Η παραμονή της τέταρτης επετείου από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία βρήκε την Ευρωπαϊκή Ένωση αντιμέτωπη με ένα εσωτερικό ρήγμα. Το ουγγρικό βέτο μπλόκαρε την υιοθέτηση του 20ού πακέτου κυρώσεων κατά της Μόσχας, ενώ υπό αμφισβήτηση τίθεται πλέον και το ευρωπαϊκό δάνειο των 90 δισ. ευρώ προς το Κίεβο για την επόμενη διετία.
Η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ για την Εξωτερική Πολιτική, Κάγια Κάλας, εξέφρασε δημόσια τη δυσαρέσκειά της για το αδιέξοδο, μιλώντας για «οπισθοδρόμηση» σε μια στιγμή με υψηλό συμβολισμό.
Κάγια Κάλας: «Οπισθοδρόμηση σε μια βάναυση επέτειο»
«Δυστυχώς δεν καταλήξαμε σε συμφωνία στο 20ό πακέτο κυρώσεων», δήλωσε η Κάλας, υπογραμμίζοντας ότι το μήνυμα που εκπέμπεται δεν ανταποκρίνεται στη συγκυρία. Η αυριανή, όπως τη χαρακτήρισε, «βάναυση» επέτειος τεσσάρων ετών από την έναρξη του πολέμου αναδεικνύει, σύμφωνα με την ίδια, ότι η Ρωσία δεν έχει επιτύχει τους στρατηγικούς της στόχους.
Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας υποστήριξε ότι ο ρωσικός στρατός έχει «βαλτώσει» και ότι η ρωσική οικονομία βρίσκεται σε τροχιά παρακμής, την ώρα που η Ουκρανία συνεχίζει να αντιστέκεται πληρώνοντας βαρύ ανθρώπινο και υλικό τίμημα.
Ταυτόχρονα, άφησε αιχμές προς τη Βουδαπέστη, σημειώνοντας ότι δυσκολεύεται να πιστέψει πως η ουγγρική κοινωνία θα υποστήριζε μια στάση που δεν βοηθά έναν λαό σε ανάγκη, ιδίως ενόψει των βουλευτικών εκλογών του Απριλίου στην Ουγγαρία.
Το μέτωπο των Βρυξελλών και η πίεση προς τη Βουδαπέστη
Το διπλωματικό επίκεντρο μεταφέρθηκε στις Βρυξέλλες, όπου οι υπουργοί Εξωτερικών της ΕΕ επιχείρησαν να μεταπείσουν την Ουγγαρία και τη Σλοβακία. Η ένταση συνδέεται με τη λειτουργία του αγωγού Ντρουζμπά, μέσω του οποίου οι δύο χώρες εξακολουθούν να παραλαμβάνουν ρωσικό πετρέλαιο.
Η Βουδαπέστη κατηγορεί το Κίεβο για καθυστερήσεις στην αποκατάσταση της ροής, μετά από ζημιές που αποδίδονται σε πολεμικές επιχειρήσεις. Από την πλευρά της, η Ουκρανία επισημαίνει ότι ο αγωγός υπέστη βλάβες από ρωσικό πλήγμα και ότι οι εργασίες αποκατάστασης προχωρούν.
Ο Ούγγρος πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν έκανε λόγο για «ανοιχτό πολιτικό εκβιασμό» εις βάρος της χώρας του και διαμήνυσε ότι η κυβέρνησή του δεν θα υποκύψει. Σε επιστολή του προς τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, υποστήριξε ότι η ζημιά στον αγωγό συνιστά «απρόκλητη εχθρική πράξη» που πλήττει την ενεργειακή ασφάλεια της Ουγγαρίας.
Το διακύβευμα των 90 δισ. και η παρέμβαση Αντόνιο Κόστα
Το ουγγρικό βέτο δεν περιορίζεται στις κυρώσεις. Η Βουδαπέστη απειλεί να μπλοκάρει και το ευρωπαϊκό δάνειο των 90 δισ. ευρώ προς το Κίεβο, το οποίο είχε εγκριθεί ομόφωνα στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Δεκεμβρίου.
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, κάλεσε την Ουγγαρία να τηρήσει τη δέσμευσή της. Σε απαντητική επιστολή του τόνισε ότι όταν οι ηγέτες καταλήγουν σε συμφωνία δεσμεύονται από αυτήν και ότι η παραβίαση τέτοιων αποφάσεων πλήττει την αρχή της ειλικρινούς συνεργασίας και την αξιοπιστία της Ένωσης.
Η σύγκρουση αγγίζει τον πυρήνα της ευρωπαϊκής λειτουργίας: την ομοφωνία σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής και τη δυνατότητα ενός κράτους-μέλους να αναστέλλει συλλογικές αποφάσεις σε μια περίοδο πολέμου στην ευρωπαϊκή ήπειρο.
Πολεμικό σκηνικό και εύθραυστη συνοχή
Στο πεδίο των επιχειρήσεων, το Κίεβο έκανε λόγο για σπάνια προώθηση δυνάμεών του στο μέτωπο, ενώ ρωσικά πλήγματα σε νότιες περιοχές της Ουκρανίας προκάλεσαν νέες απώλειες αμάχων. Η στρατιωτική ένταση λειτουργεί ως φόντο σε μια διπλωματική αντιπαράθεση που δοκιμάζει τη συνοχή της ΕΕ.
Τέσσερα χρόνια μετά την έναρξη της ρωσικής εισβολής, η Ευρώπη επιχειρεί να διατηρήσει τη στρατηγική της γραμμή απέναντι στη Μόσχα. Το ουγγρικό βέτο υπενθυμίζει ότι η ενότητα δεν αποτελεί δεδομένο και ότι η πολιτική βαρύτητα της κάθε εθνικής πρωτεύουσας μπορεί να μεταβάλει τις ισορροπίες σε μια κρίσιμη καμπή για την ευρωπαϊκή ασφάλεια και το μέλλον της Ουκρανίας.
