Υποχώρηση των προβλέψεων λόγω γεωπολιτικής αβεβαιότητας
Σε προς τα κάτω αναθεώρηση των προβλέψεών της για την ελληνική οικονομία το 2026 προχώρησε η Τράπεζα της Ελλάδος, εν μέσω της κλιμακούμενης σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή και των επιπτώσεών της στην παγκόσμια οικονομία.
Κατά την ομιλία του στη γενική συνέλευση των μετόχων, ο διοικητής Γιάννης Στουρνάρας εκτίμησε ότι ο ρυθμός ανάπτυξης θα διαμορφωθεί στο 1,9% το 2026, έναντι προηγούμενης πρόβλεψης για 2,1%. Η επιβράδυνση αποδίδεται κυρίως στην ηπιότερη αύξηση της ιδιωτικής κατανάλωσης και στην αρνητική συμβολή του εξωτερικού τομέα.
Ασθενέστερη ευρωζώνη και κίνδυνοι στασιμοπληθωρισμού
Η επιβράδυνση δεν περιορίζεται στην Ελλάδα, καθώς και η οικονομία της ευρωζώνης αναμένεται να κινηθεί χαμηλότερα, με τον ρυθμό ανάπτυξης να υποχωρεί στο 0,9% από 1,4% το 2025.
Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, η αυξημένη αβεβαιότητα και οι διαταραχές στην αγορά ενέργειας ενισχύουν τον κίνδυνο στασιμοπληθωρισμού, δημιουργώντας ένα δυσμενές περιβάλλον για την οικονομική δραστηριότητα.
Τα αντίβαρα: επενδύσεις και κατανάλωση κρατούν την οικονομία
Παρά την επιβράδυνση, η ελληνική οικονομία εκτιμάται ότι θα συνεχίσει να υπεραποδίδει έναντι της ευρωζώνης, επιβεβαιώνοντας την ανθεκτικότητά της και τη σταδιακή σύγκλιση.
Οι επενδύσεις αναμένεται να παραμείνουν ο βασικός μοχλός ανάπτυξης, με στήριξη από τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης, την πιστωτική επέκταση και τις ξένες άμεσες επενδύσεις. Την ίδια στιγμή, η ιδιωτική κατανάλωση θα συνεχίσει να αυξάνεται, ενισχυμένη από την άνοδο της απασχόλησης, των μισθών και του διαθέσιμου εισοδήματος, αν και με πιο ήπιους ρυθμούς.
Στην αγορά εργασίας, οι προοπτικές παραμένουν θετικές, με την ανεργία να υποχωρεί στο 8,2% και την απασχόληση να ενισχύεται περαιτέρω.
Πληθωρισμός: ανακοπή της αποκλιμάκωσης
Η πορεία αποκλιμάκωσης του πληθωρισμού αναμένεται να ανακοπεί το 2026, λόγω της αναζωπύρωσης των πιέσεων από τις διεθνείς αγορές ενέργειας.
Ο γενικός πληθωρισμός προβλέπεται να αυξηθεί στο 3,1%, παραμένοντας υψηλότερος από τον μέσο όρο της ευρωζώνης, ενώ ο πυρήνας του πληθωρισμού εκτιμάται ότι θα υποχωρήσει στο 3,0%, ως αποτέλεσμα της επιβράδυνσης στις τιμές των υπηρεσιών.
Το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών ως βασική ευπάθεια
Κεντρική πηγή ανησυχίας παραμένει το έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, το οποίο δεν αναμένεται να βελτιωθεί περαιτέρω το 2026.
Από τη μία πλευρά, εξαγωγές, τουρισμός, ευρωπαϊκοί πόροι και ξένες επενδύσεις στηρίζουν την εξωτερική θέση της χώρας. Από την άλλη, οι υψηλές τιμές ενέργειας, η αύξηση των εισαγωγών επενδυτικών αγαθών και οι πληθωριστικές πιέσεις επιβαρύνουν το εμπορικό ισοζύγιο.
Η πορεία του εξωτερικού τομέα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη διάρκεια και την ένταση των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή, αλλά και από τις επιπτώσεις τους στην παγκόσμια ζήτηση και τον τουρισμό.
Δημοσιονομική σταθερότητα με ισχυρά πλεονάσματα
Στο δημοσιονομικό πεδίο, η εικόνα παραμένει θετική, καθώς η ισχυρή διαρθρωτική θέση της οικονομίας προσφέρει περιθώρια ευελιξίας.
Τα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα, που εκτιμώνται στο 3,2% του ΑΕΠ, η συνεχιζόμενη αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους και τα σημαντικά ταμειακά διαθέσιμα ενισχύουν την αξιοπιστία της οικονομικής πολιτικής και λειτουργούν ως ασπίδα έναντι πιθανών αναταράξεων.
Τραπεζικός τομέας: θετικές προοπτικές με επιφυλάξεις
Ο χρηματοπιστωτικός τομέας διατηρεί θετικές προοπτικές, με την τραπεζική χρηματοδότηση να ενισχύεται χάρη στην οικονομική δραστηριότητα και τους ευρωπαϊκούς πόρους.
Οι καταθέσεις αναμένεται να αυξηθούν περαιτέρω, αν και τα χαμηλά επιτόκια περιορίζουν την ελκυστικότητά τους, ενισχύοντας τη στροφή προς εναλλακτικές επενδύσεις.
Παράλληλα, οι ισχυρές επιδόσεις του 2025 δημιουργούν ευνοϊκές συνθήκες για ενίσχυση της κεφαλαιακής βάσης των τραπεζών, ωστόσο η γεωπολιτική αβεβαιότητα παραμένει βασικός παράγοντας κινδύνου.
ΕΚΤ: ευελιξία απέναντι σε αβέβαιες εξελίξεις
Σε ό,τι αφορά τη νομισματική πολιτική, ο ρόλος της Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα καθίσταται πιο σύνθετος, καθώς οι εξελίξεις στην ενέργεια και τον πληθωρισμό αυξάνουν την αβεβαιότητα.
Η στάση της θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια και την ένταση των πληθωριστικών πιέσεων. Σε περίπτωση παροδικών επιδράσεων, η αντίδραση θα είναι περιορισμένη. Αν όμως οι πιέσεις αποδειχθούν επίμονες και επηρεάσουν τις προσδοκίες και τους μισθούς, ενδέχεται να ακολουθηθεί αυστηρότερη νομισματική πολιτική.
Πολιτική σταθερότητα και μεταρρυθμίσεις ως κρίσιμος παράγοντας
Ολοκληρώνοντας την παρέμβασή του, ο Γιάννης Στουρνάρας ανέδειξε την πολιτική σταθερότητα ως καθοριστικό παράγοντα οικονομικής ανθεκτικότητας.
Σε ένα περιβάλλον αυξανόμενων διεθνών αβεβαιοτήτων, η συνέχιση των μεταρρυθμίσεων και η διατήρηση ενός προβλέψιμου θεσμικού πλαισίου αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για τη διατήρηση της ανάπτυξης και την ενίσχυση της αξιοπιστίας της χώρας.
Η πρόκληση για την ελληνική οικονομία το 2026 θα είναι η διαχείριση των εξωτερικών κραδασμών χωρίς απώλεια της αναπτυξιακής δυναμικής, με φόντο μια διεθνή συγκυρία που παραμένει εύθραυστη.
