισμού θα εξαρτηθεί από την απόφαση που θα εκδοθεί επί των προσφυγών.
Πηγές του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης εκτιμούν ότι η συγκεκριμένη εξέλιξη δεν αναμένεται να επηρεάσει ουσιαστικά το συνολικό χρονοδιάγραμμα, καθώς είχε ήδη δοθεί παράταση στην προθεσμία υποβολής προσφορών έως τα τέλη Αυγούστου.
Ένας διαγωνισμός που εξελίσσεται σε «οδύσσεια»
Η νέα εμπλοκή αποτελεί ακόμη έναν κρίκο σε μια αλυσίδα καθυστερήσεων που συνοδεύει το έργο από την πρώτη ημέρα της προκήρυξής του.
Ο διαγωνισμός δημοσιεύθηκε αρχικά στα τέλη Απριλίου, όμως στις 21 Μαΐου το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης προχώρησε στη ματαίωσή του, ύστερα από προδικαστικές προσφυγές που είχαν καταθέσει η κοινοπραξία Neurosoft–OTS, ο όμιλος Aktor και η Maycon.
Οι ενστάσεις επικεντρώνονταν κυρίως στις τεχνικές προδιαγραφές των καμερών. Οι προσφεύγοντες υποστήριζαν ότι συγκεκριμένοι όροι της διακήρυξης θα μπορούσαν να περιορίσουν τον ανταγωνισμό, καθώς παρέπεμπαν σε τεχνολογικά χαρακτηριστικά που αντιστοιχούσαν σε προϊόντα συγκεκριμένου κατασκευαστή.
Το υπουργείο είχε απαντήσει ότι τα επίμαχα χαρακτηριστικά ήταν προαιρετικά και όχι υποχρεωτικά, επιμένοντας ότι το έργο δεν συνδέεται με συγκεκριμένη τεχνολογική λύση.
Μετά την τροποποίηση των όρων, ο διαγωνισμός επαναπροκηρύχθηκε στις αρχές Ιουνίου. Ωστόσο, ούτε αυτή η προσπάθεια απέφυγε τον νέο κύκλο προσφυγών, με αποτέλεσμα η διαδικασία να ανασταλεί εκ νέου στις αρχές Ιουλίου.
Έργο 35,5 εκατ. ευρώ με ορίζοντα έξι ετών
Η σύμβαση αφορά έργο συνολικού προϋπολογισμού 35,5 εκατ. ευρώ, ποσό που ανέρχεται σε 44,05 εκατ. ευρώ μαζί με τον ΦΠΑ, ενώ η διάρκεια υλοποίησης και λειτουργίας προβλέπεται να φθάσει τα έξι χρόνια.
Σε σχέση με την αρχική διακήρυξη, το υπουργείο αφαίρεσε το δικαίωμα προαίρεσης που θα επέτρεπε τον διπλασιασμό του οικονομικού αντικειμένου και της διάρκειας της σύμβασης. Η αλλαγή αυτή κρίθηκε απαραίτητη προκειμένου να απλοποιηθεί η διαδικασία και να επιταχυνθεί η ανάθεση.
Παρά τις αναταράξεις, το έργο εξακολουθεί να συγκεντρώνει έντονο ενδιαφέρον από την αγορά. Στην πρώτη φάση του διαγωνισμού, συνολικά 19 εταιρείες και κοινοπραξίες είχαν αποκτήσει τα τεύχη της διακήρυξης μέσω του ΕΣΗΔΗΣ.
Οι νέες κάμερες αλλάζουν τον τρόπο επιβολής των προστίμων
Το νέο σύστημα διαφοροποιείται ουσιαστικά από τις σημερινές υποδομές ελέγχου της κυκλοφορίας.
Οι έξυπνες κάμερες δεν θα περιορίζονται στην απλή καταγραφή της κυκλοφορίας, αλλά θα μπορούν να αναγνωρίζουν αυτόματα συγκεκριμένες παραβάσεις του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, όπως η υπέρβαση του ορίου ταχύτητας και η παραβίαση του ερυθρού σηματοδότη.
Στόχος είναι η ηλεκτρονική βεβαίωση των παραβάσεων και η επιτάχυνση της διαδικασίας επιβολής προστίμων, περιορίζοντας παράλληλα τα περιθώρια ανθρώπινου λάθους και ενισχύοντας την αποτελεσματικότητα των ελέγχων.
Καθυστερεί και το πληροφοριακό σύστημα
Παράλληλα με τις κάμερες, εμπόδια συναντά και ο διαγωνισμός για το πληροφοριακό σύστημα που θα υποστηρίζει τη λειτουργία τους.
Η διαδικασία έχει ήδη περάσει από ενστάσεις, επαναβαθμολογήσεις των προσφορών και δικαστικές προσφυγές, με αποτέλεσμα να παραμένει ανοιχτή η εκκρεμότητα για το ψηφιακό περιβάλλον πάνω στο οποίο θα λειτουργήσει το νέο δίκτυο καμερών.
Η εξέλιξη αυτή σημαίνει ότι ακόμη και αν προχωρήσει η προμήθεια του εξοπλισμού, θα πρέπει να ολοκληρωθούν και οι αντίστοιχες διαδικασίες για την ανάπτυξη της απαραίτητης ψηφιακής υποδομής.
Παρόμοια εικόνα και στις κάμερες των λεωφορείων
Ανάλογες δυσκολίες καταγράφονται και στο έργο εγκατάστασης ψηφιακών καμερών στα αστικά λεωφορεία των ΟΣΥ, οι οποίες προορίζονται να καταγράφουν παραβάσεις στις λεωφορειολωρίδες.
Ο αρχικός διαγωνισμός για την τοποθέτηση καμερών σε 600 λεωφορεία ακυρώθηκε μετά από προδικαστική προσφυγή. Στη συνέχεια επαναπροκηρύχθηκε με περιορισμένο αντικείμενο, καλύπτοντας πλέον 250 οχήματα και με σημαντικά μειωμένο προϋπολογισμό.
Η επαναλαμβανόμενη προσφυγή των ενδιαφερόμενων εταιρειών σε έργα ψηφιακών υποδομών αναδεικνύει τις δυσκολίες που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν μεγάλες δημόσιες συμβάσεις, ακόμη και όταν αφορούν παρεμβάσεις που θεωρούνται κρίσιμες για την οδική ασφάλεια και τον ψηφιακό μετασχηματισμό των μεταφορών.
