Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, επανέρχεται στη δημόσια συζήτηση για την περίοδο της διακυβέρνησης Αλέξη Τσίπρα, με αφορμή την υπόθεση της Τράπεζας Αττικής. Σε συνέντευξη που παραχώρησε στην Ομάδα Αλήθειας, περιέγραψε λεπτομερώς τις συγκρούσεις που σημειώθηκαν μεταξύ της κεντρικής τράπεζας και της τότε κυβέρνησης, υπογραμμίζοντας την αναγκαιότητα της θεσμικής ανεξαρτησίας και της αυστηρής εποπτείας του χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Η υπόθεση της Τράπεζας Αττικής ως σημείο έντονης αντιπαράθεσης
Σύμφωνα με το απομαγνητοφωνημένο κείμενο της συνέντευξης, ο κ. Στουρνάρας τόνισε ότι η διαχείριση της Τράπεζας Αττικής αποτέλεσε την αφετηρία μιας ευθείας σύγκρουσης με την τότε κυβέρνηση. Η στάση της Τράπεζας της Ελλάδος, όπως επεσήμανε, βασίστηκε στην ανάγκη πλήρους ελέγχου και εφαρμογής των ευρωπαϊκών κανόνων εποπτείας, με στόχο τη διασφάλιση της σταθερότητας του τραπεζικού συστήματος. Η κυβέρνηση, σύμφωνα με τον διοικητή, αντιμετώπισε τις παρεμβάσεις της ΤτΕ με δυσπιστία, δημιουργώντας ένα κλίμα έντονης πίεσης.
Ο κ. Στουρνάρας ξεκαθάρισε ότι η αντιπαράθεση δεν είχε προσωπικό χαρακτήρα, αλλά αφορούσε αποκλειστικά τον θεσμικό ρόλο της κεντρικής τράπεζας. Η κορύφωση της σύγκρουσης συνέβη όταν συζητήθηκαν οι χειρισμοί και οι έλεγχοι στην Τράπεζα Αττικής, με την ΤτΕ να επιμένει σε διαδικασίες απαραίτητες για την προστασία των καταθέσεων και της αξιοπιστίας του συστήματος.
Αντιδράσεις και κατηγορίες περί πολιτικής μεροληψίας
Σε σχέση με τις αιτιάσεις περί πολιτικής μεροληψίας, κύκλοι του κ. Στουρνάρα σχολίασαν ότι η κατηγορία προέρχεται από όσους θεωρούσαν ότι η κεντρική τράπεζα όφειλε να σιωπά όταν διακυβεύεται η σταθερότητα της χώρας. Ο ίδιος τόνισε ότι προειδοποιήσεις για κινδύνους δεν συνιστούν εκβιασμό, αλλά θεσμική ευθύνη.
Συνεργάτες του κ. Στουρνάρα απάντησαν με αιχμηρό τρόπο σε σχόλια της πλευράς Τσίπρα, επισημαίνοντας ότι οι επιθέσεις επικεντρώθηκαν όχι σε οικονομικά ζητήματα, αλλά στη σύζυγό του, η οποία, όπως ανέφεραν, στάθηκε σταθερή και ανθεκτική απέναντι σε ψευδείς ισχυρισμούς και σκευωρίες.
Δύσκολες εποχές και πολιτικές εντάσεις
Ο διοικητής της ΤτΕ χαρακτήρισε την περίοδο ως μία από τις δυσκολότερες θεσμικά, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα βρισκόταν σε καθεστώς οικονομικής πίεσης και ότι η επιμονή στην τήρηση των κανόνων ήταν μονόδρομος, παρά τις πολιτικές συγκρούσεις. Η υπόθεση της Τράπεζας Αττικής ανέδειξε τα όρια της σχέσης πολιτικής εξουσίας και τραπεζικής εποπτείας, με τον κ. Στουρνάρα να τονίζει ότι η προτεραιότητα παρέμεινε η σταθερότητα του τραπεζικού συστήματος και η προστασία της οικονομίας.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στην έντονη αβεβαιότητα που επικρατούσε όταν ανέλαβε υπουργός Οικονομικών το 2012 επί κυβέρνησης Αντώνη Σαμαρά. Τόνισε ότι η χώρα ήταν εκτός αγορών, βασιζόμενη σε βραχυπρόθεσμο δανεισμό, ενώ ο κίνδυνος εξόδου από το ευρώ ήταν πραγματικός. Καθοριστικό ρόλο, όπως σημείωσε, είχε η παρέμβαση του τότε επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Μάριο Ντράγκι, με τη δέσμευση για ό,τι χρειαστεί για τη σταθερότητα του ευρώ.
Οι διαπραγματεύσεις με Ευρωπαίους εταίρους και το κόστος του 2015
Ο κ. Στουρνάρας περιέγραψε τις δύσκολες επαφές με την τότε καγκελάριο Άγκελα Μέρκελ και τον υπουργό Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, σημειώνοντας ότι η εφαρμογή των προαπαιτούμενων ήταν αναγκαία για την εκταμίευση δανείων και τη σταθεροποίηση της οικονομίας. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην περίοδο του 2015, όταν η Ελλάδα βρέθηκε ξανά κοντά στο Grexit υπό τη διακυβέρνηση Τσίπρα και με υπουργό Οικονομικών τον Γιάνη Βαρουφάκη. Η διαπραγμάτευση εκείνου του εξαμήνου, σύμφωνα με τον ίδιο, αποδυνάμωσε τη θέση της χώρας και είχε σημαντικό οικονομικό κόστος, οδηγώντας σε capital controls και επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης.
Μαθήματα θεσμικής αντοχής και ευρωπαϊκής πολιτικής
Παρά τις δυσκολίες, ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος τόνισε ότι η χώρα κατάφερε να σταθεροποιηθεί, να εξασφαλίσει πρωτοφανή χρηματοδοτική στήριξη και να παραμείνει στο ευρώ. Η εμπειρία αυτή, όπως επεσήμανε, αποτέλεσε μάθημα για τη διαχείριση κρίσεων σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, επηρεάζοντας καθοριστικά τις ευρωπαϊκές πολιτικές των επόμενων ετών και θέτοντας τα θεμέλια για την ενίσχυση των θεσμικών μηχανισμών σε περιόδους κρίσης.
