Σαφές μήνυμα υπέρ της επιμήκυνσης της αποπληρωμής του ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάκαμψης και της προώθησης νέου κοινού δανεισμού έστειλαν από την Αθήνα ο Εμανουέλ Μακρόν και ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
Ο Γάλλος πρόεδρος χαρακτήρισε «ανόητη» την άποψη για ταχεία αποπληρωμή του χρέους που δημιουργήθηκε στην πανδημία, προτείνοντας είτε την επιμήκυνση είτε νέα έκδοση ευρωπαϊκού χρέους. Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Έλληνας πρωθυπουργός έθεσε ζήτημα στρατηγικής προτεραιότητας, επισημαίνοντας ότι η πρόωρη αποπληρωμή θα συμπιέσει τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό της επόμενης περιόδου, τη στιγμή που υπάρχει ισχυρή ζήτηση για ευρωπαϊκά ομόλογα.
Το διακύβευμα των 25 δισ. ευρώ ετησίως
Η συζήτηση αποκτά επείγον χαρακτήρα, καθώς από το 2028 η Ευρωπαϊκή Ένωση καλείται να αποπληρώνει περίπου 25 δισ. ευρώ ετησίως από το κοινό χρέος που εκδόθηκε για την αντιμετώπιση των συνεπειών της πανδημίας.
Το θέμα τέθηκε και στην άτυπη σύνοδο κορυφής στην Κύπρο, με τις χώρες του λεγόμενου «σκληρού πυρήνα» της δημοσιονομικής πειθαρχίας να εκφράζουν έντονες αντιρρήσεις. Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς εμφανίζεται αντίθετος σε νέα αύξηση του ευρωπαϊκού χρέους, ενώ Ευρωπαίοι διπλωμάτες εκτιμούν ότι μια τέτοια εξέλιξη «δεν πρόκειται να συμβεί» εύκολα.
Παρά τις αντιστάσεις, ο Μακρόν εμφανίστηκε αισιόδοξος ότι η Ευρώπη θα καταλήξει σε συμβιβασμό, προκειμένου να διατηρήσει την ανταγωνιστικότητά της σε ένα ασταθές διεθνές περιβάλλον.
Νέα ώθηση στον κοινό δανεισμό για άμυνα και τεχνολογία
Κεντρικός άξονας της γαλλικής πρότασης παραμένει η ενίσχυση του κοινού ευρωπαϊκού δανεισμού, με στόχο τη χρηματοδότηση επενδύσεων σε στρατηγικούς τομείς: άμυνα, διάστημα και τεχνητή νοημοσύνη.
Η προσέγγιση αυτή συνδέεται άμεσα με τη συζήτηση για τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης, την οποία τόσο η Αθήνα όσο και το Παρίσι τοποθετούν σταθερά στην κορυφή της ευρωπαϊκής ατζέντας.
Ελληνογαλλική σύμπραξη με στρατηγικό βάθος
Η κοινή γραμμή στο οικονομικό πεδίο συνοδεύτηκε από περαιτέρω εμβάθυνση της διμερούς συνεργασίας. Ελλάδα και Γαλλία υπέγραψαν εννέα συμφωνίες που καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα τομέων, από την άμυνα και την πυρηνική τεχνολογία έως την εκπαίδευση.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η ενίσχυση της αμυντικής συνεργασίας, με ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής, την οποία ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε ως «μπετόν-αρμέ» δέσμευση μεταξύ των δύο χωρών. Στο ίδιο πλαίσιο, η MBDA συμφώνησε να συνεχίσει την υποστήριξη των πυραύλων Mica των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων.
Στρατηγική αυτονομία και γεωπολιτικές ισορροπίες
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι η ελληνογαλλική σύμπραξη αποτέλεσε πρόδρομο της ευρωπαϊκής ανάγκης για στρατηγική αυτονομία, πολύ πριν τις πρόσφατες γεωπολιτικές αναταράξεις.
Η αναβάθμιση των ελληνικών εξοπλισμών, με αιχμή τις φρεγάτες και τα μαχητικά Rafale, ενισχύει την αποτρεπτική ισχύ όχι μόνο της χώρας αλλά και της ίδιας της Ευρώπης, ενώ παράλληλα επιβεβαιώνει την επιχειρησιακή διαλειτουργικότητα των δύο χωρών.
Παράλληλα, Αθήνα και Παρίσι εμφανίζονται ευθυγραμμισμένες σε κρίσιμα διεθνή ζητήματα, από τη Μέση Ανατολή έως την ασφάλεια στη Μεσόγειο, προβάλλοντας τον ρόλο τους ως δυνάμεις σταθερότητας.
Η μάχη για τον νέο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό
Η συζήτηση για το χρέος και τον κοινό δανεισμό εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για το νέο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο της ΕΕ μετά το 2027.
Η πρόκληση για την Ευρώπη είναι διπλή: να διασφαλίσει τη χρηματοδότηση των μεγάλων στρατηγικών της στόχων, χωρίς να υπονομεύσει τη δημοσιονομική σταθερότητα. Στο επίκεντρο βρίσκονται ζητήματα όπως η ανταγωνιστικότητα, η ενεργειακή πολιτική και η μείωση της γραφειοκρατίας.
Σε αυτό το σκηνικό, η ελληνογαλλική πρωτοβουλία επιχειρεί να ανοίξει τον δρόμο για μια πιο ευέλικτη και φιλόδοξη οικονομική στρατηγική, με στόχο μια Ευρώπη πιο ισχυρή, πιο αυτόνομη και πιο ανταγωνιστική στον 21ο αιώνα.
