Πρώτα η Καρυστιανού, μετά ο Βελόπουλος και ταυτόχρονα οι δύο πρώην πρωθυπουργοί (Σαμαράς, Καραμανλής) από την Υπαπαντή της Καλαμάτας, αλλά και αρκετοί δημοσιολογούντες λένε πώς ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν πρέπει να πάει στην Άγκυρα να συναντήσει τον Ταγίπ Ερντογάν και δεν πρέπει να συγκληθεί το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας Ελλάδας- Τουρκίας.
Η πρώτη άφησε υπονοούμενα περί “εθνικής προδοσίας” και ζήτησε να δημοσιοποιηθεί η ατζέντα και να αποφασίσει -αν θα γίνει η συνάντηση- ο λαός. Για να μην βάζουμε όλους στο ίδιο καλάθι, ο πρόεδρος της Ελληνικής Λύσης συνόδευσε το σχόλιό του με επιχειρήματα για την συγκυρία, στους δε πρώην οφείλουμε να αναγνωρίσουμε ότι εκ της εμπειρίας τους έχουν δικαίωμα να “διαβάζουν” τους οιωνούς διεθνώς.
Όπως και δεν πρέπει να προσπερνούμε ότι και ο Αντώνης Σαμαράς και ο Κώστας Καραμανλής συνομιλούσαν αδιαλλείπτως με τον Ερντογάν σε διόλου ανέφελους καιρούς στα ελληνοτουρκικά και με το casus belli να επικρέμεται.
Πάμε παρακάτω.Υπάρχει περιθώριο για ουσιαστικό διάλογο με την Τουρκία στην σημερινή γεωπολιτική πραγματικότητα. Η απάντηση είναι αρνητική. Επί της ουσίας το περιέγραψε και ο πρωθυπουργός. Ακόμα και η στρατηγική των “ήρεμων νερών” αμφισβητείται από τη γείτονα που κάνει τη δική της (βολική) ανάγνωση στη Διακήρυξη των Αθηνών.
Όταν, δε, η Άγκυρα κλιμακώνει τις αιτιάσεις της αυξάνοντας από 18, που γνωρίζαμε από τις κραυγές του Μπαχτσελί και άλλων Τούρκων αξιωματούχων, σε 23 τα αμφισβητούμενης κυριαρχίας ελληνικά νησιά, σύμφωνα με την αορίστου διάρκειας τελευταία Navtex, τα περιθώρια, όχι μόνο στενεύουν είναι ανύπαρκτα.
Ο Μητσοτάκης είπε και κάτι επιπλέον (στη συνέντευξη στον Αλέξη Παπαχελά) που εξηγεί αρκετά: τάχθηκε κατά της οιασδήποτε επιδιαιτησίας τρίτων στα ελληνοτουρκικά. Σε άρθρο μου στο libre.gr επισήμαναν προ ημερών ότι ως προς αυτό ο Έλληνας πρωθυπουργός και ο Τούρκος πρόεδρος συμφωνούν. Ο λόγος είναι απλός: εάν εκδηλωθεί αυτή την περίοδο πρωτοβουλία του Ντόναλντ Τραμπ (την οποία περιέγραψε προ καιρού ο αμερικανός πρέσβης στην Άγκυρα Τομ Μπάρακ) θα βασίζεται στην γνωστή “συναλλακτική διπλωματία” (Γάζα, ουκρανικό, Γροιλανδία), από την οποία καμία από τις δύο χώρες δεν έχει να κερδίσει, με βάση τις “κόκκινες” γραμμές που έχουν θέσει. Σε προεκλογικό χρόνο (Ελλάδα 2027, Τουρκία 2028), δε, κάτι τέτοιο είναι μάλλον ανεδαφικό.
Η πιθανότητα, μάλιστα, μιας “χοντροκομένης” πρωτοβουλίας Τραμπ στα ελληνοτουρκικά καθιστά μάλλον περισσότερο αναγκαία τη συνάντηση Μητσοτάκη- Ερντογάν, υπό την έννοια ότι παραμένουν ανοικτοί οι δίαυλοι επικοινωνίας και η έστω προσποιητή νηνεμία.
Βεβαίως, η κυβέρνηση δέχεται εκ δεξιών της τα ίδια πυρά που εκείνη εξαπέλυσε πριν την επίσκεψη Ερντογάν στην Αθήνα επί πρωθυπουργίας Τσίπρα. Τότε ήταν η Ν.Δ που μιλούσε για “έλλειψη προετοιμασίας”, κατευνασμό και άλλα τινά, ενώ δικά της στελέχη έλεγαν ακόμα και ότι (περί της ατζέντας που θα ετίθετο στο τραπέζι) “πιστεύουν περισσότερο τον Τούρκο πρόεδρο από τον Έλληνα πρωθυπουργό”.
Η συνάντηση Μητσοτάκη- Ερντογάν είναι καλό να πραγματοποιηθεί διότι το αντίθετο θα ήταν περισσότερο επικίνδυνο. Θα κατέληγε σε ένα blame game περί της (νέας) αναβολής και κάποιοι θα υιοθετούσαν την όποια άποψη της Άγκυρας γι’ αυτό, ίσως, δε, κάτι τέτοιο επιτάχυνε την παρέμβαση των ΗΠΑ που, αν μη τι άλλο, θέλουν ηρεμία στην περιοχή για να υλοποιηθούν τα ενεργειακά και άλλα σχέδιά τους.
Δεν πρέπει να τρέφει κανείς, όμως, αυταπάτες σχετικά με το που μπορεί να οδηγήσει. Η δε κλιμάκωση της τουρκικής προκλητικότητας πρέπει να συνυπολογιστεί στον σχεδιασμό της ελληνικής διπλωματίας- ελπίζουμε πώς υπάρχει τέτοιος σχεδιασμός.
Οι αναφορές, από την άλλη, σε “υποχωρητικότητα” και ακόμα περισσότερο σε υποψίες “προδοσίας” (από αδαείς και ακραίους στα της εξωτερικής πολιτικής) δεν βοηθούν. Για ακόμα μία φορά επισημαίνω, ωστόσο, ότι Σαμαράς και Καραμανλής -καθένας στον δικό του τόνο- όχι μόνο μπορούν αλλά και πρέπει να επισημαίνουν κάθε πιθανό κίνδυνο. Το πρόβλημα προκύπτει από τους έξαλλους που σπέρνουν ζιζάνια στο πεδίο του αντισυστημισμού.
Ας επισημανθεί, επίσης, η προσεκτική στάση του Τσίπρα, του Ανδρουλάκη και γενικότερα της κεντροαριστεράς. Έχει το ενδιαφέρον της και υπό μία έννοια δείχνει ότι μπορούν να προκύπτουν συνεννοήσεις παρότι κάποιοι (και στην κυβέρνηση και στην αντιπολίτευση) κάνουν ότι μπορούν για να τις τορπιλίσουν.
Ίσως εκείνη η πρόταση της Ντόρας Μπακογιάννη για “άτυπο συμβούλιο πρώην πρωθυπουργών” θα είχε νόημα εάν δεν ήταν τόσο τοξικό το πολιτικό κλίμα.
