Σε κλίμα έντονης πολιτικής και θεσμικής συζήτησης πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη στην Αγία Βαρβάρα εκδήλωση για τη Συνταγματική Αναθεώρηση, με τη συμμετοχή νομικών, πανεπιστημιακών και αυτοδιοικητικών. Στο επίκεντρο βρέθηκαν οι αλλαγές στη λειτουργία της Δικαιοσύνης, οι ισορροπίες μεταξύ θεσμών και κυβέρνησης, αλλά και η γενικότερη κατεύθυνση της συνταγματικής μεταρρύθμισης. Η συζήτηση συνδύασε τεχνικές προτάσεις με πολιτικές αιχμές που συζητήθηκαν έντονα στο ακροατήριο.
Το θεσμικό πλαίσιο της εκδήλωσης και οι πολιτικές παρουσίες
Τη συζήτηση διοργάνωσε ο δήμαρχος Αγίας Βαρβάρας Λάμπρος Μίχος στο «Κέντρο Λόγου και Τέχνης Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ», με τη συμμετοχή του δημάρχου Αθηναίων Χάρη Δούκα, του πρώην υπουργού Δικαιοσύνης Χάρη Καστανίδη και των καθηγητών Συνταγματικού Δικαίου Ξενοφώντα Κοντιάδη και Γιώργου Σωτηρέλη.
Στις πρώτες σειρές βρέθηκαν πολιτικά και θεσμικά πρόσωπα, μεταξύ των οποίων ο Σωκράτης Φάμελλος, ο Κώστας Ζαχαριάδης και η Νάντια Γιαννακοπούλου, μαζί με δικηγόρους και εκπροσώπους του δικαστικού σώματος. Η παρουσία τους έδωσε στο πάνελ χαρακτήρα ευρύτερης πολιτικής συνάντησης με έντονο ενδιαφέρον για τις ισορροπίες της κεντροαριστεράς.
Η αναφορά Αρβελέρ και το «πλαίσιο αξιών» της συζήτησης
Ο Λάμπρος Μίχος άνοιξε τη συζήτηση ανακαλώντας παλαιότερη παρέμβαση της βυζαντινολόγου Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ, στην οποία είχε περιγράψει τα «Δ» της δημοκρατικής ζωής: Δίκαιο, Δικαιώματα, Διάλογος, Δημοκρατία και Δικαιοσύνη.
Η αναφορά αυτή λειτούργησε ως θεματική αφετηρία για τις τοποθετήσεις που ακολούθησαν, με τους ομιλητές να συμφωνούν στην ανάγκη ουσιαστικών αλλαγών στον καταστατικό χάρτη της χώρας, αλλά και να διαφωνούν ως προς το εύρος και τον τρόπο εφαρμογής τους.
Οι προτάσεις Δούκα για τη Δικαιοσύνη και το κράτος
Ο Χάρης Δούκας εστίασε σε τέσσερις άξονες: κρίση εκπροσώπησης, ψηφιακή μετάβαση, οικονομική κυριαρχία και πολυεπίπεδη διακυβέρνηση. Υπογράμμισε την ανάγκη συνταγματικής κατοχύρωσης της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης και πρότεινε ενίσχυση του δημόσιου ρόλου σε κρίσιμους τομείς της οικονομίας, όπως η ενέργεια, οι τράπεζες και τα δίκτυα.
Αναφερόμενος στο Ελληνικό, άσκησε κριτική στο μοντέλο αξιοποίησης, αφήνοντας αιχμές που ερμηνεύθηκαν ως αναφορά στην Άννα Διαμαντοπούλου, χωρίς να την κατονομάσει.
Οι παρεμβάσεις Καστανίδη για το Σύνταγμα και τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας
Ο Χάρης Καστανίδης πρότεινε αλλαγή του άρθρου 90 για την ηγεσία της Δικαιοσύνης, με ενίσχυση της συμμετοχής των δικαστικών σχηματισμών στη διαδικασία επιλογής και αυξημένες πλειοψηφίες στη Βουλή.
Παράλληλα, υποστήριξε την αναβάθμιση του ρόλου του Προέδρου της Δημοκρατίας, τονίζοντας ότι πρέπει να αποκατασταθεί το θεσμικό του κύρος και να αναθεωρηθεί ο τρόπος εκλογής του.
Η αναφορά του στην ποιότητα του πολιτικού συστήματος και στο «ύψος των περιστάσεων» που απαιτεί η διαδικασία της αναθεώρησης προκάλεσε πολιτικές ερμηνείες, με το βλέμμα στραμμένο και προς την ηγεσία του ΠαΣοΚ.
Οι καθηγητές για τη θεσμική ισορροπία και τη Δικαιοσύνη
Ο Ξενοφών Κοντιάδης άσκησε κριτική στον χρόνο και στον τρόπο της κυβερνητικής πρότασης για την αναθεώρηση, υποστηρίζοντας ότι δεν ευνοεί τη συναίνεση. Συνέδεσε τη συζήτηση με την πολιτική συγκυρία και τις εκκρεμείς υποθέσεις διαφθοράς, κάνοντας αναφορά σε ΟΠΕΚΕΠΕ και υποκλοπές.
Ο Γιώργος Σωτηρέλης μίλησε για προβληματική κυβερνητική στάση απέναντι στη Δικαιοσύνη, επισημαίνοντας κίνδυνο θεσμικής επιρροής στα ανώτατα δικαστήρια και προτείνοντας παρεμβάσεις σε συγκεκριμένα συνταγματικά άρθρα.
Ένα πολιτικό σκηνικό με έντονα υπονοούμενα
Η εκδήλωση στην Αγία Βαρβάρα ανέδειξε ότι η Συνταγματική Αναθεώρηση εξελίσσεται σε πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης με ισχυρό ιδεολογικό φορτίο. Οι παρεμβάσεις κινήθηκαν από τεχνικές θεσμικές προτάσεις έως αιχμηρές πολιτικές αναφορές, ενώ το ακροατήριο παρακολούθησε μια συζήτηση όπου οι συνταγματικές αλλαγές συναντούν τις εσωτερικές ισορροπίες της κεντροαριστεράς και το ευρύτερο πολιτικό κλίμα.
