Η ακρίβεια παραμένει η βασική πηγή δυσαρέσκειας των πολιτών απέναντι στην κυβέρνηση, καθώς περισσότεροι από τους μισούς θεωρούν ότι το πρόβλημα οφείλεται στην αδυναμία της να το αντιμετωπίσει.
Η δημοσκόπηση της Opinion Poll για το Action24 καταγράφει ότι το 76,2% βλέπει καθυστερήσεις στην κυβερνητική αντίδραση, ενώ έξι στους δέκα δηλώνουν ότι θα περιορίσουν σημαντικά τη θέρμανση του σπιτιού τους τον χειμώνα. Στην εκτίμηση ψήφου, η Νέα Δημοκρατία υποχωρεί στο 30,3%, η ΕΛΑΣ διατηρεί τη δεύτερη θέση με 15,9% και το ΠαΣοΚ ακολουθεί με 12,3%. Παράλληλα, η επιλογή «Κανένας» φτάνει στο 26,5% στον δείκτη καταλληλότητας για την πρωθυπουργία, πλησιάζοντας το ποσοστό του Κυριάκου Μητσοτάκη.
Η ακρίβεια γίνεται πολιτικό κόστος για την κυβέρνηση
Το βασικό εύρημα της δημοσκόπησης είναι η απόσταση ανάμεσα στην κυβερνητική διαχείριση της οικονομικής πίεσης και στην αντίληψη των πολιτών για την αποτελεσματικότητά της. Το 50,4% των ερωτηθέντων αποδίδει αποκλειστικά στην κυβερνητική αδυναμία τη συνεχιζόμενη ακρίβεια. Ένα επιπλέον 25,9% επιμερίζει την ευθύνη ανάμεσα στην κυβέρνηση και τους διεθνείς παράγοντες, ενώ το 22% θεωρεί ότι το πρόβλημα οφείλεται αποκλειστικά σε εξωγενείς αιτίες.
Η κατανομή των απαντήσεων αναδεικνύει την πολιτική διάσταση του κόστους ζωής. Οι διεθνείς εξελίξεις εξακολουθούν να επηρεάζουν τις τιμές, ωστόσο η πλειονότητα των πολιτών θεωρεί ότι η κυβέρνηση φέρει την κύρια ευθύνη ή συμμετέχει στην ευθύνη για την κατάσταση. Η αξιολόγηση της οικονομικής πολιτικής συνδέεται άμεσα με την αγοραστική δύναμη και τη δυνατότητα των νοικοκυριών να καλύπτουν τις καθημερινές ανάγκες τους.
Ποια μέτρα συγκεντρώνουν θετικές και αρνητικές γνώμες
Η αξιολόγηση των μέτρων που ανακοινώθηκαν για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης παρουσιάζει διαφοροποιήσεις. Η ρύθμιση των 120 δόσεων συγκεντρώνει τις θετικότερες κρίσεις, με το 60,3% να τη χαρακτηρίζει πολύ ή αρκετά ικανοποιητική, έναντι 32,9% που την αξιολογεί αρνητικά.
Θετική είναι και η αποτίμηση των αυστηρότερων όρων για τους servicers, καθώς το 55,6% τάσσεται υπέρ των σχετικών παρεμβάσεων, ενώ το 34,2% εκφράζει αρνητική γνώμη.
Στα καύσιμα, η συγκράτηση της τιμής του πετρελαίου θέρμανσης κάτω από τα 1,75 ευρώ ανά λίτρο αξιολογείται θετικά από το 53,6% των πολιτών. Αντίθετα, η επιδότηση στο πετρέλαιο κίνησης συγκεντρώνει περισσότερες αρνητικές από θετικές κρίσεις: το 50,8% τη θεωρεί μη ικανοποιητική, έναντι 43,8% που την αξιολογεί θετικά.
Τα ευρήματα δείχνουν ότι οι πολίτες διαφοροποιούν τη στάση τους ανάλογα με το είδος της παρέμβασης. Η αποδοχή ορισμένων μέτρων δεν αναιρεί τη γενικότερη δυσαρέσκεια για την ακρίβεια, ενώ η αποτελεσματικότητα της οικονομικής πολιτικής κρίνεται κυρίως από την επίδρασή της στις καθημερινές δαπάνες.
Το 76,2% θεωρεί ότι η κυβέρνηση καθυστερεί
Ακόμη πιο καθαρό είναι το μήνυμα για την ταχύτητα λήψης των αποφάσεων. Το 76,2% των ερωτηθέντων θεωρεί ότι η κυβέρνηση καθυστερεί να λάβει μέτρα, ενώ μόλις το 21% εκτιμά ότι αντιδρά άμεσα.
Η αίσθηση καθυστέρησης αποτελεί ξεχωριστή παράμετρο στην αξιολόγηση της κυβερνητικής πολιτικής. Για τα νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν συνεχείς αυξήσεις στις βασικές δαπάνες, η χρονική στιγμή εφαρμογής των μέτρων έχει άμεση σημασία. Η ανακοίνωση μιας παρέμβασης δεν αρκεί, εάν η οικονομική ανακούφιση δεν γίνεται αισθητή εγκαίρως.
