“Θεσσαλονίκη- Γιάννενα, με δυό παπούτσια πάνινα” τραγουδούσαν Νταλάρας και Μπρέγκοβιτς (και… η Πόπη) σε εκείνο το συγκλονιστικό βαλκανικό μοτίβο του ομώνυμου δίσκου, το 1997. Αυτό, ως εισαγωγή -και αναδρομή-, για την επίκαιρη διαδρομή του Αλέξη Τσίπρα, από τη Θεσσαλονίκη (πριν μερικές εβδομάδες) στα Γιάννενα, με την “Ιθάκη” υπό μάλης και την προσδοκία (για πολλούς) ίδρυσης του νέου κόμματος με το όραμα της γενικότερης επανίδρυσης και ανασύνθεσης της κατακερματισμένης και ασθμαίνουσας εγχώριας κεντροαριστεράς.
Τι είπε ο πρώην πρωθυπουργός από την όχθη της Παμβώτιδας (Hotel du lac); Ας ξεκινήσουμε με αυτό που… δεν είπε– και που το ακροατήριό του (όπως και στη Θεσσαλονίκη) περίμενε να πει.
Δεν είπε πότε θα ιδρυθεί το νέο κόμμα. Στο “Ολύμπιον” του φώναζαν “Αλέξη, ρίχτο” (το…πότε), ανάλογες παροτρύνσεις υπήρξαν και στα Γιάννενα. Ο Τσίπρας, όμως, …tefal. Όχι μόνο δεν έδωσε λεπτομέρειες αλλά, για όσους ξέρουν να διαβάζουν πίσω από τις λέξεις, φαίνεται πώς έχει αποφασίσει να κάνει το τελικό βήμα όταν οι εξελίξεις το επιτρέψουν. Κι αυτό μπορεί να πάρει χρόνο.
Ίσως σ’ αυτό να κρύβεται και μία ουσιώδης ποιοτική διαφορά που δείχνει ότι κάποιες επιπολαιότητες και εύκολες αναγνώσεις του παρελθόντος έχουν δώσει τη θέση τους σε μία πιό επεξεργασμένη και τεχνοκρατική αντίληψη των γεγονότων και των υπό διαμόρφωση πολιτικών συσχετισμών.
Στη Θεσσαλονίκη, για παράδειγμα, προανήγγειλε ότι υπάρχει επιτελείο που επεξεργάζεται προγραμματικό σχέδιο. Λίγο πριν φτάσει στην πρωτεύουσα της Ηπείρου έδωσε στη δημοσιότητα την πρόταση για την μετεξέλιξη της “Διαύγειας” σε “Διαφάνεια”. Με το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ να αιωρείται και μετά τα όσα τραγικά συνέβησαν στη “Βιολάντα” όπως και με τη νέα υπόθεση των απευθείας αναθέσεων σε Παναγόπουλο-ΓΣΕΕ και εταιρειών-δορυφόρων, η πρόταση του πρώην πρωθυπουργού δεν είναι μόνο επίκαιρη αλλά αποκαλύπτει κι αυτό που όλοι γνωρίζουμε και, αναμφίβολα, πρέπει να αλλάξει: το θεσμικό μας πλαίσιο έχει ξεπεραστεί από την εξέλιξη της απατεωνιάς που συναλλάσσεται με το Δημόσιο. Άρα, χρειαζόμαστε κάτι άλλο, πιό σύγχρονο και πιό οχυρωμένο.
Ακόμα και οι “7 ρήξεις” που ανακοίνωσε, παρότι το βάρος της λέξης παραπέμπει στο ριζοσπαστικό (του) παρελθόν, έχουν νόημα σε μία πολιτισμένη αντιπροσωπευτική δημόσια και διακομματική διαβούλευση:
1.Μη κερδοσκοπικές ενεργειακές κοινότητες με προτεραιότητα στο δίκτυο.
2.Θεσμική κατοχύρωση της Κοινοτικά Υποστηριζόμενης Γεωργίας.
3. Ενίσχυση της τοπικής οικονομίας από ανακατεύθυνση Δημόσιων δαπανών.
4.Τεχνολογικη αυτονομία
5. Νόμος περί ακαλλιεργησίας για την αξιοποίηση της γης.
6. Ενσωμάτωση μεταναστών και προσφύγων στις τοπικές οικονομίες
7. Θεσμοθέτηση θετικών διακρίσεων υπέρ της υπαίθρου
Δύσκολα θα διαφωνήσει κανείς, αριστερός, κεντροαριστερός, κεντρώος, ακόμα και φιλελεύθερος. Τουλάχιστον όχι τόσο για να αρνηθεί να το συζητήσει.
