Η απονομή του Βραβείου Καρλομάγνου στον Μάριο Ντράγκι εξελίχθηκε σε μια πολιτική παρέμβαση υψηλού συμβολισμού για το μέλλον της Ευρώπης, με τον πρωθυπουργό Κυριάκος Μητσοτάκης να στέλνει από το Άαχεν μήνυμα υπέρ της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας, της κοινής άμυνας και της οικονομικής ανθεκτικότητας της ΕΕ. Στην τελετή, όπου κεντρικός ομιλητής ήταν και ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, ο Έλληνας πρωθυπουργός συνέδεσε τη σημερινή γεωπολιτική συγκυρία με την κρίση της Ευρωζώνης και επανέφερε στο προσκήνιο το δίλημμα της ευρωπαϊκής κυριαρχίας απέναντι στις νέες διεθνείς προκλήσεις.
«Η Ευρώπη ήταν πάντα μια επιλογή»
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ξεκίνησε την ομιλία του με αναφορά στον ιστορικό συμβολισμό του Άαχεν, υπογραμμίζοντας ότι η Ευρώπη δεν υπήρξε ποτέ απλώς μια γεωγραφική έννοια αλλά μια πολιτική και ιστορική επιλογή λαών που αποφάσισαν να συνδέσουν το μέλλον τους, παρά τις διαφορετικές εμπειρίες και τις συγκρούσεις του παρελθόντος.
Ο πρωθυπουργός τόνισε ότι το Βραβείο Καρλομάγνου δεν τιμά μόνο όσους πίστεψαν στο ευρωπαϊκό εγχείρημα, αλλά κυρίως εκείνους που συνέβαλαν στη διάσωση της Ευρώπης σε περιόδους κρίσης. Σε αυτό το πλαίσιο χαρακτήρισε τον Μάριο Ντράγκι «αληθινό Ευρωπαίο», αποδίδοντάς του κομβικό ρόλο στη διατήρηση της συνοχής της Ευρωζώνης.
Η αναφορά στην ελληνική κρίση και το «whatever it takes»
Ιδιαίτερο βάρος είχε η αναφορά του πρωθυπουργού στην ελληνική κρίση χρέους. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης σημείωσε ότι καμία χώρα δεν υπέφερε περισσότερο από την Ελλάδα την περίοδο της κρίσης της Ευρωζώνης, ευχαριστώντας δημόσια τον Μάριο Ντράγκι για τη στάση του απέναντι στη χώρα.
Θυμήθηκε μάλιστα τη φράση που σημάδεψε το 2012 — το ιστορικό «whatever it takes» — λέγοντας ότι εκείνη η παρέμβαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας άλλαξε τον ρου της ιστορίας του ευρώ.
«Ο ελληνικός λαός αποδείχθηκε άξιος της εμπιστοσύνης της Ευρώπης», υπογράμμισε, συνδέοντας τη σημερινή εικόνα της ελληνικής οικονομίας με τη δύσκολη διαδρομή της προηγούμενης δεκαετίας.
Στην ίδια παρέμβαση ευχαρίστησε και τον Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ για τη στήριξη που παρείχε στην Ελλάδα όταν, όπως είπε, πολλοί αμφισβητούσαν τη δυνατότητα της χώρας να μεταρρυθμιστεί.
Το νέο ευρωπαϊκό δίλημμα: ανταγωνιστικότητα και ασφάλεια
Ο πρωθυπουργός υποστήριξε ότι σήμερα η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με διαφορετικό αλλά εξίσου κρίσιμο κίνδυνο: τη σταδιακή απώλεια ανταγωνιστικότητας και στρατηγικής επιρροής.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η έκθεση Ντράγκι για το μέλλον της ευρωπαϊκής οικονομίας λειτουργεί ως «κάλεσμα αφύπνισης» για την ΕΕ και δεν μπορεί να παραμείνει ένα ακόμη θεωρητικό κείμενο συζήτησης.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέφερε ότι η Ευρώπη πρέπει να μετατραπεί σε χώρο όπου η καινοτομία και οι επιχειρηματικές ιδέες θα μπορούν να εξελίσσονται σε παγκόσμιους πρωταγωνιστές, δίνοντας έμφαση στην ανάγκη για επενδύσεις, τεχνολογική αυτάρκεια και ενίσχυση της παραγωγικής βάσης.
Στρατηγική αυτονομία χωρίς απομόνωση
Κεντρικό σημείο της ομιλίας αποτέλεσε η έννοια της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης. Ο πρωθυπουργός επιχείρησε να δώσει συγκεκριμένο περιεχόμενο στον όρο, διευκρινίζοντας ότι δεν σημαίνει απομονωτισμό, προστατευτισμό ή απομάκρυνση από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Όπως είπε, η Ευρώπη οφείλει να αποκτήσει τη δυνατότητα να λαμβάνει αυτόνομες αποφάσεις σε κρίσιμους τομείς όπως η τεχνολογία, η ενέργεια, η άμυνα και οι εφοδιαστικές αλυσίδες.
«Μια ισχυρότερη Ευρώπη είναι καλύτερος σύμμαχος», σημείωσε χαρακτηριστικά, επιμένοντας ότι η στρατηγική αυτονομία αποτελεί πράξη ευθύνης και μακροπρόθεσμης ανθεκτικότητας.
Κοινή άμυνα και άρθρο 42.7
Σε ιδιαίτερα αιχμηρό τόνο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έθεσε και ζήτημα ουσιαστικής ενεργοποίησης της ευρωπαϊκής ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής, του άρθρου 42.7 της Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο πρωθυπουργός υποστήριξε ότι η συλλογική άμυνα πρέπει να μετατραπεί σε βασικό πυλώνα της γεωπολιτικής σκέψης της Ευρώπης και ζήτησε το σχετικό πλαίσιο να γίνει «επιχειρησιακά αξιόπιστο και πολιτικά ουσιαστικό».
Στο σημείο αυτό αναφέρθηκε και στις πρόσφατες εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, επισημαίνοντας ότι η στήριξη κρατών-μελών προς την Κύπρο απέδειξε πως η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη μπορεί να αποκτήσει πρακτικό περιεχόμενο σε συνθήκες κρίσης.
Μήνυμα Μερτς για την ελληνική οικονομία
Κατά τη διάρκεια της τελετής, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς απευθύνθηκε προσωπικά στον Κυριάκο Μητσοτάκη, συγχαίροντας τον ελληνικό λαό για την πορεία της χώρας μετά την κρίση.
«Η Ελλάδα στέκεται πλέον στις δικές της δυνάμεις», ανέφερε χαρακτηριστικά, σε μια αποστροφή με ιδιαίτερο πολιτικό βάρος δεδομένης της γερμανικής στάσης κατά την περίοδο των μνημονίων.
Κοινός δανεισμός και ευρωπαϊκές επενδύσεις
Ο πρωθυπουργός έδωσε ιδιαίτερη έμφαση και στη χρηματοδότηση των νέων ευρωπαϊκών προτεραιοτήτων, υποστηρίζοντας ότι οι μεγάλες κοινές προκλήσεις απαιτούν και κοινά χρηματοδοτικά εργαλεία.
Άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων μορφών κοινού ευρωπαϊκού δανεισμού για τομείς όπως η άμυνα και η ενέργεια, λέγοντας ότι τα κοινά αγαθά δικαιολογούν κοινές ευρωπαϊκές απαντήσεις.
Παράλληλα, ζήτησε την ολοκλήρωση της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, ώστε να κινητοποιηθούν ιδιωτικά κεφάλαια προς την κατεύθυνση της ανάπτυξης και της τεχνολογικής ενίσχυσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