Τα νοικοκυριά περιορίζουν θέρμανση και μετακινήσεις
Η πίεση στο διαθέσιμο εισόδημα αποτυπώνεται στις προθέσεις των πολιτών ενόψει του χειμώνα. Το 34,1% δηλώνει ότι σκοπεύει να περιορίσει αρκετά τον χρόνο θέρμανσης στο σπίτι και το 26,8% πολύ. Συνολικά, το 60,9% προαναγγέλλει σημαντική μείωση της θέρμανσης, ενώ μόλις το 16,7% απαντά ότι δεν θα την περιορίσει καθόλου.
Αντίστοιχη είναι η εικόνα στις μετακινήσεις με αυτοκίνητο. Το 31,9% σκοπεύει να τις μειώσει αρκετά και το 24% πολύ. Συνολικά, το 55,9% σχεδιάζει να περιορίσει αισθητά τις μετακινήσεις του, ενώ το 17,9% δεν προβλέπει καμία μείωση.
Οι απαντήσεις καταγράφουν την επίδραση του κόστους ενέργειας σε δύο βασικές ανάγκες: τη θέρμανση και τις μετακινήσεις. Για μεγάλο μέρος των νοικοκυριών, η προσαρμογή στις υψηλές τιμές περνά μέσα από τον περιορισμό της κατανάλωσης, με άμεσες συνέπειες στην καθημερινότητα.
Οι πολίτες ζητούν ευρωπαϊκή αντίδραση, αλλά δεν εμπιστεύονται τον συντονισμό
Το 58,7% θεωρεί ότι η αντιμετώπιση της κρίσης απαιτεί συνολική αντίδραση από την Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ το 37,7% εκτιμά ότι η Ελλάδα μπορεί να διαχειριστεί την κατάσταση μόνη της.
Την ίδια στιγμή, το 80,5% πιστεύει ότι η ΕΕ δεν αντιδρά άμεσα και συντονισμένα. Μόλις το 15,5% αξιολογεί θετικά την ευρωπαϊκή αντίδραση.
Η εικόνα συνδυάζει την προσδοκία για κοινές ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες με την αμφισβήτηση της αποτελεσματικότητάς τους. Οι πολίτες αναγνωρίζουν την ανάγκη συντονισμού απέναντι σε μια κρίση που υπερβαίνει τα εθνικά σύνορα, αλλά εκφράζουν έντονη δυσαρέσκεια για τον ρυθμό των ευρωπαϊκών αποφάσεων.
Η συζήτηση για την αλαζονεία της ΝΔ
Η δημοσκόπηση εξετάζει και τις τοποθετήσεις στελεχών της Νέας Δημοκρατίας σχετικά με την αλαζονεία. Στο σύνολο των ερωτηθέντων, το 54% θεωρεί ότι οι σχετικές αναφορές δεν είναι υπερβολικές, ενώ το 38% τις χαρακτηρίζει υπερβολικές.
Μεταξύ όσων ψήφισαν ΝΔ στις ευρωεκλογές του 2024, το 48,2% θεωρεί υπερβολικές τις αναφορές περί αλαζονείας, ενώ το 43,9% διαφωνεί με αυτή την εκτίμηση.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι το ζήτημα απασχολεί και την εκλογική βάση του κυβερνώντος κόμματος. Οι απόψεις μεταξύ των ψηφοφόρων της ΝΔ είναι σχετικά μοιρασμένες, ενώ στο σύνολο του δείγματος υπερισχύει η άποψη ότι οι σχετικές επισημάνσεις δεν είναι υπερβολικές.
Ο Μητσοτάκης μπροστά, αλλά ο «Κανένας» πλησιάζει
Στον δείκτη καταλληλότητας για την πρωθυπουργία, ο Κυριάκος Μητσοτάκης συγκεντρώνει 27,4%, έναντι 26,5% της επιλογής «Κανένας». Η διαφορά περιορίζεται στις 0,9 ποσοστιαίες μονάδες.
Ο Αλέξης Τσίπρας καταγράφει 13,1% και ο Νίκος Ανδρουλάκης 7,1%. Σε σύγκριση με τον Σεπτέμβριο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης υποχωρεί από το 27,9%, ο Αλέξης Τσίπρας από το 13,9% και ο Νίκος Ανδρουλάκης από το 7,4%. Αντίθετα, ο «Κανένας» ανεβαίνει από το 24,9% στο 26,5%.
Η ενίσχυση της συγκεκριμένης επιλογής καταγράφει τη δυσκολία των πολιτών να ταυτιστούν με κάποιο από τα πρόσωπα που περιλαμβάνονται στον δείκτη. Παράλληλα, η μικρή υποχώρηση των ποσοστών των τριών πολιτικών αρχηγών δείχνει ότι η δυσαρέσκεια δεν μεταφράζεται αυτομάτως σε ενίσχυση ενός συγκεκριμένου υποψηφίου για την πρωθυπουργία.
