Στη σκιά των ραγδαίων γεωπολιτικών και οικονομικών ανακατατάξεων που προκαλεί η δεύτερη προεδρική θητεία του Ντόναλντ Τραμπ, το ENA Institute for Alternative Policies διοργανώνει την Παρασκευή 30 Ιανουαρίου, στην ΕΣΗΕΑ, μια εκτενή δημόσια ημερίδα αφιερωμένη στον τραμπισμό ως παγκόσμιο φαινόμενο εξουσίας, ιδεολογίας και πολιτικής πρακτικής.
Η εκδήλωση επιχειρεί να χαρτογραφήσει το νέο διεθνές περιβάλλον που διαμορφώνεται, θέτοντας στο επίκεντρο τις προκλήσεις για την Ευρώπη, την Ελλάδα και τις φιλελεύθερες δημοκρατίες.
Από τον φιλελευθερισμό στη Realpolitik
Η επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο σηματοδοτεί, σύμφωνα με τους διοργανωτές, την οριστική απομάκρυνση των ΗΠΑ από το μεταπολεμικό φιλελεύθερο υπόδειγμα και την υιοθέτηση μιας ωμής Realpolitik, βασισμένης στο δόγμα Make America Great Again. Πρόκειται για μια στρατηγική που αντιμετωπίζει τις διεθνείς σχέσεις ως παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος, αναδιατάσσοντας συσχετισμούς ισχύος και ενισχύοντας το «δίκαιο του ισχυρού» εις βάρος της πολυμέρειας, του διεθνούς δικαίου και των διεθνών οργανισμών.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην επάνοδο του προστατευτισμού και του οικονομικού εθνικισμού, με την επιβολή δασμών και τη μονομερή άσκηση οικονομικής πολιτικής να επηρεάζουν άμεσα την παγκόσμια οικονομία, τις αλυσίδες αξίας και τις αναπτυξιακές στρατηγικές μικρότερων χωρών.
Γεωπολιτικές αναδιατάξεις και το ελληνικό διακύβευμα
Το πρώτο θεματικό τραπέζι της ημερίδας εστιάζει στις γεωπολιτικές αναδιατάξεις και στη θέση της Ελλάδας και της Ευρώπης στο νέο διεθνές περιβάλλον. Πανεπιστημιακοί και αναλυτές διεθνών σχέσεων θα εξετάσουν πώς η αμερικανική στροφή επηρεάζει την Ανατολική Μεσόγειο, τις ευρωατλαντικές σχέσεις και τα περιθώρια στρατηγικής αυτονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το ερώτημα που τίθεται είναι πώς μπορεί μια χώρα όπως η Ελλάδα να πλοηγηθεί σε ένα ρευστό περιβάλλον εντεινόμενων ανταγωνισμών, χωρίς σταθερούς κανόνες και με περιορισμένη αποτελεσματικότητα των συλλογικών μηχανισμών ασφάλειας.
Οικονομία, κλίμα και ψηφιακή μετάβαση υπό πίεση
Στο δεύτερο θεματικό τραπέζι, η συζήτηση μεταφέρεται στην παγκόσμια οικονομική διακυβέρνηση, την ψηφιακή μετάβαση και την κλιματική προσαρμογή. Ο τραμπισμός αντιμετωπίζεται όχι μόνο ως πολιτική στρατηγική, αλλά και ως εμπόδιο στις συλλογικές απαντήσεις που απαιτούν οι δίδυμες προκλήσεις της πράσινης και ψηφιακής μετάβασης.
Ο κλιματικός σκεπτικισμός, η αποδυνάμωση διεθνών δεσμεύσεων και η ενίσχυση της ισχύος των ψηφιακών ολιγοπωλίων συνθέτουν ένα τοπίο όπου οι ανισότητες διευρύνονται και οι ρυθμιστικοί μηχανισμοί δοκιμάζονται. Στο πλαίσιο αυτό, τίθεται και το ερώτημα ποια θα μπορούσε να είναι μια συνεκτική προοδευτική απάντηση απέναντι στον οικονομικό εθνικισμό.
Τραμπισμός, αυταρχισμός και κρίση της δημοκρατίας
Το τρίτο θεματικό τραπέζι προσεγγίζει τον τραμπισμό ως πολιτική και επικοινωνιακή πρακτική. Η συζήτηση επικεντρώνεται στα ιδεολογικά του χαρακτηριστικά, στις συγγένειές του με τη συντηρητική ιδεολογία και τον φασισμό, αλλά και στον τρόπο με τον οποίο επηρεάζει τα κομματικά συστήματα και τροφοδοτεί την άνοδο του ακροδεξιού λαϊκισμού.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στον ρόλο των ψηφιακών πλατφορμών στη διαμόρφωση της δημόσιας σφαίρας και στη «μάχη των ιδεών», καθώς και στα εργαλεία με τα οποία οι φιλελεύθερες δημοκρατίες μπορούν να θωρακιστούν απέναντι στον αντιδημοκρατικό καπιταλισμό και τις αυταρχικές πρακτικές.
Ανοιχτός διάλογος με ελεύθερη είσοδο
Η ημερίδα θα ξεκινήσει στις 16:30 με την προσέλευση των συμμετεχόντων και θα διαρκέσει συνολικά τέσσερις ώρες και τριάντα λεπτά. Η είσοδος είναι ελεύθερη, χωρίς να απαιτείται εγγραφή, ενώ προβλέπεται η χορήγηση βεβαίωσης παρακολούθησης σε φοιτητές και φοιτήτριες που θα το ζητήσουν.
Με τη συμμετοχή ακαδημαϊκών, οικονομολόγων και δημοσιογράφων, η εκδήλωση φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως χώρος κριτικού διαλόγου για έναν κόσμο που αλλάζει με ταχύτητα, θέτοντας υπό αμφισβήτηση βεβαιότητες δεκαετιών και επαναφέροντας στο προσκήνιο θεμελιώδη ερωτήματα για τη δημοκρατία, την ισχύ και την κοινωνική δικαιοσύνη.
