Η τελευταία δημοσκόπηση της Interview για την Political αποτυπώνει ένα πολιτικό τοπίο με ξεκάθαρο πρώτο παίκτη, αλλά χωρίς σαφή δεύτερο πόλο εξουσίας. Η Νέα Δημοκρατία διατηρεί ισχυρό προβάδισμα, ενώ η αντιπολίτευση εμφανίζεται πολυδιασπασμένη, με περιορισμένη δυναμική εναλλακτικής διακυβέρνησης και έντονα στοιχεία πολιτικής ρευστότητας στο κέντρο και στα όρια του συστήματος.
Πρωτιά χωρίς αντίπαλο και «ταβάνι» για το ΠΑΣΟΚ
Στην πρόθεση ψήφου, η ΝΔ συγκεντρώνει 26,9%, αφήνοντας το ΠΑΣΟΚ στο 12% και σε απόσταση σχεδόν 15 μονάδων. Η εικόνα αυτή δεν αλλάζει ουσιαστικά ούτε στην εκτίμηση εκλογικού αποτελέσματος, όπου το κυβερνών κόμμα υπερβαίνει το ψυχολογικό όριο του 30% και φτάνει στο 31,9%, ενώ το ΠΑΣΟΚ κινείται στο 14%. Το εύρημα δείχνει ότι, παρά τη φθορά της μακράς διακυβέρνησης, η ΝΔ εξακολουθεί να απορροφά τη λογική της «κυβερνησιμότητας», την ώρα που η αξιωματική αντιπολίτευση αδυνατεί να κεφαλαιοποιήσει τη δυσαρέσκεια.
Πολυδιάσπαση και απουσία ενοποιητικού αφηγήματος
Πίσω από το ΠΑΣΟΚ, το πολιτικό σκηνικό θυμίζει κατακερματισμένο μωσαϊκό: Πλεύση Ελευθερίας, Ελληνική Λύση, ΚΚΕ και μικρότερα κόμματα κινούνται σε μεσαία ή χαμηλά μονοψήφια ποσοστά, χωρίς να διαφαίνεται κάποια δυναμική ανατροπής των συσχετισμών. Ιδιαίτερα ενδεικτική είναι η εικόνα του ΣΥΡΙΖΑ, που παραμένει καθηλωμένος σε ποσοστά κάτω του 4%, γεγονός που ενισχύει τη συζήτηση για στρατηγικό και πολιτικό αδιέξοδο στον χώρο της παραδοσιακής Κεντροαριστεράς.
Το «ενδεχόμενο Τσίπρα», η υποχώρηση Καρυστιανού και οι συμβολικές φιγούρες
Η έρευνα φωτίζει και τα σενάρια νέων πολιτικών εγχειρημάτων. Το υπό ίδρυση κόμμα της Μαρίας Καρυστιανού εμφανίζει σαφή μείωση δυναμικής στα τρία διαδοχικά κύματα της δημοσκόπησης, στοιχείο που υποδηλώνει ότι η αρχική φόρτιση δεν μεταφράζεται απαραίτητα σε σταθερή πολιτική επιρροή. Αντίθετα, η πιθανότητα κόμματος υπό τον Αλέξη Τσίπρα παραμένει σχεδόν αμετάβλητη, γύρω στο 10%, ένδειξη ότι διατηρεί ένα σταθερό –αλλά περιορισμένο– ακροατήριο. Παράλληλα, το γεγονός ότι ένας στους τέσσερις πολίτες βλέπει θετικά την ενεργό πολιτική ενασχόληση του Παύλου Ντε Γκρες αποκαλύπτει τη διάθεση μέρους της κοινωνίας να «δοκιμάσει» πρόσωπα με έντονο συμβολικό φορτίο, ακόμη κι εκτός του παραδοσιακού κομματικού πλαισίου.
Η εμπιστοσύνη στους πολιτικούς αρχηγούς και το «κανένας»
Στο ερώτημα της εμπιστοσύνης για τη διακυβέρνηση της χώρας, ο Κυριάκος Μητσοτάκης παραμένει πρώτος με 31,3%, ωστόσο αξιοσημείωτο είναι ότι σχεδόν τρεις στους δέκα πολίτες απαντούν «κανέναν». Το εύρημα αυτό λειτουργεί ως διπλό μήνυμα: αφενός επιβεβαιώνει την πρωτοκαθεδρία του πρωθυπουργού, αφετέρου καταγράφει ένα ευρύ έλλειμμα εμπιστοσύνης προς το πολιτικό σύστημα συνολικά.
Συνταγματική αναθεώρηση: κοινωνικές πλειοψηφίες χωρίς κομματική εκπροσώπηση
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι απαντήσεις για τη Συνταγματική Αναθεώρηση. Σε μια σειρά κρίσιμων θεμάτων –από τη συμμετοχή δικαστών στις υποθέσεις ευθύνης υπουργών, μέχρι την αξιολόγηση των δημοσίων υπαλλήλων και την επιλογή της ηγεσίας της Δικαιοσύνης– καταγράφονται ευρείες κοινωνικές πλειοψηφίες υπέρ μεταρρυθμιστικών κατευθύνσεων. Αντίθετα, η άρση του κρατικού μονοπωλίου στην τριτοβάθμια εκπαίδευση διχάζει την κοινή γνώμη, αποτυπώνοντας τα όρια της κοινωνικής συναίνεσης. Το παράδοξο είναι ότι αυτές οι πλειοψηφικές στάσεις δεν μεταφράζονται αυτομάτως σε πολιτική συσπείρωση γύρω από έναν εναλλακτικό πόλο εξουσίας.
Ένα σταθερό προβάδισμα σε ένα ασταθές σύστημα
Συνολικά, η δημοσκόπηση αποτυπώνει μια πολιτική εξίσωση όπου η ΝΔ προηγείται καθαρά, όχι τόσο λόγω εκρηκτικής δυναμικής, όσο λόγω της αδυναμίας των αντιπάλων της να συγκροτήσουν πειστική πρόταση διακυβέρνησης. Το σύστημα μοιάζει σταθερό στην κορυφή, αλλά ρευστό στη βάση του, με υψηλά ποσοστά αναποφάσιστων και διάχυτη αναζήτηση νέων σχημάτων ή προσώπων. Σε αυτό το περιβάλλον, το ερώτημα δεν είναι αν αλλάζουν οι συσχετισμοί άμεσα, αλλά ποιος –και με ποιο αφήγημα– μπορεί να τους αλλάξει στο μέλλον.