Βιοτικό επίπεδο και αλλαγή τα βασικά κριτήρια ψήφου
Στην ερώτηση για τα κριτήρια που θα καθορίσουν την ψήφο, με δυνατότητα έως δύο επιλογών, το 35,6% επιλέγει ως προτεραιότητα την εγγύηση ανόδου του βιοτικού επιπέδου. Πολύ κοντά, στο 35,1%, βρίσκεται η ανάγκη για αλλαγή.
Ακολουθούν η ανάγκη σταθερότητας λόγω των διεθνών αναταράξεων με 27,1% και η ανάγκη μεταρρυθμίσεων στο πολιτικό σύστημα και στο κράτος δικαίου με 26,4%. Το πρόσωπο του αρχηγού και υποψήφιου πρωθυπουργού αποτελεί βασικό κριτήριο για το 16,4% των ερωτηθέντων.
Η οικονομία και η πολιτική αλλαγή βρίσκονται σχεδόν στο ίδιο επίπεδο στις προτεραιότητες των πολιτών. Η εξέλιξη του βιοτικού επιπέδου αποτελεί βασικό παράγοντα επιλογής, ενώ σημαντικό τμήμα του εκλογικού σώματος εκφράζει παράλληλα την επιθυμία για αλλαγή. Η σταθερότητα και οι θεσμικές μεταρρυθμίσεις διατηρούν επίσης σημαντική θέση στις απαντήσεις.
Στο 30,3% η ΝΔ, δεύτερη η ΕΛΑΣ με 15,9%
Στην εκτίμηση ψήφου, η Νέα Δημοκρατία συγκεντρώνει 30,3%, έναντι 31% τον Σεπτέμβριο. Η ΕΛΑΣ βρίσκεται στη δεύτερη θέση με 15,9%, διατηρώντας το ίδιο ποσοστό με την προηγούμενη μέτρηση. Το ΠαΣοΚ ακολουθεί με 12,3%, από 12,1% τον Σεπτέμβριο.
Στις επόμενες θέσεις βρίσκονται το ΚΚΕ με 7,2%, η Φωνή Λογικής με 6,8%, η Πλεύση Ελευθερίας με 5,1%, η Ελπίδα με 4,5%, η Νίκη με 3,5% και η Συμμαχία Ελλήνων επίσης με 3,5%. Το ΜέΡΑ25 συγκεντρώνει 2,7% και ο ΣΥΡΙΖΑ 1,7%, ενώ τα υπόλοιπα κόμματα αθροίζουν 5,6%.
Η ΝΔ διατηρεί διαφορά 14,4 μονάδων από την ΕΛΑΣ και 18 μονάδων από το ΠαΣοΚ. Η σύγκριση με τον Σεπτέμβριο δείχνει μικρή υποχώρηση για τη ΝΔ, σταθερό ποσοστό για την ΕΛΑΣ και περιορισμένη άνοδο για το ΠαΣοΚ.
Στην πρόθεση ψήφου επί των εγκύρων, η ΝΔ συγκεντρώνει 25,5%, η ΕΛΑΣ 13,3% και το ΠαΣοΚ 10,4%. Ακολουθούν το ΚΚΕ με 6,1%, η Φωνή Λογικής με 5,8%, η Πλεύση Ελευθερίας με 4,3%, η Ελπίδα με 3,8%, η Νίκη και η Συμμαχία Ελλήνων με 2,9% έκαστη, το ΜέΡΑ25 με 2,3% και ο ΣΥΡΙΖΑ με 1,5%. Οι αναποφάσιστοι ανέρχονται στο 15,7%.
Η ΝΔ προηγείται στην παράσταση νίκης
Στην παράσταση νίκης, η Νέα Δημοκρατία συγκεντρώνει 57,9%. Η ΕΛΑΣ ακολουθεί με 7% και το ΠαΣοΚ με 5,2%, ενώ το 13,7% των ερωτηθέντων επιλέγει «Δεν γνωρίζω/Δεν απαντώ».
Η δημοσκόπηση καταγράφει, συνεπώς, δύο παράλληλες τάσεις. Η ΝΔ εξακολουθεί να διατηρεί σαφές προβάδισμα στην εκτίμηση ψήφου και στην παράσταση νίκης, ενώ η αξιολόγηση της κυβερνητικής διαχείρισης της ακρίβειας παραμένει αρνητική για μεγάλο μέρος της κοινής γνώμης.
Το πολιτικό ερώτημα είναι αν η δυσαρέσκεια για το κόστος ζωής θα οδηγήσει σε ουσιαστικές μετακινήσεις ψηφοφόρων ή θα παραμείνει διάχυτη στο εκλογικό σώμα. Η ενίσχυση του «Κανένα» στον δείκτη καταλληλότητας, η υποχώρηση της ΝΔ και η σταθερότητα της ΕΛΑΣ συνθέτουν την εικόνα μιας δημοσκόπησης στην οποία η κυβερνητική πρωτιά συνυπάρχει με έντονη κοινωνική πίεση για την οικονομία και την καθημερινότητα.
