Η προαναγγελθείσα από καιρό παραίτηση του Αλέξη Χαρίτση από την προεδρία της Νέας Αριστεράς, η εσωτερική διαμάχη στον ΣΥΡΙΖΑ περί συνεργασιών και η διαπάλη που θα αναδειχθεί στο συνέδριο του ΠΑΣΟΚ για την αυτονομία και το “όχι” στην πιθανότητα μετεκλογικής σύμπραξης με τη Ν.Δ κάτω από οποιαδήποτε συνθήκη, παραπέμπουν στο κατά Ξενοφώντα “λίθοι και πλίνθοι και ξύλα και κέραμοι ατάκτως ερριμμένα”.
Ο ευρύτερος χώρος της κεντροαριστεράς, παρότι δημοσκοπικά δεν αθροίζει ποσοστό ανταγωνιστικό σε αυτό που καταγράφει (εκτίμηση ψήφου) η Ν.Δ, έχει μετατραπεί σε “πολιτικό εργαστήριο” που αναμένει την είσοδο του νέου κόμματος του Αλέξη Τσίπρα προκειμένου να επέλθει αναδιάταξη των πολιτικών του δυνάμεων με την ελπίδα των περισσοτέρων να διαμορφωθεί τελικά εναλλακτικός πόλος διακυβέρνησης.
Οι “αποκλίνουσες στρατηγικές” για τις συνεργασίες- όπως επισημαίνει στο σκεπτικό της παραίτησης ο Αλέξης Χαρίτσης– δεν αποτελούν χαρακτηριστικό μόνο αυτού του μικρού κόμματος που, όμως, διαθέτει την πέμπτη σε δύναμη κοινοβουλευτική ομάδα. Με ηπιότερα, μέχρις ώρας, χαρακτηριστικά διατρέχει και τα άλλα κόμματα (ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ) και οι καταστάσεις πιέζουν προς την διευθέτηση του τρόπου με τον οποίο θα παρουσιαστούν στις επόμενες εκλογές, κυρίως, όμως, πώς θα τοποθετηθούν στις εξελίξεις αμέσως μετά απ΄ αυτές. Οι γνωρίζοντες πώς κινούνται τα υπόγεια ρεύματα θεωρούν ότι τίποτε δεν θα είναι ίδιο με την εμφάνιση του κόμματος Τσίπρα και ακόμα περισσότερο τίποτε δεν θα είναι ίδιο εάν στις κάλπες η Ν.Δ επιβεβαιώσει μεν την πολιτική της κυριαρχία, χωρίς, ωστόσο, να κατακτήσει ή να βρίσκεται πολύ κοντά σε ποσοστό αυτοδυναμίας.
Εν αναμονή… Τσίπρα
Οκτώ ή εννιά από τους βουλευτές της Νέας Αριστεράς συμμερίζονται τις απόψεις Χαρίτση (με την Έφη Αχτσιόγλου και τον Νάσο Ηλιόπουλο να ταυτίζονται απολύτως και να δρουν ως ομάδα), αν και, όπως φάνηκε, η πλειοψηφία στα κομματικά όργανα ελέγχεται από το νέο (μεταβατικό) πρόεδρο Γαβριήλ Σακελλαρίδη και τον Ευκλείδη Τσακαλώτο. Πιθανή εξέλιξη είναι μετά την ίδρυση κόμματος από τον πρώην πρωθυπουργό αυτή η συμπαγής ομάδα βουλευτών να αποχωρήσει (παραδίδοντας τις έδρες), εφόσον αξιολογήσει ότι η προγραμματική πρόταση Τσίπρα καλύπτει την δική της προσέγγιση σε βασικά ζητήματα πολιτικής. Πρόκειται, άλλωστε, για στελέχη με πολιτική επάρκεια, μετριοπάθεια, επικοινωνιακή διεισδυτικότητα και κυβερνητική εμπειρία και θα μπορούσαν να αποτελέσουν το πρόπλασμα του νέου κόμματος, μαζί με εμπειρότερα και νεότερα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ και τα νέα πρόσωπα -ως επί το πλείστον “πασοκογενή”- που εμφανίζονται στις παρουσιάσεις της “Ιθάκης” ανά την Ελλάδα.
