Η στρατιωτική διοίκηση του Ιράν προειδοποίησε ότι η τιμή του πετρελαίου θα μπορούσε να εκτιναχθεί ακόμη και στα 200 δολάρια το βαρέλι, καθώς η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή βαθαίνει και οι επιθέσεις στη ναυσιπλοΐα στον Περσικό Κόλπο εντείνονται. Την ίδια στιγμή, η αβεβαιότητα γύρω από την ασφάλεια στο Στενό του Ορμούζ και η κλιμάκωση των στρατιωτικών επιχειρήσεων τροφοδοτούν φόβους για τη μεγαλύτερη ενεργειακή διαταραχή των τελευταίων δεκαετιών.
Συναγερμός για το Στενό του Ορμούζ και τον παγκόσμιο εφοδιασμό
Τρία ακόμη εμπορικά πλοία δέχθηκαν επίθεση στον αποκλεισμένο Περσικό Κόλπο, εντείνοντας την ανησυχία για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας σε μια από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη. Από το Στενό του Ορμούζ διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου, γεγονός που καθιστά οποιαδήποτε διαταραχή άμεση απειλή για τις διεθνείς αγορές.
Οι τιμές του πετρελαίου, που κατέγραψαν ισχυρή άνοδο στις αρχές της εβδομάδας, παρουσίασαν προσωρινή αποκλιμάκωση, ενώ τα χρηματιστήρια ανέκαμψαν. Πολλοί επενδυτές εκτιμούν ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ θα επιδιώξει μια ταχεία διπλωματική έξοδο από τη σύγκρουση που ξεκίνησε σε συνεργασία με το Ισραήλ πριν από περίπου δύο εβδομάδες.
Ωστόσο, στο πεδίο των επιχειρήσεων δεν διαφαίνεται καμία ένδειξη αποκλιμάκωσης. Τα εμπορικά πλοία εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σοβαρούς κινδύνους στην περιοχή, ενώ η κυκλοφορία μέσω του Ορμούζ παραμένει εξαιρετικά περιορισμένη.
Ο εκπρόσωπος της στρατιωτικής διοίκησης του Ιράν, Εμπραχίμ Ζολφακάρι, προειδοποίησε ότι οι ενεργειακές αγορές θα πληρώσουν το τίμημα της αποσταθεροποίησης στην περιοχή. «Προετοιμαστείτε για πετρέλαιο στα 200 δολάρια το βαρέλι. Η τιμή εξαρτάται από την περιφερειακή ασφάλεια, την οποία εσείς αποσταθεροποιήσατε», δήλωσε απευθυνόμενος στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Νέα πλήγματα και απειλές για τραπεζικούς στόχους
Η ένταση κλιμακώθηκε περαιτέρω μετά από νυχτερινό πλήγμα σε κτίριο τράπεζας στην Τεχεράνη. Η ιρανική πλευρά προειδοποίησε ότι θα απαντήσει με επιθέσεις εναντίον τραπεζικών ιδρυμάτων που διατηρούν συναλλαγές με τις Ηνωμένες Πολιτείες ή το Ισραήλ.
Οι ιρανικές αρχές συνέστησαν στους πολίτες στη Μέση Ανατολή να αποφεύγουν την παραμονή σε ακτίνα μικρότερη του ενός χιλιομέτρου από τέτοια κτίρια, αφήνοντας να εννοηθεί ότι θα μπορούσαν να αποτελέσουν στόχους νέων επιθέσεων.
Στρατιωτική κλιμάκωση σε όλη τη Μέση Ανατολή
Ο ιρανικός στρατός ανακοίνωσε ότι εκτόξευσε πυραύλους εναντίον αμερικανικής βάσης στο βόρειο Ιράκ, καθώς και κατά του αρχηγείου του αμερικανικού ναυτικού στο Μπαχρέιν και στόχων στο κεντρικό Ισραήλ.
Στο Μπαχρέιν αναφέρθηκαν ισχυρές εκρήξεις, ενώ στο Ντουμπάι τέσσερις άνθρωποι τραυματίστηκαν όταν δύο μη επανδρωμένα αεροσκάφη συνετρίβησαν κοντά στο αεροδρόμιο της πόλης.
