Η ακρίβεια επιστρέφει στο κέντρο της πολιτικής συζήτησης και η νέα δημοσκόπηση της Interview για την Political καταγράφει μια κοινωνία που περιορίζει σταδιακά βασικές πτυχές της καθημερινότητάς της, αναζητώντας πλέον πιο μόνιμες λύσεις αντί για έκτακες ενισχύσεις. Το νέο κύμα ανατιμήσεων που συνδέεται με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή επηρεάζει άμεσα τις καταναλωτικές συνήθειες των πολιτών και μετατρέπεται σε σαφές πολιτικό μήνυμα προς την κυβέρνηση για μεγαλύτερες φορολογικές ελαφρύνσεις.
Την ίδια στιγμή, το πολιτικό σκηνικό εμφανίζει μια διπλή εικόνα: η κυβέρνηση διατηρεί προβάδισμα ασφαλείας και η Νέα Δημοκρατία παραμένει πάνω από το ψυχολογικό όριο του 30% στην εκτίμηση εκλογικού αποτελέσματος, ωστόσο η κοινωνική πίεση από το κόστος ζωής ενισχύει τη δυσπιστία και τροφοδοτεί την αναζήτηση εναλλακτικών πολιτικών εκφράσεων.
Οι πολίτες κόβουν πρώτα από την καθημερινότητα
Τα στοιχεία της έρευνας δείχνουν ότι οι πολίτες επιχειρούν να προσαρμοστούν στην ακρίβεια περιορίζοντας κυρίως καταναλωτικές και κοινωνικές δαπάνες. Το 20,8% δηλώνει ότι έχει μειώσει αγορές ρούχων και παπουτσιών, ενώ σχεδόν αντίστοιχο ποσοστό, 20,6%, περιορίζει εξόδους και διασκέδαση.
Η εικόνα αποκτά μεγαλύτερο βάθος στα επόμενα ευρήματα. Το 13,7% αναφέρει ότι περιορίζει ακόμη και τις αγορές στο σούπερ μάρκετ, στοιχείο που αποτυπώνει πίεση σε βασικά είδη κατανάλωσης. Παράλληλα, το 11,6% μειώνει μετακινήσεις λόγω κόστους, ενώ το 10,3% αναβάλλει διακοπές και ταξίδια.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει το γεγονός ότι ένα 6% δηλώνει πως περιορίζει ιατρικές εξετάσεις, ενώ το 5,5% παραδέχεται δυσκολία στην κάλυψη βασικών οικονομικών υποχρεώσεων, όπως ενοίκια, δάνεια και κοινόχρηστα. Πρόκειται για δείκτες που ξεπερνούν τη δυσαρέσκεια και αγγίζουν πλέον το πεδίο της οικονομικής ανασφάλειας.
Μόλις το 5% δηλώνει ότι δεν έχει επηρεαστεί από την ακρίβεια.
Το αίτημα για φοροελαφρύνσεις κυριαρχεί
Το πιο καθαρό πολιτικό μήνυμα της δημοσκόπησης αφορά τον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες θεωρούν ότι πρέπει να αντιμετωπιστεί η ακρίβεια. Η κοινωνία δείχνει να απομακρύνεται από τη λογική των επιδοματικών παρεμβάσεων και να στρέφεται προς μόνιμες μειώσεις φόρων.
Το 26% ζητά μείωση του ΦΠΑ και των ειδικών φόρων κατανάλωσης, καταγράφοντας το ισχυρότερο αίτημα. Ακολουθούν η μείωση της φορολογίας εισοδήματος με 17,2% και οι εντατικότεροι έλεγχοι στην αγορά με 17,1%.
Το 15% ζητά μείωση ή κατάργηση του ΕΝΦΙΑ, ενώ το 12,7% τάσσεται υπέρ της επιβολής πλαφόν σε προϊόντα και υπηρεσίες.
Αντίθετα, τα επιδόματα φαίνεται να χάνουν πολιτικό έδαφος. Μόλις το 2,8% ζητά ενίσχυση συνταξιούχων και ευάλωτων ομάδων μέσω επιδομάτων, ενώ τα μέτρα τύπου fuel pass και market pass συγκεντρώνουν μόλις 1,6%.
Η συγκεκριμένη εικόνα δείχνει ότι η κοινωνία δεν αναζητά πλέον προσωρινές ενισχύσεις αλλά σταθερή μείωση της φορολογικής πίεσης, σε μια περίοδο όπου οι διεθνείς εξελίξεις προκαλούν νέο κύκλο αβεβαιότητας στις τιμές ενέργειας και βασικών αγαθών.
