Εάν μελετήσει κανείς τα στοιχεία όλων των τελευταίων δημοσκοπήσεων διαπιστώνει πώς παγιώνεται μία συγκεκριμένη διαστρωμάτωση.
Η Ν.Δ κινείται (Πρόθεση Ψήφου) στο 24% και το ΠΑΣΟΚ στο 14%. Τα δύο κόμματα, δηλαδή, που συγκλίνουν στο κέντρο του πολιτικού συστήματος, το ένα προερχόμενο από τα δεξιά και το άλλο -εκ παραδόσεως- από τα αριστερά, αθροίζουν κοντά στο 40%. Στα αριστερά του κομματικού άξονα ΣΥΡΙΖΑ, Νέα Αριστερά, η αντισυστημική Πλεύση Ελευθερίας (που προήλθε από διάσπαση του ΣΥΡΙΖΑ αλλά ενσωματώνει ψηφοφόρους ευρέως φάσματος), το Μερα25, και, φυσικά, το ΚΚΕ αθροίζουν λίγο κάτω από το 30%. Και στα δεξιά η Ελληνική Λύση και η Φωνή Λογικής που συγκεντρώνουν μαζί περίπου 18%. Υπολογίστε τη ζώνη των αναποφάσιστων (μαζί με λευκό-άκυρο) που καταγράφεται περίπου στο 25%, ενώ εσχάτως αποτυπώνεται και ποσοστό λίγο κάτω από το 10% τελεί αν αναμονή της ίδρυσης των νέων κομμάτων (Τσίπρα, Καρυστιανού).
Κάποιοι παρομοιάζουν το έμμεσο δημοσκοπικό δίπολο του 40% (Ν.Δ-ΠΑΣΟΚ) και 60% όλοι οι άλλοι ως νεότερη εκδοχή του 40%-60% αποτελέσματος του δημοψηφίσματος του 2015, κατατάσσοντας το κυβερνών κόμμα και αυτό της αξιωματικής αντιπολίτευσης στο μέτωπο του “Μένουμε Ευρώπη” εκείνης της περιόδου. Παρακινδυνευμένο, υπό την έννοια ότι έκτοτε έχει “μοχλευθεί” το πολιτικό τοπίο με την ίδρυση νέων κομμάτων και τον αφανισμό άλλων που υπήρχαν τότε (π.χ ΑΝΕΛ) και έχουν μετακινηθεί ψηφοφόροι σε όλο το μήκος του πολιτικού φάσματος. Επίσης ο τότε ΣΥΡΙΖΑ ενσωμάτωνε, στη βάση της διαχωριστικής γραμμής μνημόνιο-αντιμνημόνιο, ακόμα και συντηρητικούς ψηφοφόρους που τώρα είτε έχουν επιστρέψει στη Ν.Δ είτε έχουν επιλέξει κόμματα όπως η Ελληνική Λύση ή η Πλεύση Ελευθερίας.
Σε κάθε περίπτωση ακόμα και αυτή η σημερινή δημοσκοπική διαστρωμάτωση με το νέο 40%-60% μπορεί να μεταβληθεί από τη στιγμή που θα αρχίσουν να μετρώνται τα νέα κόμματα του Αλέξη Τσίπρα και της Μαρίας Καρυστιανού. Ίσως όχι όμως κατά τρόπο που να αλλάζει σημαντικά τους συσχετισμούς στα δύο μπλοκ, περισσότερο κάτι τέτοιο θα συμβεί με την μετακίνηση ψηφοφόρων από την υπερδεξιά έως την αριστερά προς τα νέα κόμματα.
Ο Τσίπρας, για παράδειγμα, δεν έχει καμία σχέση με εκείνον του 2015, η δε Καρυστιανού επιλέγει με σαφήνεια τον χώρο της υπερδεξιάς με έντονα στοιχεία αντισυστημισμού.
Οι επιλογές Μητσοτάκη και η παράμετρος Τσίπρα
Σε αυτό το πλαίσιο ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει δύο δυνατότητες: α. να αναβιώσει το μπλοκ του 40% (“Μένουμε Ευρώπη”) ως ένα μέτωπο λογικής που δεν θα θέσει σε κίνδυνο την πολιτική σταθερότητα και θα του δώσει την αυτοδυναμία στην δεύτερη κάλπη, β. να ωθήσει το ΠΑΣΟΚ, ή μέρος του, να κάνει την τελική επιλογή υπέρ μιας κυβέρνησης συνεργασίας ως επανάληψη του μοντέλου στο δημοψήφισμα του 2015 και, πριν απ΄ αυτό, της συγκυβέρνησης Σαμαρά- Βενιζέλου.
Από την άλλη, ο Αλέξης Τσίπρας με τον νέο πολιτικό του φορέα και τη στροφή του σε μετριοπαθέστερες, σύγχρονες και ρεαλιστικές θέσεις δεν μπορεί να προσβλέπει στο 60% του δημοψηφίσματος του ’15, παρά μόνο σε ένα μόνο μέρος αυτού- εκείνους, δηλαδή, που με το “όχι” δεν είχαν κατά νου ούτε για μία στιγμή την πιθανότητα εξόδου από το ευρώ.
Χρειάζεται, λοιπόν, την πρόσβαση και στον κεντρώο (κεντροαριστερό) χώρο, κάτι που είναι εμφανές ότι το επιδιώκει. Δεδομένου ότι το νέο κόμμα θα προσελκύσει το συντριπτικά μεγαλύτερο μέρος των ψηφοφόρων του ΣΥΡΙΖΑ και ένα τμήμα εκείνων της Πλεύσης Ελευθερίας, της Νέας Αριστεράς, του Μερα25, χρειάζεται και τους κεντροαριστερούς ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ, ακόμα και κεντρώους που εμφορούνται από αισθήματα αποκατάστασης της δικαιοσύνης και πάταξης της πολιτικής διαφθοράς την οποία χρεώνουν στην κυβέρνηση.
Ο “αναγκαστικός” διάλογος Τσίπρα- Ανδρουλάκη υπό προϋποθέσεις
Παρότι είναι δύσκολο, η πιό συγκροτημένη εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης μπορεί να προέλθει από την σύμπραξη Τσίπρα- Ανδρουλάκη το βράδυ της Κυριακής των πρώτων εκλογών. Ο δεύτερος θα μπορούσε να προσέλθει σε μία τέτοια συνεργασία (αφού αντιμετωπιστούν στο μέτρο του εφικτό οι προϋποθέσεις που θέτει ο εκλογικός νόμος) μόνο εάν το ΠΑΣΟΚ έχει διασωθεί κάπως εκλογικά. Σε αντίθετη περίπτωση το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης κινδυνεύει με διάσπαση.
Εάν – προσώρας μόνο θεωρητικά– μπορούσε αυτή η σύμπραξη να συμβεί προεκλογικά τα πράγματα θα ήταν διαφορετικά και σε κάτι τέτοιο ίσως οδηγούσαν οι δημοσκοπήσεις το διάστημα πριν την τελική ευθεία προς τις εκλογές.
