Οι εκλογές στην Ουγγαρία ανέδειξαν ως νικητή τον Πέτερ Μαγιάρ έναντι του επί δεκαέξι χρόνια κυρίαρχου Βίκτορ Όρμπαν. Πολλοί αξιωματούχοι και πολιτικά πρόσωπα της Ευρώπης έσπευσαν να πανηγυρίσουν αποδίδοντας μυθικές διαστάσεις στις επιλογές των Ούγγρων. Μεταξύ άλλων το εκλογικό αποτέλεσμα χαιρετίστηκε ως «νίκη της Δημοκρατίας», «επιστροφή της Ουγγαρίας στην Ευρώπη», «λύτρωση από το μόνιμο τροχοπέδη στις αποφάσεις», «ήττα της Ρωσίας και του Τραμπ» και πολλά άλλα.
Του Μάνου Αυγερινoύ*
Οι Ευρωπαίοι πολιτικοί όμως αδιαφορούν σε αυτή τουλάχιστον τη συγκυρία για το γεγονός ότι ο νικητής των εκλογών προέρχεται από τον πολιτικό φορέα του ηττημένου, στον οποίο συμμετείχε ενεργά μέχρι και το 2024. Η σύζυγός του άλλωστε μέχρι τότε ήταν και Υπουργός Δικαιοσύνης της Ουγγαρίας, θεσμός που αν μη τι άλλο υπέστη πολλά πλήγματα από τις απολυταρχικές και συγκεντρωτικές πρακτικές του Όρμπαν.
Ο ίδιος ο Μαγιάρ πολιτεύθηκε και επικράτησε στηλιτεύοντας την διαφθορά του συστήματος Όρμπαν και όχι τις πολιτικές επιλογές που τον κατέστησαν κυρίαρχο για 16 χρόνια. Ευαγγελίζεται την αντικατάσταση της ηγετικής ομάδας περισσότερο, παρά την αλλαγή συστήματος. Η εξαγγελία της προσωρινής παύσης των δημόσιων μέσων ενημέρωσης, τα οποία σύμφωνα με δημοσιεύματα κυριαρχούνται από ανθρώπους της άμεσης επιρροής του απερχόμενου Όρμπαν, δεν συνεπάγεται αυτομάτως και εκδημοκρατισμό τους.
Ο ίδιος ο Μαγιάρ, αυτοτοποθετείται στον Κεντρώο πολιτικό χώρο, είναι μέλος του ευρωπαϊκού λαϊκού κόμματος, προέρχεται όμως όπως αναφέρθηκε από το κόμμα του Όρμπαν, από τις αρχές του οποίου δεν φαίνεται να διαφοροποιείται. Στο νέο Κοινοβούλιο επίσης της Ουγγαρίας οι δυνάμεις της αντιπολίτευσης συνολικά τοποθετούνται στο «δεξιό» φάσμα των πολιτικών ιδεολογιών.
Η υπερβολική «ευφορία» των Ευρωπαίων με λεονταρισμούς περί «ήττας του Τραμπ ή της Ρωσίας» εκτός του ότι προς το παρόν τουλάχιστον δεν επαληθεύεται, μάλλον θα προκαλέσει ακόμη μεγαλύτερη σύγχυση στους Ευρωπαίους πολίτες, αφού μεγάλο μέρος των θεσμικών ανεπαρκειών της Ε.Ε. είναι ενδογενής και δεν έχει προκληθεί από αξιοποίηση του δικαιώματος του βέτο από τον Όρμπαν.
Είναι κρίσιμο να γίνει αντιληπτό, ότι στις εκλογές της Ουγγαρίας δεν ηττήθηκε η ρητορική Όρμπαν, δεν έχασε τη δυναμική της η ατζέντα Τραμπ, δεν τέθηκε δίλημμα Ε.Ε. ή Ρωσία. Ηττήθηκε σίγουρα η διαφθορά των προβεβλημένων ηγετικών στελεχών του συστήματος Όρμπαν από έναν πολιτικό που προέρχεται από το ίδιο ακριβώς σύστημα.
Η εκτός Ουγγαρίας αντίληψη ότι ο οποιοσδήποτε θα είναι καλύτερος από τον Όρμπαν, περιγράφει ευχές και επιθυμίες και δεν ανταποκρίνεται στα μέχρι σήμερα δεδομένα. Ακόμα όμως και αν αποδειχθεί στην πορεία των εξελίξεων ότι ο Μαγιάρ εκπροσωπεί πράγματι κάτι διαφορετικό, ότι είναι αφοσιωμένος στις αρχές και τις αξίες της Δημοκρατίας και του ευρωπαϊκού πολιτισμού, η Ε.Ε. δεν έχει ακόμη βρει το κατάλληλο μείγμα πολιτικών ούτε χαίρει της αναγκαίας εμπιστοσύνης των πολιτών ώστε να είμαστε βέβαιοι ότι δεν θα περάσουμε σε μια εποχή πλήρους και σκληρής αναβίωσης του εθνικισμού.
Η περίπτωση της Γαλλίας όπου ο σημερινός της Πρόεδρος έγινε δεκτός με πανηγυρισμούς έναντι του φόβου της ακροδεξιάς της Λεπέν, με την τελευταία να εμφανίζεται όλο και πιο ισχυρή εκλογικά ή δημοσκοπικά, αποδεικνύει στην πράξη ότι η Ευρώπη συνολικά και οι προοδευτικές πολιτικές δυνάμεις σε κάθε κράτος ξεχωριστά, έχουν πολλές κρίσιμες πολιτικές μάχες να δώσουν προκειμένου η Ε.Ε. να επανέλθει στις ιδρυτικές της αξίες, ώστε να αποτελέσει το υπόδειγμα δυτικού πολιτισμού που έχει ανάγκη όλο και περισσότερο η παγκόσμια κοινωνία.
*Αναπληρωτής Καθηγητής Πανεπιστημίου
Οργάνωση και Διοίκηση Επιχειρήσεων
IE Business School, Μαδρίτη
Σύμβουλος στο 7ο Δημοτικό Διαμέρισμα Αθηνών
