Καύσιμα: Περιορισμένη ανάσα και επιλεκτική στήριξη από το κράτος
Η κυβέρνηση παρατείνει για έναν ακόμη μήνα την επιδότηση του πετρελαίου κίνησης στην αντλία, επιχειρώντας να συγκρατήσει τις πιέσεις που συνεχίζει να προκαλεί η παρατεταμένη ενεργειακή αστάθεια στη Μέση Ανατολή και η επίμονη ακρίβεια στα καύσιμα. Το μέτρο, ωστόσο, έρχεται με μειωμένη ένταση, καθώς η ενίσχυση περιορίζεται στα 15 λεπτά ανά λίτρο για τον Ιούνιο, από τα 20 λεπτά που ίσχυαν τον Απρίλιο και τον Μάιο.
Η μείωση κατά 5 λεπτά το λίτρο αποτυπώνει τη σταδιακή απόσυρση ενός εργαλείου που είχε σχεδιαστεί ως έκτακτη παρέμβαση, ενώ την ίδια στιγμή οι τιμές στην αντλία παραμένουν σε υψηλά επίπεδα. Η αποκλιμάκωση που καταγράφεται διεθνώς δεν περνά πλήρως στην τελική τιμή, με αποτέλεσμα επαγγελματίες και νοικοκυριά να συνεχίζουν να επιβαρύνονται σημαντικά.
Το diesel παραμένει ακριβό παρά την επιδότηση
Στην πράξη, ακόμη και με την επιδότηση, το πετρέλαιο κίνησης παραμένει ακριβότερο σε σχέση με την περίοδο πριν από την ενεργειακή αναταραχή στη Μέση Ανατολή. Στις 27 Μαΐου η μέση τιμή πανελλαδικά βρισκόταν λίγο πάνω από τα 1,80 ευρώ το λίτρο, ενώ χωρίς την ενίσχυση των 20 λεπτών θα ξεπερνούσε τα 2 ευρώ.
Με τη νέα προσαρμογή, από την 1η Ιουνίου η τιμή εκτιμάται ότι θα κινηθεί γύρω στα 1,85 ευρώ το λίτρο, ουσιαστικά απορροφώντας τη μείωση της επιδότησης. Η εικόνα αυτή ενισχύει την αίσθηση ότι η όποια αποκλιμάκωση στις διεθνείς τιμές δεν μεταφράζεται αυτόματα στην εγχώρια αγορά.
Η βενζίνη πάνω από τα 2,10 ευρώ και το «χαμένο» Fuel Pass
Στη βενζίνη η πίεση είναι ακόμη πιο εμφανής. Η μέση τιμή πανελλαδικά παραμένει σταθερά πάνω από τα 2,12 ευρώ το λίτρο, με τους καταναλωτές να αντιμετωπίζουν αυξημένο κόστος μετακίνησης χωρίς νέα οριζόντια μέτρα στήριξης.
Στην αγορά καυσίμων υπήρχε η προσδοκία για επαναφορά ενός τύπου Fuel Pass, ειδικά από τη στιγμή που στο παρελθόν είχαν μείνει αδιάθετοι πόροι από προηγούμενα προγράμματα. Ωστόσο, κυβερνητικές αποφάσεις προς το παρόν δεν κινούνται προς αυτή την κατεύθυνση, με το οικονομικό επιτελείο να διατηρεί ανοιχτά τα ενδεχόμενα για το επόμενο διάστημα.
Το κόστος της καθημερινής μετακίνησης
Η επίδραση των τιμών αποτυπώνεται πλέον καθαρά στην καθημερινότητα. Σε χαρακτηριστικό παράδειγμα, ιδιοκτήτης ΙΧ που ανεφοδιάστηκε με 50 ευρώ έλαβε περίπου 23,5 λίτρα καυσίμου. Με κατανάλωση γύρω στα 11 λίτρα ανά 100 χιλιόμετρα, το συγκεκριμένο όχημα καλύπτει περίπου 210 χιλιόμετρα.
Με ημερήσιες μετακινήσεις 70 χιλιομέτρων για εργασία, το κόστος μεταφράζεται σε ανεφοδιασμό περίπου κάθε τρεις ημέρες, δηλαδή σε μηνιαία δαπάνη που προσεγγίζει τα 350 ευρώ μόνο για καύσιμα. Το βάρος αυτό λειτουργεί πολλαπλασιαστικά στο διαθέσιμο εισόδημα, ιδιαίτερα σε νοικοκυριά εκτός μεγάλων αστικών κέντρων.
«Κρατάμε εφεδρείες» λέει το οικονομικό επιτελείο
Στο υπουργείο Οικονομικών δεν υπάρχει ακόμη οριστική απόφαση για νέα οριζόντια μέτρα τύπου Fuel Pass. Σύμφωνα με κυβερνητική πηγή, το σχέδιο παραμένει ανοιχτό, με την επιλογή της χρονικής στόχευσης των παρεμβάσεων να κυριαρχεί.
Η ίδια πηγή σημειώνει ότι «κρατούνται εφεδρείες για να φανεί πού θα κατευθυνθεί το βάρος της ενίσχυσης», την ώρα που το δημοσιονομικό κόστος της παράτασης της επιδότησης στο diesel εκτιμάται περίπου στα 46 εκατ. ευρώ.
Νέο πακέτο ενισχύσεων με επίκεντρο τα παιδιά
Παράλληλα με τα καύσιμα, το οικονομικό επιτελείο προχωρά σε νέο κύμα στοχευμένων παρεμβάσεων. Στα τέλη Ιουνίου αναμένεται η καταβολή έκτακτης ενίσχυσης 150 ευρώ ανά παιδί για νοικοκυριά με προστατευόμενα τέκνα, χωρίς ανάγκη αίτησης.
Δικαιούχοι είναι περίπου 975.000 νοικοκυριά, που αντιστοιχούν σε 3,3 εκατομμύρια πολίτες, με συνολικό δημοσιονομικό κόστος 240 εκατ. ευρώ. Τα εισοδηματικά όρια καθορίζονται με βάση τις δηλώσεις του 2024, με διαφοροποιήσεις ανάλογα με τον αριθμό των τέκνων και την οικογενειακή κατάσταση.
Αγρότες, συνταξιούχοι και ενοίκια στο νέο πλαίσιο παρεμβάσεων
Στο ίδιο πακέτο μέτρων περιλαμβάνεται επιδότηση 15% για αγορά λιπασμάτων έως τον Αύγουστο, καθώς και ετήσιο επίδομα 300 ευρώ για συνταξιούχους, με διευρυμένα εισοδηματικά και περιουσιακά όρια.
Παράλληλα, επεκτείνεται το πλαίσιο επιστροφής ενός ενοικίου για περίπου ένα εκατομμύριο μισθωτές, ενώ αναπροσαρμόζονται τα όρια εισοδήματος και περιουσίας για δικαιούχους συντάξεων και ενισχύσεων.
Από το αρχικό δημοσιονομικό «μαξιλάρι» των 200 εκατ. ευρώ για το 2026, μετά και τις παρεμβάσεις στο diesel, έχουν απομείνει περίπου 150 εκατ. ευρώ. Η τελική κατανομή τους θα εξαρτηθεί από τις εξελίξεις στην αγορά ενέργειας και τις γεωπολιτικές συνθήκες στη Μέση Ανατολή.
