Workshop του ΕΝΑ για το κράτος, την εξουσία και τις προοπτικές της σύγχρονης Αριστεράς
Η σχέση της Αριστεράς με το κράτος, η δυνατότητα άσκησης προοδευτικής διακυβέρνησης και οι όροι ενός νέου πολιτικού σχεδίου βρίσκονται στο επίκεντρο του νέου κύκλου παρεμβάσεων που εγκαινιάζει το Ινστιτούτο ΕΝΑ. Με αφετηρία τη διαπίστωση ότι η ελληνική Αριστερά αναζητά νέα στρατηγική κατεύθυνση σε ένα περιβάλλον πολιτικού κατακερματισμού και κοινωνικών μεταβολών, το ΕΝΑ παρουσιάζει το πρότζεκτ «Σχεδιάζοντας ξανά το μέλλον: Στρατηγικές, αξίες και πρακτικές για μια σύγχρονη Αριστερά», ανοίγοντας έναν ευρύτερο διάλογο για τις προϋποθέσεις ενός σύγχρονου αριστερού κυβερνητικού σχεδίου.
Workshop για το κράτος και την πολιτική εξουσία
Πρώτος σταθμός της πρωτοβουλίας είναι το workshop με θέμα «Κράτος, εξουσία και Αριστερά: Θεωρίες του κράτους και στρατηγικές μετασχηματισμού», το οποίο θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη 2 Ιουλίου, στις 18:30, στον χώρο εκδηλώσεων του ΕΝΑ, στην οδό Ζαλοκώστα 8 στην Αθήνα.
Εισηγητής θα είναι ο δρ Πολιτικής Επιστήμης και στέλεχος της Δημόσιας Διοίκησης Νίκος Τράντας, ενώ τη συζήτηση θα πλαισιώσει ο επίκουρος καθηγητής του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης, Κώστας Ελευθερίου, συντονιστής του Κύκλου Πολιτικής Ανάλυσης του ΕΝΑ.
Στόχος της εκδήλωσης είναι να εξεταστούν οι διαφορετικές θεωρητικές προσεγγίσεις για τον χαρακτήρα του κράτους και να αναζητηθούν απαντήσεις σε κρίσιμα πολιτικά ερωτήματα που αφορούν τη δυνατότητα εφαρμογής ενός προοδευτικού κυβερνητικού προγράμματος.
Τα ερωτήματα που τίθενται στο τραπέζι
Η συζήτηση επιχειρεί να φωτίσει ζητήματα που βρίσκονται στον πυρήνα της πολιτικής στρατηγικής της Αριστεράς. Μεταξύ άλλων τίθενται ερωτήματα για το ποια θεωρία του κράτους μπορεί να στηρίξει μια σύγχρονη αριστερή πολιτική, πώς μια κυβέρνηση μπορεί να προωθήσει μεταρρυθμίσεις χωρίς να εγκλωβιστεί στους μηχανισμούς του ίδιου του κράτους, πού εντοπίζονται σήμερα τα πραγματικά κέντρα λήψης αποφάσεων στην Ελλάδα και με ποιους τρόπους μπορεί να ενισχυθεί η δημόσια διοικητική ικανότητα, ο δημοκρατικός σχεδιασμός και ο κοινωνικός έλεγχος.
Παράλληλα, στο επίκεντρο βρίσκεται και η αποτίμηση της εμπειρίας προηγούμενων αριστερών και σοσιαλιστικών κυβερνήσεων, με στόχο την εξαγωγή συμπερασμάτων για τη σχέση ανάμεσα στην κυβερνητική εξουσία, το κράτος και τον κοινωνικό μετασχηματισμό.
Σχεδιάζοντας ξανά το μέλλον: Στρατηγικές, αξίες και πρακτικές για μια σύγχρονη Αριστερά
Σε μια περίοδο κατά την οποία η εγχώρια Αριστερά χαρακτηρίζεται από κατακερματισμό, στρατηγική αμηχανία και διάχυτη απαισιοδοξία, η συγκρότηση μιας πειστικής συνηγορίας υπέρ της δυνατότητας ενός αριστερού κυβερνητικού σχεδίου μοιάζει περισσότερο αναγκαία από ποτέ. Η ζωηρή συζήτηση που αναπτύσσεται διεθνώς, οι σύγχρονες προκλήσεις, που επιβάλλουν αναθεωρήσεις και επικαιροποιήσεις, αλλά και η πρόσφατη εμπειρία αριστερών κυβερνητικών εγχειρημάτων, θέτουν αναπόφευκτα ερωτήματα γύρω από τη δυνατότητα συγκρότησης ενός εναλλακτικού σχεδίου ικανού να καταστήσει εφικτή την αριστερή διακυβέρνηση. Όταν η ελπίδα ενός άλλου δρόμου μοιάζει δυσδιάκριτη, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο ποιες θέσεις μπορεί να προτείνει η Αριστερά, αλλά με ποιο αξιακό, στρατηγικό και οργανωτικό υπόβαθρο μπορεί να διεκδικήσει μια νέα ηγεμονική προοπτική.