Ο Αλέξης Τσίπρας, πάντως, έχει καταστήσει σαφές (μέσω διαύλων επικοινωνίας που διατηρεί) ότι δεν προτίθεται να ηγηθεί μιας συγκόλλησης κομμάτων και επ΄ ουδενί δεν επιθυμεί να αναβιώσει ένα μοντέλο που παραπέμπει στον παλιό συνασπισμό τάσεων και ομάδων της πρώϊμης περιόδου του ΣΥΡΙΖΑ.
Η επίδραση στον ΣΥΡΙΖΑ
Έτσι στις επόμενες εκλογές είναι βέβαιο (εκτός του απροόπτου ενός εκλογικού αιφνιδιασμού του Κυριάκου Μητσοτάκη) ότι από τον χώρο της κεντροαριστεράς θα κατέλθουν το ΠΑΣΟΚ και το νέο κόμμα των πρώην πρωθυπουργού. Η εναπομείνασα Νέα Αριστερά ίσως αναζητήσει τη συγκρότηση συμμαχία με το Μερα25 του Γιάνη Βαρουφάκη, το ερώτημα είναι, από την άλλη, τι μορφή θα έχει λάβει τότε ο ΣΥΡΙΖΑ μετά την μαζική αποχώρηση στελεχών του. Ο Νίκος Παππάς και ο Παύλος Πολάκης που γνωρίζουν ότι δεν έχουν καμία θέση στο πολιτικό εγχείρημα του πρώην πρωθυπουργού θα προσπαθήσουν να κρατήσουν την κομματική “ταμπέλα” για να επιδιώξουν την είσοδο στη Βουλή -στόχος μάλλον δύσκολος-, μένει, ωστόσο, να διευκρινισθεί η στάση του Σωκράτη Φάμελλου. Πιθανότερο είναι να μετακινηθεί κι αυτός στο νέο κόμμα, δεδομένου ότι του έχει αναγνωριστεί ο πολιτικός “επαγγελματισμός” και η αναδιοργάνωση του κόμματος που επέτυχε μετά τον “τυφώνα Κασσελάκη”.
“Δεινός τακτικιστής”
Το κρίσιμο, ωστόσο, για τον Αλέξη Τσίπρα είναι να αποδείξει ότι το νέο κόμμα δεν θα είναι μία επανάληψη της “πινακοθήκης” του παλαιότερου ΣΥΡΙΖΑ αλλά να προσδώσει υπεραξία στο εγχείρημα με την ανάδειξη πολλών νέων προσώπων με “γείωση” στην κοινωνία, την τοπική αυτοδιοίκηση, την τεχνοκρατία, ακόμα και την αγορά. Αυτό το “μείγμα” εμπειρότερων με εμπειρία διοίκησης και διακυβέρνησης και των νεότερων που αντιλαμβάνονται το βάρος της συγκυρίας και δέχονται να επιτρατευθούν, είναι, αναμφίβολα, το στοίχημα του πρώην πρωθυπουργού.
Συνομιλητές του αναφέρουν χαρακτηριστικά πώς ήταν δική του απόφαση να εξαντλήσει τα χρονικά περιθώρια για την ίδρυση του νέου κόμματος ώστε να είναι καθαρή η εικόνα των νέων συσχετισμών μετά τις εξελίξεις στη Νέα Αριστερά, τον ΣΥΡΙΖΑ και κυρίως το συνέδριο του ΠΑΣΟΚ. Η αντίστροφη μέτρηση ξεκινά τον Απρίλιο με πιθανότερο διάστημα για τις τελικές ανακοινώσεις μεταξύ Μαϊου και αρχών Ιουλίου. Έτσι θα έχει τη δυνατότητα να παρουσιάσει συνολικά την δική του εναλλακτική πρόταση στις αρχές Σεπτεμβρίου στη ΔΕΘ και θα έχει μπει στην τελική ευθεία με υψηλό, όπως ελπίζει, ποσοστό στις τελευταίες δημοσκοπήσεις πριν τον Αύγουστο (είναι ο μήνας που δεν διεξάγονται μετρήσεις).
