Με σαφές μήνυμα υπέρ της αποκλιμάκωσης και της εμβάθυνσης της συνεργασίας ολοκληρώθηκε στην Άγκυρα η 6η συνεδρίαση του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας – Τουρκίας, παρουσία του Κυριάκου Μητσοτάκη και του Ταγίπ Ερντογάν. Ο Έλληνας πρωθυπουργός υπογράμμισε την ανάγκη να αρθεί «κάθε απειλή, τυπική και ουσιαστική, στις σχέσεις Ελλάδας-Τουρκίας», θέτοντας το ερώτημα «αν όχι τώρα, πότε;», ενώ ο Τούρκος πρόεδρος έκανε λόγο για ακανθώδη αλλά όχι άλυτα ζητήματα στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, εφόσον υπάρχει διάθεση διαλόγου.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επισήμανε ότι τα βήματα προόδου που έχουν γίνει «δεν ήταν αυτονόητα ούτε δεδομένα», αλλά προέκυψαν μέσα από συντονισμένη προσπάθεια και των δύο πλευρών. Τόνισε πως με τις νέες συμφωνίες που υπεγράφησαν διευρύνεται περαιτέρω η διμερής συνεργασία, ενώ αναφέρθηκε σε ένα μοντέλο ευρύτερης περιφερειακής σύμπραξης, με έμφαση στις επενδύσεις Τούρκων στην Ελλάδα και Ελλήνων στην Τουρκία.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο μεταναστευτικό, σημειώνοντας ότι οι ροές έχουν μειωθεί κατά 60%, με σταθερό στόχο την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης. Η τραγωδία της Χίου, όπως είπε, υπενθυμίζει την ανάγκη για αποτελεσματική και διαρκή συνεργασία. Παράλληλα, επανέλαβε ότι η Ελλάδα αναγνωρίζει ως μόνη διαφορά την οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών, η οποία θα μπορούσε να παραπεμφθεί στο Διεθνές Δικαστήριο με βάση το Δίκαιο της Θάλασσας.
Σε ό,τι αφορά τα ζητήματα μειονοτήτων, ο πρωθυπουργός ήταν σαφής: «Καθαρή η θέση μας με βάση τη Συνθήκη της Λωζάννης». Για τη Θράκη τόνισε ότι πρόκειται για θρησκευτική μειονότητα και ότι οι Έλληνες μουσουλμάνοι «ζουν αρμονικά με τους συμπολίτες τους», επισημαίνοντας ότι οι μειονότητες μπορούν να λειτουργήσουν ως γέφυρες φιλίας. Για το Κυπριακό, περιορίστηκε να αναφέρει ότι η ελληνική θέση είναι γνωστή.
Από την πλευρά του, ο Ταγίπ Ερντογάν υπενθύμισε ότι οι δύο ηγέτες είχαν συμφωνήσει από τα τέλη του 2023 να συνεχίσουν τον διάλογο, εκφράζοντας την ελπίδα ότι οι αμοιβαίες επαφές θα ενταθούν. Έθεσε ως στόχο την αύξηση του διμερούς εμπορίου, υπογραμμίζοντας ότι η οικονομική συνεργασία αποτελεί βασικό πυλώνα της νέας φάσης στις σχέσεις των δύο χωρών.
Αναφερόμενος στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, σημείωσε ότι «μολονότι είναι ακανθώδη, δεν είναι άλυτα», προσθέτοντας ότι συμφωνεί με τον «φίλο μου Κυριάκο» ως προς την ανάγκη διαλόγου. Παράλληλα, μίλησε για τις τουρκικές προσδοκίες σε ζητήματα καταπολέμησης της τρομοκρατίας και του οργανωμένου εγκλήματος, καθώς και για την «τουρκική» μειονότητα στη Δυτική Θράκη. Υποστήριξε ακόμη ότι η συμμετοχή της Τουρκίας στις αμυντικές πρωτοβουλίες της Ευρώπης είναι προς το κοινό συμφέρον, ενώ επέκρινε «πρόσφατες αποφάσεις του Ισραήλ που επιδιώκει να αποδυναμώσει την παλαιστινιακή διοίκηση».
Κοινός παρονομαστής των δηλώσεων ήταν η ανάγκη να διατηρηθούν ανοικτοί οι δίαυλοι επικοινωνίας και να αποφευχθούν εντάσεις που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε κλιμάκωση.