Παράλληλα, ανώτερος Ισραηλινός αξιωματούχος ανέφερε στο Reuters ότι στην ισραηλινή ηγεσία υπάρχει πλέον η εκτίμηση πως το πολιτικό σύστημα του Ιράν θα μπορούσε τελικά να επιβιώσει της πολεμικής σύγκρουσης.
Κηδείες ηγετών και εσωτερικές εντάσεις στο Ιράν
Στην Τεχεράνη πραγματοποιήθηκαν μαζικές κηδείες ανώτατων στρατιωτικών διοικητών, με πλήθη να κατακλύζουν τους δρόμους κρατώντας πορτρέτα του δολοφονημένου Ανώτατου Ηγέτη Αλί Χαμενεΐ και του γιου του, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ.
Σύμφωνα με ιρανικές πηγές, ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ τραυματίστηκε ελαφρά τις πρώτες ημέρες του πολέμου σε επίθεση που στοίχισε τη ζωή σε μέλη της οικογένειάς του, μεταξύ των οποίων ο πατέρας του, η μητέρα του, η σύζυγός του και ένας από τους γιους του.
Την ίδια στιγμή, οι αρχές επιχειρούν να αποτρέψουν οποιαδήποτε εσωτερική κινητοποίηση. Ο αρχηγός της ιρανικής αστυνομίας Αχμαντρέζα Ραντάν προειδοποίησε ότι όσοι βγαίνουν στους δρόμους θα αντιμετωπίζονται ως «εχθροί και όχι ως διαδηλωτές».
Ανθρωπιστική κρίση και μαζικές μετακινήσεις πληθυσμού
Οι συνεχείς νυχτερινοί βομβαρδισμοί έχουν μετατρέψει την καθημερινότητα στην Τεχεράνη σε καθεστώς διαρκούς φόβου. Εκατοντάδες χιλιάδες κάτοικοι εγκαταλείπουν την πρωτεύουσα αναζητώντας ασφάλεια στην ύπαιθρο.
Κάτοικοι της πόλης περιγράφουν ένα αποπνικτικό περιβάλλον, με πυκνό καπνό από τις κατεστραμμένες ενεργειακές εγκαταστάσεις να δημιουργεί φαινόμενο «μαύρης βροχής» πάνω από την πόλη.
Πιθανή αποδέσμευση στρατηγικών αποθεμάτων
Μπροστά στον κίνδυνο παρατεταμένης ενεργειακής κρίσης, η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας εξετάζει την αποδέσμευση έως και 400 εκατομμυρίων βαρελιών από τα παγκόσμια στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου — κίνηση που θα αποτελούσε ιστορικό ρεκόρ.
Ωστόσο, σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς, ακόμη και μια τόσο μεγάλη παρέμβαση θα μπορούσε να καλύψει τη ροή μέσω του Στενού του Ορμούζ για μόλις τρεις εβδομάδες.
Οι στρατηγικοί στόχοι ΗΠΑ και Ισραήλ
Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ δηλώνουν ότι επιδιώκουν να περιορίσουν δραστικά την ικανότητα του Ιράν να προβάλλει στρατιωτική ισχύ εκτός των συνόρων του και να εξουδετερώσουν το πυρηνικό του πρόγραμμα.
Ο Ισραηλινός υπουργός Άμυνας Ισραέλ Κατς υπογράμμισε ότι η στρατιωτική επιχείρηση θα συνεχιστεί χωρίς χρονικό περιορισμό μέχρι να επιτευχθούν όλοι οι επιχειρησιακοί στόχοι.
Ο απολογισμός του πολέμου
Από την έναρξη των εχθροπραξιών στις 28 Φεβρουαρίου, περισσότεροι από 1.300 Ιρανοί πολίτες έχουν χάσει τη ζωή τους. Στο Ισραήλ, τα ιρανικά πλήγματα έχουν προκαλέσει τον θάνατο τουλάχιστον 11 ανθρώπων.
Οι αμερικανικές δυνάμεις έχουν επίσης υποστεί απώλειες, με επτά στρατιώτες νεκρούς και περίπου 140 τραυματίες.
Η συνέχιση των επιχειρήσεων και η αβεβαιότητα γύρω από το Στενό του Ορμούζ διατηρούν τις διεθνείς αγορές σε καθεστώς υψηλής επιφυλακής, με το ενδεχόμενο μιας παγκόσμιας ενεργειακής κρίσης να παραμένει ανοιχτό.