Η Νέα Δημοκρατία κρατά την πολιτική πρωτοκαθεδρία
Παρά τη φθορά που προκαλεί η ακρίβεια, η κυβέρνηση διατηρεί σημαντικό προβάδισμα. Στην πρόθεση ψήφου η Νέα Δημοκρατία συγκεντρώνει 26,8%, ενώ στην εκτίμηση εκλογικού αποτελέσματος φτάνει στο 30,1%, διατηρώντας το κρίσιμο πολιτικό και ψυχολογικό όριο του 30%.
Το ενδιαφέρον στοιχείο της μέτρησης είναι η αναδιάταξη στον χώρο της αντιπολίτευσης. Το κόμμα του Αλέξη Τσίπρα καταγράφεται στη δεύτερη θέση με 15,1% στην εκτίμηση αποτελέσματος, πολύ κοντά στο ΠΑΣΟΚ που συγκεντρώνει 14,9%.
Η εικόνα αυτή αποτυπώνει μια έντονη μάχη για την ηγεμονία στον χώρο της Κεντροαριστεράς και της αντιπολίτευσης συνολικά, ενώ παράλληλα καταγράφεται η παρουσία νέων πολιτικών σχηματισμών με αξιοσημείωτα ποσοστά.
Το κόμμα της Μαρίας Καρυστιανού εμφανίζεται στο 8,7%, στοιχείο που επιβεβαιώνει ότι η κοινωνική και αντισυστημική ψήφος εξακολουθεί να αναζητά πολιτική έκφραση εκτός των παραδοσιακών κομμάτων.
Ο Μητσοτάκης πρώτος, αλλά το «κανένας» παραμένει ισχυρό
Στην καταλληλότητα για την πρωθυπουργία, ο Κυριάκος Μητσοτάκης προηγείται με 31%, διατηρώντας καθαρή απόσταση από τους πολιτικούς αντιπάλους του.
Ωστόσο, η δεύτερη θέση της απάντησης «κανένας» με 16,9% αποτελεί ίσως το πιο πολιτικά εύγλωττο στοιχείο της έρευνας. Η καταγραφή αυτή δείχνει ότι σημαντικό μέρος της κοινωνίας εξακολουθεί να μην αισθάνεται ότι εκπροσωπείται πειστικά από το υπάρχον πολιτικό προσωπικό.
Ο Αλέξης Τσίπρας ακολουθεί με 15,1%, ενώ ο Νίκος Ανδρουλάκης βρίσκεται στο 10,7%. Η Μαρία Καρυστιανού καταγράφει 5,7%, ποσοστό που δείχνει ότι εξακολουθεί να συγκεντρώνει πολιτική και κοινωνική απήχηση πέρα από τα στενά όρια μιας μονοθεματικής παρουσίας.
Πρόωρες εκλογές ή εξάντληση τετραετίας
Στο ερώτημα για τον εκλογικό σχεδιασμό του πρωθυπουργού, το 50% εκτιμά ότι η κυβέρνηση θα εξαντλήσει την τετραετία, ενώ το 45,4% θεωρεί πιθανό το σενάριο πρόωρων εκλογών.
Η σχεδόν ισομερής κατανομή των απαντήσεων αποτυπώνει το κλίμα πολιτικής ρευστότητας που διαμορφώνεται από τη διεθνή αβεβαιότητα, την οικονομική πίεση και τις συνεχείς ανακατατάξεις στο εσωτερικό της αντιπολίτευσης.
Η οικονομία επιστρέφει ως βασικός πολιτικός δείκτης
Το συνολικό συμπέρασμα της δημοσκόπησης είναι ότι η ακρίβεια επανέρχεται ως ο καθοριστικός παράγοντας πολιτικής συμπεριφοράς. Οι πολίτες εμφανίζονται κουρασμένοι από τις διαδοχικές κρίσεις των τελευταίων ετών και πλέον αξιολογούν την κυβερνητική πολιτική με όρους καθημερινότητας: λογαριασμοί, κατανάλωση, φόροι και αγοραστική δύναμη.
Η κυβέρνηση διατηρεί ακόμη σαφές προβάδισμα και πολιτική αντοχή, όμως η κοινωνική πίεση που προκαλεί το κόστος ζωής διαμορφώνει ένα πιο απαιτητικό και λιγότερο ανεκτικό εκλογικό σώμα. Το επόμενο διάστημα, και ειδικά όσο οι διεθνείς εξελίξεις επηρεάζουν την οικονομία, η διαχείριση της ακρίβειας αναμένεται να εξελιχθεί στο κεντρικό πεδίο πολιτικής σύγκρουσης.