Στο πεδίο των συμφωνιών, υπεγράφησαν έξι κείμενα συνεργασίας. Μεταξύ αυτών, κοινή δήλωση για την προώθηση επενδύσεων μεταξύ του τουρκικού Γραφείου Επενδύσεων και του Enterprise Greece, συμφωνία για την ενθάρρυνση της ακτοπλοϊκής σύνδεσης Θεσσαλονίκης – Σμύρνης, καθώς και δήλωση συνεργασίας στο πλαίσιο του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας Ευξείνου Πόντου. Προβλέπεται επίσης ενίσχυση της συνεργασίας στην πολιτική προστασία και την προετοιμασία έναντι σεισμών, μνημόνιο κατανόησης στον πολιτισμό και κοινή δήλωση πρόθεσης για επιστημονική και τεχνολογική συνεργασία, με έμφαση στην καινοτομία.
Οι συμφωνίες που υπεγράφησαν:
- Πρώτη Συμφωνία: Αφορά κοινή δήλωση ανάμεσα στο Γραφείο Επενδύσεων και Χρηματοδότησης της Τουρκικής Δημοκρατίας και το Enterprise Greece, με στόχο τη συνεργασία στην προώθηση επενδύσεων.
- Δεύτερη Συμφωνία: Κοινή δήλωση σχετίζεται με την ενθάρρυνση της ακτοπλοϊκής γραμμής Θεσσαλονίκης – Σμύρνης, μεταξύ των δύο υπουργείων Εξωτερικών, ενισχύοντας τις μεταφορικές και τουριστικές σχέσεις των δύο χωρών.
- Τρίτη Συμφωνία: Κοινή δήλωση για τη συνεργασία στο πλαίσιο του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας Ευξείνου Πόντου, επίσης μεταξύ των υπουργείων Εξωτερικών.
- Τέταρτη Συμφωνία: Κοινή δήλωση αφορά την προώθηση της διμερούς συνεργασίας για την προετοιμασία έναντι των σεισμών, ανάμεσα στο υπουργείο Πολιτικής Προστασίας της Ελλάδας και το υπουργείο Εσωτερικών της Τουρκίας.
- Πέμπτη Συμφωνία: Μνημόνιο Κατανόησης στον τομέα του πολιτισμού, που στοχεύει στην ενίσχυση των πολιτιστικών ανταλλαγών και της αμοιβαίας κατανόησης.
- Εκτη Συμφωνία: Κοινή δήλωση πρόθεσης για επιστημονική και τεχνολογική συνεργασία μεταξύ του ελληνικού υπουργείου Ανάπτυξης και του τουρκικού υπουργείου Βιομηχανίας και Τεχνολογίας, ανοίγοντας νέους διαύλους στην καινοτομία και την έρευνα.
Η κοινή δήλωση των δύο ηγετών επαναβεβαιώνει τη δέσμευση για σχέσεις καλής γειτονίας, με βάση τη Διακήρυξη των Αθηνών του 2023, και θέτει ως στόχο την περαιτέρω διεύρυνση της συνεργασίας σε πολιτικό, οικονομικό και θεσμικό επίπεδο. Οι δύο πλευρές συμφώνησαν στην ενίσχυση των εμπορικών δεσμών με ορίζοντα διμερή όγκο συναλλαγών 10 δισ. δολαρίων έως το τέλος της δεκαετίας, καθώς και στη συνέχιση του καθεστώτος θεωρήσεων Σένγκεν για Τούρκους πολίτες που επισκέπτονται 12 νησιά του Αιγαίου.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη συνεργασία για την αντιμετώπιση της παράτυπης μετανάστευσης, στην ενεργειακή διασύνδεση και στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, στον εκσυγχρονισμό διασυνοριακών οδικών και σιδηροδρομικών αξόνων, καθώς και στη βιώσιμη διαχείριση των υδάτων του Έβρου. Οι δύο χώρες συμφώνησαν επίσης να επανενεργοποιήσουν την κοινή επιτροπή για τον ποταμό Meriç/Έβρο και να ενισχύσουν τη συνεργασία τους στην επιστήμη, την τεχνολογία και τις αναδυόμενες τεχνολογίες, συμπεριλαμβανομένης της τεχνητής νοημοσύνης.
Ως σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ, Αθήνα και Άγκυρα δεσμεύθηκαν να εργαστούν εποικοδομητικά ενόψει και της Συνόδου Κορυφής του Ιουλίου 2026 στην Τουρκία, ενώ αντάλλαξαν απόψεις για τις σχέσεις Τουρκίας – ΕΕ και για τις περιφερειακές και διεθνείς εξελίξεις.
Το μήνυμα της Άγκυρας ήταν σαφές: η πολιτική βούληση για διατήρηση της θετικής δυναμικής υπάρχει. Το αν θα μεταφραστεί σε μόνιμη σταθερότητα στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο θα κριθεί από τη συνέπεια και τη διάρκεια του διαλόγου που, όπως συμφώνησαν και οι δύο ηγέτες, πρέπει να παραμείνει ανοιχτός.