Συνεργάτες του που αμφέβαλλαν για την καθυστέρηση ίδρυσης του νέου κόμματος και τον καλούσαν να επισπεύσει λένε τώρα πως αποδεικνύεται “δεινός τακτικιστής” και ότι οι εξελίξεις δικαιώνουν την επιλογή του.
Ο καταλύτης του συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ και το σχέδιο Ανδρουλάκη
Ο Αλέξης Τσίπρας θα παρακολουθήσει εξ αποστάσεως με ενδιαφέρον το συνέδριο του ΠΑΣΟΚ και τα “ρεύματα” που θα προκύψουν απ΄ αυτό. Θα είναι “ωσεί παρών” καθώς τα περισσότερα στελέχη του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης θεωρεί καταλύτη των εξελίξεων προς τις εκλογές το κόμμα του πρώην πρωθυπουργού και το ερώτημα που διατυπώνεται έντονα από πολλούς είναι εάν στις μετρήσεις θα είναι μπροστά ή όχι από το ΠΑΣΟΚ.
Το συνέδριο θα έχει ενδιαφέρον για δύο βασικούς λόγους:
Πρώτος, ότι στην διακήρυξη- πολιτική απόφαση θα υπάρχει ρητή αναφορά ως προς το ότι το ΠΑΣΟΚ δεν πρόκειται να συνεργαστεί με τη Ν.Δ κάτω από οιαδήποτε συνθήκη μετά τις εκλογές. Φαίνεται πώς η επιμονή του Χάρη Δούκα, αρχικά, αλλά και των Μανώλη Χριστοδουλάκη, Παύλου Γερουλάνου και Μιχάλη Κατρίνη, αυτό να λάβει τον χαρακτήρα ψηφίσματος, δεν θα κερδίσει τους συσχετισμούς, από την άλλη, όμως, αναγκάζει τον Νίκο Ανδρουλάκη να προτείνει μία καθαρή δέσμευση. Η εναλλακτική θέση που προκρίνεται είναι πώς εάν το ΠΑΣΟΚ δεν αναδειχθεί πρώτο κόμμα, όπως είναι ο διακηρυγμένος στόχος του, θα μείνει σε κάθε περίπτωση στην αντιπολίτευση.
Δεύτερος, ότι με τις αλλαγές που προωθεί ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ στο καταστατικό διαμορφώνονται οι συνθήκες για να διατηρήσει τον έλεγχο μετά τις εκλογές ακόμα κι αν το αποτέλεσμα ισοδυναμεί με ήττα της στρατηγικής του. Ο Νίκος Ανδρουλάκης ελπίζει ότι οι αποκαλύψεις για το σκάνδαλο των υποκλοπών και η εξέλιξη της ανακριτικής διαδικασίας (μετά την δικαστική απόφαση καταδίκης των τεσσάρων ιδιωτών) για το αδίκημα της “κατασκοπίας” θα ενισχύσουν το αρχηγικό προφίλ του και θα τον δικαιώσουν. Κι αυτό θα έχει, όπως λένε συνεργάτες του, και δημοσκοπικό αποτύπωμα. Σε κάθε περίπτωση, πάντως, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ δεν σκοπεύει αυτή τη στιγμή να παρατηθεί εάν το κόμμα έρθει δεύτερο, ακόμα και τρίτο, έστω και εάν υπάρξουν φυγόκεντρες τάσεις με αποχωρήσεις βουλευτών προς τη Ν.Δ.
Τούτων δοθέντων, η μάχη των εκλογών θα δωθεί σε δύο επίπεδα: α. ποιά θα είναι η διαφορά της Ν.Δ από το δεύτερο κόμμα και πόσο κοντά θα βρεθεί σε ποσοστό αυτοδυναμίας, β. ποιό από τα δύο κόμματα της κεντροαριστεράς (ΠΑΣΟΚ και κόμμα Τσίπρα) θα είναι δεύτερο και ποιά θα είναι η διαφορά μεταξύ τους. Με βάση αυτά τα δύο θα δρομολογηθούν οι εξελίξεις της επόμενης μέρας.