Ίσως το πιό ενδιαφέρον από τα παραπάνω που θα συναντούσε και τις περισσότερες αντιδράσεις είναι το υπ. αριθμ. 6 που δεν είναι εντελώς πρωτότυπο αλλά πολύ επίκαιρο και σε αντιδιαστολή με αντιλήψεις που εσχάτως ενισχύονται καθ΄ημάς.
Ουσιαστικά, ο Αλέξης Τσίπρας προτείνει μία ελληνική εφαρμογή του πλαισίου νομιμοποίησης μεταναστών, για λόγους δημογραφικού, ασφαλιστικού, κάλυψης αναγκών επιχειρήσεων κ.ά, που έχει ήδη δρομολογήσει ο Ισπανός σοσιαλιστής πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ. Είναι έξυπνο, θα μπορούσε να είναι και χρήσιμο, όταν επισήμως ΣΕΒ, τουριστικός και κατασκευαστικός τομέας ζητούν επειγόντως πάνω από 200.000 εργάτες, τεχνίτες, υπαλλήλους που δεν βρίσκουν στην εγχώρια αγορά εργασίας.
Η υπερδεξιά και άλλοι θα του φωνάξουν, πιθανώς, “πάρτους σπίτι σου” και θα ανασύρουν την μερκελική πολιτική των ανοιχτών συνόρων του 2015 που υιοθέτησε τότε η κυβέρνησή του. Από την κυβέρνηση ίσως του υπενθυμίσουν την Τασία Χριστοδουλοπούλου που έλεγε για τους μετανάστες που “λιάζονται” στις πλατείες και άλλα επιπόλαια.
Η κυβέρνηση, λοιπόν, με το άγχος να προστατεύσει τα δεξιά της σύνορα από υφιστάμενα κόμματα και από το υπό ίδρυση κόμμα Καρυστιανού, που, με αφορμή την τραγωδία στη Χίο”, μίλησε για “παράνομες εισβολές” (η διόρθωση κρίθηκε για ακόμα μία φορά αναγκαία, ωστόσο η τάση καταγράφηκε), θα το απορρίψει, όμως τι γνώμη έχει επ΄ αυτού το κεντρώο ακροατήριο και, κυρίως, το ΠΑΣΟΚ του ιδίου σοσιαλιστικού προφίλ με τον Ισπανό πρωθυπουργό;
Ως εκ τούτων, η ομιλία Τσίπρα στα Γιάννενα δεν είχε “διά ταύτα” σχετικά με το πότε θα ανακοινώσει το νέο κόμμα, ήταν σαφής, όμως, ότι θα το κάνει, γι αυτό και μίλησε για την “ανασύνθεση και επανίδρυση μιας κυβερνώσας αριστερής προοδευτικής παράταξης”. Περίπου 15 χρόνια μετά την αφήγηση της “κυβερνώσας αριστεράς” ο στόχος επαναδιατυπώνεται σε νέο πλέον πλαίσιο.
Ο Τσίπρας, εν κατακλείδι, είναι:
πρώτον αποφασισμένος να παρουσιάσει αυτή τη φορά συγκεκριμένο προγραμματικό πλαίσιο διακυβέρνησης και όχι μόνο την ορμή του και την ελπίδα των άλλων, όπως εσφαλμένα έκανε το 2015. Η ελπίδα, άλλωστε, “αγοράζεται” μόνο μία φορά, την δεύτερη γίνεται φάρσα και υπονομεύει όποιον επιχειρήσει να την εξαργυρώσει.
και δεύτερον, να αναμένει την διαμόρφωση των κυοφορούμενων συσχετισμών, αφενός με το συνέδριο του ΠΑΣΟΚ (θα κουνηθεί, άραγε, η βελόνα μετά απ΄ αυτό;) και την πιθανή σύγκλιση ΣΥΡΙΖΑ και Νέας Αριστεράς, αφετέρου την ίδρυση του κόμματος Καρυστιανού και την αναδιάταξη που θα προκαλέσει στον αντισυστημικό χώρο. Ο τελευταίος αποτελεί πολιτικό του αντίπαλο, ήταν σαφές και από τις αιχμές κατά του νέου κόμματος. Οφείλει, δηλαδή, να περιμένει να καταστεί σαφές το υπερδεξιό πρόσημο αυτού του κόμματος, ώστε να κόψει και τις ελπίδες κάποιων ψηφοφόρων της αριστεράς και κεντροαριστεράς που την θεωρούν ακόμα εκλογικό όχημα διαμαρτυρίας.