Στο πλαίσιο του νέου αυτού εγχειρήματος, η ερευνητική προσπάθεια του ΕΝΑ θα κινηθεί σε τρεις αλληλένδετους άξονες:
- Αξιακό και εννοιολογικό υπόβαθρο μιας σύγχρονης Αριστεράς
Πώς μπορούν η ισότητα, η ελευθερία και η δημοκρατία, η δικαιοσύνη και η συλλογική ευημερία, η αλληλεγγύη, η βιωσιμότητα και η ειρήνη να μετατραπούν σε ενεργές αρχές κοινωνικού μετασχηματισμού; Πώς μπορεί η Αριστερά να συγκροτήσει ένα νέο αξιακό λεξιλόγιο, μια θεωρητική πυξίδα, ώστε να υπερβεί την παγίδα του «καπιταλιστικού ρεαλισμού» και να διανοίξει έναν ορίζοντα ριζοσπαστικής ελπίδας; Ποιες μορφές ιδιοκτησίας, δημόσιου και δημοκρατικού ελέγχου και λογοδοσίας μπορούν να μετασχηματίσουν την οικονομική εξουσία προς όφελος της κοινωνικής πλειοψηφίας; Πώς μπορεί να γίνει πράξη η οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική δικαιοσύνη; Πώς μπορεί η τεχνολογία να τεθεί στην υπηρεσία της κοινωνίας και της συλλογικής ευημερίας; Με ποιον τρόπο μπορεί η καθολικότητα των κοινωνικών δικαιωμάτων να συναντηθεί με την πολλαπλότητα των ταυτοτήτων και την αναγνώριση των διαφορών; Πώς μπορούν ο φόβος, η ανασφάλεια, ο θυμός και η μνησικακία να μετατραπούν σε οργανωμένη πολιτική πράξη και δημοκρατική φαντασία;
Με άλλα λόγια, πώς συγκροτείται ένα ηγεμονικό αριστερό αφήγημα σε έναν κόσμο όπου «τίποτε δεν είναι εξασφαλισμένο, αλλά και τίποτε δεν μοιάζει στ’ αλήθεια ανοιχτό»;
- Θεωρίες του κράτους και στρατηγικές μετασχηματισμού
Αρκεί η Αριστερά να καταλάβει κυβερνητικές θέσεις για να εφαρμόσει το πρόγραμμά της ή μήπως το κράτος είναι μια εχθρική μηχανή που πρέπει απλώς να παρακαμφθεί; Ποιος είναι ο χαρακτήρας και ο ρόλος του καπιταλιστικού κράτους σήμερα; Ποια είναι τα χαρακτηριστικά και τα μονοπάτια σταδιοδρομίας του δημοσιοϋπαλληλικού προσωπικού και πώς αυτά αλληλεπιδρούν με την προοπτική εφαρμογής ενός προοδευτικού κυβερνητικού προγράμματος; Πώς οριοθετούν τη δράση ενός εθνικού κράτους οι υπερεθνικοί θεσμοί αλλά και οι φορείς του παγκοσμιοποιημένου καπιταλισμού; Ποια εργαλεία του εθνικού κράτους μπορεί να αξιοποιήσει μια αριστερή κυβέρνηση και πώς είναι δυνατόν να ενθαρρυνθεί η κοινωνική συμμετοχή στη διαδικασία λήψης των αποφάσεων;
Με λίγα λόγια, τι είδους κράτος μπορεί να υπηρετήσει ένα νέο αναπτυξιακό μοντέλο και ένα αριστερό σχέδιο κοινωνικής αλλαγής;
- Πολιτικό κόμμα, κοινωνική εκπροσώπηση και κοινωνία των πολιτών
Τι είδους κόμμα χρειάζεται σήμερα η Αριστερά και πώς θα μπορούσε αυτό το κόμμα να ανακτήσει τη χαμένη αξιοπιστία των αντιπροσωπευτικών θεσμών; Πώς διασφαλίζεται η κοινωνική νομιμοποίηση μιας αριστερής κυβερνητικής πολιτικής και ποιο μπορεί να είναι σήμερα το προνομιακό κοινωνικό υποκείμενο της Αριστεράς; Με ποιον τρόπο μπορούν η δημοκρατία στο κόμμα και η δημοκρατία στην κοινωνία να αποτελέσουν τη βάση μιας ενεργότερης εμπλοκής των πολιτών σε συλλογικές διαδικασίες; Ποιος πρέπει να είναι ο παιδαγωγικός ρόλος του κόμματος και η σχέση του με τα κοινωνικά κινήματα και τι είναι το κόμμα-αστερισμός;
Με δυο λόγια, ποια πρέπει να είναι η μορφή του κόμματος που θα στηρίξει ένα αριστερό αίτημα εξουσίας στη συγχρονία και πώς πρέπει αυτό το κόμμα να διαχειριστεί την άνοδό στην εξουσία;
Ένα ευρύτερο σχέδιο ανασύνθεσης της Αριστεράς
Το workshop αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου ερευνητικού εγχειρήματος του ΕΝΑ, το οποίο φιλοδοξεί να συμβάλει στη θεωρητική και πολιτική ανασύνθεση της σύγχρονης Αριστεράς.
Η πρωτοβουλία οργανώνεται γύρω από τρεις βασικούς άξονες: τη διαμόρφωση ενός νέου αξιακού και ιδεολογικού πλαισίου, την επεξεργασία σύγχρονων θεωριών για το κράτος και τις στρατηγικές κοινωνικού μετασχηματισμού, καθώς και την επανεξέταση του ρόλου του πολιτικού κόμματος, της κοινωνικής εκπροσώπησης και της κοινωνίας των πολιτών.
Σύμφωνα με το σκεπτικό του εγχειρήματος, η αναζήτηση ενός πειστικού αριστερού σχεδίου δεν αφορά μόνο τις προγραμματικές προτάσεις, αλλά και την οικοδόμηση ενός νέου πολιτικού αφηγήματος που θα συνδυάζει κοινωνική γείωση, διοικητική επάρκεια και στρατηγική κατεύθυνση.
Η συμμετοχή στην εκδήλωση είναι ελεύθερη και δεν απαιτείται προεγγραφή.
