Έκτακτο πακέτο παρεμβάσεων στην αγορά ενεργοποιεί η κυβέρνηση με πράξη νομοθετικού περιεχομένου που αναμένεται να δημοσιευθεί στο ΦΕΚ έως το βράδυ, επιβάλλοντας πλαφόν στα περιθώρια κέρδους σε καύσιμα και βασικά είδη διαβίωσης. Τα μέτρα τίθενται άμεσα σε ισχύ και θα διαρκέσουν έως τις 30 Ιουνίου, ενώ συνοδεύονται από αυστηρούς ελέγχους και βαριά πρόστιμα που μπορούν να φθάσουν τα 5 εκατομμύρια ευρώ για περιπτώσεις αισχροκέρδειας. Η ρύθμιση αφορά το σύνολο της αλυσίδας: βιομηχανία, χονδρεμπόριο, σούπερ μάρκετ, εταιρείες εμπορίας καυσίμων και πρατήρια.
Άμεση ενεργοποίηση των μέτρων
Παρουσιάζοντας την κυβερνητική παρέμβαση, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης ανέφερε ότι η πράξη νομοθετικού περιεχομένου προωθείται με ταχείες διαδικασίες ώστε τα μέτρα να εφαρμοστούν άμεσα στην αγορά.
Όπως σημείωσε, η αντιμετώπιση φαινομένων αισχροκέρδειας αποτελεί βασική προτεραιότητα της κυβέρνησης σε μια περίοδο διεθνών αναταράξεων. Οι ελεγκτικοί μηχανισμοί ενισχύονται και τίθενται σε διαρκή επιφυλακή, με στόχο την άμεση παρέμβαση όπου διαπιστώνονται αθέμιτες πρακτικές.
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι η Ελλάδα παρακολουθεί με προσοχή την κρίση στον Περσικό Κόλπο και κινείται ταυτόχρονα σε επίπεδο εξωτερικής πολιτικής, άμυνας και οικονομίας. Παράλληλα διαβεβαίωσε ότι δεν υφίσταται ζήτημα ενεργειακής επάρκειας, επισημαίνοντας ότι η χώρα δεν εξαρτάται από τις ενεργειακές ροές που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ.
Σε ό,τι αφορά τις πιθανές οικονομικές συνέπειες της διεθνούς κρίσης, επεσήμανε ότι η κυβέρνηση βρίσκεται σε συνεχή συνεννόηση με τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και θα αξιολογήσει τυχόν πρόσθετες παρεμβάσεις όταν διαμορφωθεί σαφέστερη εικόνα. Η δημοσιονομική σταθερότητα των τελευταίων ετών, πρόσθεσε, προσφέρει σήμερα περιθώρια δράσης για την αντιμετώπιση στρεβλώσεων στην αγορά.
Πλαφόν στα καύσιμα σε όλη την αλυσίδα
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου επισήμανε ότι η ένταση στη Μέση Ανατολή δημιουργεί αυξημένη αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές ενέργειας και επηρεάζει άμεσα τις τιμές.
Με την έναρξη ισχύος της πράξης νομοθετικού περιεχομένου θεσπίζεται ανώτατο όριο στα περιθώρια κέρδους στα καύσιμα. Οι εταιρείες εμπορίας δεν θα μπορούν να επιβάλλουν περιθώριο μεγαλύτερο από πέντε λεπτά ανά λίτρο για βενζίνη και πετρέλαιο, ενώ τα πρατήρια δεν θα μπορούν να υπερβαίνουν τα δώδεκα λεπτά ανά λίτρο στην τελική τιμή προς τους καταναλωτές.
Για τις νησιωτικές περιοχές θα εφαρμοσθεί ειδική πρόβλεψη, καθώς το αυξημένο κόστος μεταφοράς μπορεί να οδηγήσει σε διαφορετικά όρια, τα οποία θα καθορίζονται με υπουργική απόφαση.
Ο υπουργός υπογράμμισε ακόμη ότι το ενεργειακό σύστημα της χώρας εμφανίζει αυξημένη ανθεκτικότητα. Πάνω από το 50% της ηλεκτροπαραγωγής προέρχεται πλέον από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ενώ προχωρά η εγκατάσταση συστημάτων αποθήκευσης με μπαταρίες και αξιοποιείται ενισχυμένα η υδροηλεκτρική παραγωγή λόγω των αυξημένων βροχοπτώσεων. Στον ενεργειακό σχεδιασμό περιλαμβάνεται επίσης η περαιτέρω ανάπτυξη του τομέα των υδρογονανθράκων.
Πλαφόν και στα βασικά προϊόντα
Από την πλευρά του, ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος ανέφερε ότι η διεθνής αβεβαιότητα αυξάνει τις πιέσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα και ενισχύει τις πληθωριστικές τάσεις, ιδιαίτερα στα βασικά είδη κατανάλωσης.
Στο πλαίσιο της πράξης νομοθετικού περιεχομένου επιβάλλεται ανώτατο όριο και στα περιθώρια κέρδους για τρόφιμα και βασικά είδη διαβίωσης. Σύμφωνα με τη ρύθμιση, κανένα προϊόν δεν θα μπορεί να πωλείται με μεγαλύτερο περιθώριο κέρδους από εκείνο που ίσχυε το 2025. Το μέτρο θα ισχύσει έως τις 30 Ιουνίου και στη συνέχεια θα αξιολογηθεί εκ νέου, προκειμένου να αποφασιστεί σε ποια προϊόντα θα συνεχιστεί.
Παράλληλα το υπουργείο έχει ήδη εντείνει τους ελέγχους στην αγορά καυσίμων, πραγματοποιώντας περίπου 1.500 ελέγχους σε πρατήρια σε όλη τη χώρα.
Αυστηρά πρόστιμα και εντατικοί έλεγχοι
Το πλαίσιο των μέτρων συνοδεύεται από αυστηρό σύστημα κυρώσεων. Για παραβάσεις των νέων κανόνων προβλέπονται πρόστιμα που μπορούν να φθάσουν έως τα 5 εκατομμύρια ευρώ.
Η ρύθμιση καλύπτει το σύνολο της εφοδιαστικής αλυσίδας, από τη βιομηχανία και το χονδρεμπόριο έως τα σούπερ μάρκετ και τις εταιρείες διακίνησης προϊόντων.
Ο υπουργός Ανάπτυξης κάλεσε τις επιχειρήσεις να επιδείξουν υπευθυνότητα απέναντι στην κοινωνία, επισημαίνοντας ότι η εύρυθμη λειτουργία της αγοράς αποτελεί κοινή ευθύνη. Παράλληλα απηύθυνε έκκληση προς την αντιπολίτευση να στηρίξει τις παρεμβάσεις και προς τις αρμόδιες αρχές να εντείνουν τους ελέγχους, ώστε να διασφαλιστεί η πλήρης εφαρμογή των μέτρων προς όφελος των καταναλωτών.