Η κοινή δήλωση Ελλάδας – Τουρκίας
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας της Τουρκίας, Α.Ε. κ. Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, και ο Πρωθυπουργός της Ελληνικής Δημοκρατίας, Α.Ε. κ. Κυριάκος Μητσοτάκης, συναντήθηκαν στην Άγκυρα στις 11 Φεβρουαρίου 2026 στο πλαίσιο της 6ης συνεδρίασης του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας.
Οι δύο Ηγέτες συμπροήδρευσαν της συνεδρίασης της έκτης συνάντησης του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας, με τη συμμετοχή των Υπουργών Εξωτερικών ως συντονιστών και των Υπουργών αρμόδιων για Θησαυροφυλάκιο και Οικονομικά/Οικονομία και Οικονομικά· Εσωτερικών/Μετανάστευσης και Ασύλου, Προστασίας του Πολίτη, Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας· Πολιτισμού και Τουρισμού/Πολιτισμού· Εθνικής Παιδείας/Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού· Βιομηχανίας και Τεχνολογίας/Ανάπτυξης, Υποδομών και Μεταφορών· και Εμπορίου.
Οι δύο ηγέτες σημείωσαν τα ακόλουθα:
- Η Τουρκία και η Ελλάδα τόνισαν εκ νέου ότι είναι αποφασισμένες να καλλιεργήσουν φιλικές σχέσεις και καλή γειτονία, αμοιβαίο σεβασμό, ειρηνική συνύπαρξη και κατανόηση, σύμφωνα με τη «Διακήρυξη των Αθηνών για τις Φιλικές Σχέσεις και την Καλή Γειτονία», η οποία υπογράφηκε στις 7 Δεκεμβρίου 2023 στην Αθήνα, κατά την 5η συνεδρίαση του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας. Οι δύο χώρες δεσμεύονται να προωθήσουν περαιτέρω τις διμερείς σχέσεις και να διευρύνουν τους τομείς συνεργασίας.
- Η Τουρκία και η Ελλάδα επανεπιβεβαίωσαν τη δέσμευσή τους για τη βελτίωση των αποτελεσματικών διαύλων και μηχανισμών επικοινωνίας σε όλα τα επίπεδα, καθώς και για την εξάλειψη αδικαιολόγητων πηγών έντασης, προκειμένου να αποφεύγεται ενδεχόμενη κλιμάκωση και οι κίνδυνοι για την επιτυχή διαχείριση των διμερών τους σχέσεων.
- Και οι δύο πλευρές επανέλαβαν ότι η διευρυμένη διμερής συνεργασία, με πλήρη σεβασμό στο διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένου του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, θα ενισχύσει περαιτέρω την περιφερειακή ειρήνη, σταθερότητα και ευημερία και θα τονώσει την οικονομική ανάπτυξη της περιοχής.
- Υπό το πρίσμα της αύξησης του διμερούς εμπορικού τους όγκου και της οικονομικής συνεργασίας, οι δύο χώρες συμφώνησαν να ενισχύσουν περαιτέρω τους εμπορικούς τους δεσμούς και να επιτύχουν τον στόχο των 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων ΗΠΑ σε διμερή εμπορικό όγκο έως το τέλος της δεκαετίας. Προς τον σκοπό αυτό δεσμεύθηκαν να εντείνουν την αλληλεπίδραση μεταξύ των αντίστοιχων επιχειρηματικών τους κοινοτήτων, με ιδιαίτερη έμφαση στις δραστηριότητες του Ελληνοτουρκικού Κοινού Επιχειρηματικού Συμβουλίου, καθώς και άλλων συναφών επιχειρηματικών ενώσεων και των οργανισμών προώθησης επενδύσεων των δύο χωρών.
- Η Τουρκία και η Ελλάδα χαιρέτισαν τη συνέχιση του προσωρινού καθεστώτος θεωρήσεων Σένγκεν βραχείας διαμονής, με στόχο τη διευκόλυνση των τουριστικών επισκέψεων Τούρκων υπηκόων σε δώδεκα ελληνικά νησιά του Αιγαίου.
- Η Τουρκία και η Ελλάδα επιβεβαίωσαν ότι, πέραν της υφιστάμενης διμερούς συνεργασίας για την καταπολέμηση της παράτυπης μετανάστευσης, ο τριμερής μηχανισμός συνεργασίας, ο οποίος περιλαμβάνει και τη Βουλγαρία, έχει αποδώσει θετικά αποτελέσματα. Οι δύο χώρες υπογράμμισαν τη σημασία της συνέχισης και περαιτέρω ενίσχυσης της συνεργασίας σε αυτόν τον τομέα.
- Και οι δύο πλευρές υπογράμμισαν τη σημασία και την αναγκαιότητα ανάπτυξης της διεθνούς συνεργασίας για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας και του οργανωμένου εγκλήματος.
- Αμφότερες οι χώρες εξέφρασαν την αποφασιστικότητά τους να αξιολογήσουν τις υφιστάμενες δυνατότητες συνεργασίας στον τομέα της ενέργειας —ιδίως στη διασύνδεση ηλεκτρικής ενέργειας και στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας— με στόχο την ενίσχυση της περιφερειακής σταθερότητας.
- Οι δύο πλευρές συμφώνησαν να συνεχίσουν τη συνεργασία τους για τον εκσυγχρονισμό κρίσιμων διασυνοριακών οδικών και σιδηροδρομικών διαδρόμων. Τα έργα αυτά ενισχύουν ουσιαστικά την ασφάλεια, την αξιοπιστία και τη χωρητικότητα τόσο των επιβατικών όσο και των εμπορευματικών μεταφορών, δημιουργώντας ταυτόχρονα τις τεχνικές και επιχειρησιακές προϋποθέσεις για ισχυρότερη διασυνδεσιμότητα μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας, καθώς και με την ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων και της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, και για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των περιφερειακών εφοδιαστικών αλυσίδων. Στο πλαίσιο αυτό, οι δύο πλευρές εξέτασαν την πρόοδο του έργου κατασκευής δεύτερης διασυνοριακής γέφυρας στους Κήπους–Ύψαλα, κατόπιν της Συμφωνίας του 2006. Η συνολική και αποτελεσματική διασύνδεση του Διευρωπαϊκού Δικτύου Μεταφορών με το οδικό και σιδηροδρομικό δίκτυο μεταφορών της Τουρκίας αναγνωρίζεται ως κρίσιμη για τη διασφάλιση ομαλής ροής της κυκλοφορίας, διαλειτουργικότητας των συστημάτων και περαιτέρω ενίσχυσης της διασυνοριακής συνεργασίας.
- Η Τουρκία και η Ελλάδα επανέλαβαν τη διαρκώς αυξανόμενη σημασία των αναδυόμενων τεχνολογιών, συμπεριλαμβανομένης της τεχνητής νοημοσύνης και της ψηφιοποίησης, στον οικονομικό και στρατηγικό τομέα. Και οι δύο πλευρές επανεπιβεβαίωσαν τη δέσμευσή τους για ενίσχυση της συνεργασίας στην επιστήμη, την τεχνολογία, την έρευνα και την καινοτομία, μέσω της υλοποίησης διμερούς προγράμματος συνεργασίας στην επιστήμη και την τεχνολογία.
- Η Τουρκία και η Ελλάδα συμφώνησαν να εμβαθύνουν τη συνεργασία τους για τη βιώσιμη διαχείριση των υδάτων στη λεκάνη απορροής του ποταμού Meriç/Έβρου, ενισχύοντας την ανθεκτικότητα απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Στο πλαίσιο αυτό, οι δύο χώρες αποφάσισαν να επανενεργοποιήσουν την ad hoc Κοινή Επιτροπή που συστάθηκε βάσει της Κοινής Δήλωσης του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής της Ελληνικής Δημοκρατίας και του Υπουργού Περιβάλλοντος και Δασών της Δημοκρατίας της Τουρκίας, η οποία υπογράφηκε στην Αθήνα στις 14 Μαΐου 2010, με στόχο τη διασφάλιση της προστασίας και της βιώσιμης χρήσης του ποταμού Meriç/Έβρου. Οι δύο πλευρές εξέφρασαν επίσης την κοινή τους δέσμευση για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων των πλημμυρών στη λεκάνη απορροής του ποταμού Meriç/Έβρου, σε συνεργασία και με το άλλο παρόχθιο κράτος.
- Η Τουρκία και η Ελλάδα επανέλαβαν τη δέσμευσή τους να εργαστούν εποικοδομητικά στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ ως δύο Σύμμαχοι, μεταξύ άλλων ενόψει της Συνόδου Κορυφής της Άγκυρας που θα πραγματοποιηθεί στις 7-8 Ιουλίου 2026 στην Τουρκία.
- Οι δύο πλευρές αντάλλαξαν απόψεις σχετικά με τις σχέσεις Τουρκίας–ΕΕ.
- Οι δύο χώρες συμφώνησαν να επεκτείνουν τη συνεργασία τους σε διεθνείς οργανισμούς και, στον βαθμό του δυνατού, να υποστηρίζουν αμοιβαία τις υποψηφιότητές τους σε διεθνείς πλατφόρμες.
- Οι δύο Ηγέτες είχαν επίσης εκτενή ανταλλαγή απόψεων για διμερή ζητήματα, καθώς και για περιφερειακές και διεθνείς εξελίξεις. Συμφώνησαν να διατηρήσουν τη δυναμική στον Πολιτικό τους Διάλογο, στη Θετική Ατζέντα/Κοινό Σχέδιο Δράσης και στις συζητήσεις για τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης.
