Η Γαλλία είναι μία διαλυμένη οικονομία με ένα αποσαρθρωμένο κοινωνικό κράτος. Όσοι δεν ξεκινούν τις αναλύσεις τους από αυτή τη βασική διαπίστωση, εύκολα καταλήγουν είτε σε θεωρίες υποκίνησης -όπως έκανε ο Εμανουέλ Μακρόν-, είτε στην εξίσωση των 800.000 διαδηλωτών, κατά κύριο λόγο νέων, με τους εμπρηστές του δημαρχείου της Λιμόζ. Υποκινούμενοι, άλλωστε, είναι και οι διαδηλωτές στην Αλβανία (και μάλιστα με ρωσική επιρροή, όπως ισχυρίζεται ο Έντι Ράμα), ανάλογες προσεγγίσεις γίνονται και από τη Τζόρτζια Μελόνι στην Ιταλία.
Όμως, αυτό που συμβαίνει από την Λισαβόνα, την Μαδρίτη, τις Βρυξέλλες, το Παρίσι, το Μιλάνο έως και τα Τίρανα, έχει τον ίδιο σκληρό πυρήνα. Παιδεία, στεγαστικό (ενοίκια), κόστος ζωής (ακρίβεια). Καμία εξέγερση δεν μπορεί να υποκινηθεί από οποιοδήποτε κόμμα, οπουδήποτε στην Ευρώπη. Τα κόμματα, το μόνο που κάνουν, είναι να προσπαθούν να εργαλειοποιήσουν κοινωνικές εξεγέρσεις που έχουν υπαρκτή βάση. Κι αυτή είναι η οργή και η κρίση εμπιστοσύνης.
Παρεισφρέουν εξτρεμιστικά στοιχεία σε αυτές τις διαδηλώσεις; Αναμφίβολα, αλλά αυτό αφορά πρωτίστως τις αστυνομικές αρχές που αδυνατούν να καταστείλουν αυτό που πρέπει και ενίοτε ξεσπούν με βία σε εκείνους που έχουν εκατομμύρια λόγους να διαδηλώνουν.
Όσοι με (δήθεν) έκπληξη υποδέχονται όσα συμβαίνουν στη Γαλλία και αλλού έκλειναν προφανώς τα μάτια όταν ο “μακρονισμός” βύθιζε την δεύτερη οικονομία της Ευρώπης, όταν διέλυε το κοινωνικό κράτος και δεν έκανε στην άκρη μετά από πέντε ηχηρές αποτυχίες στην επιλογή πρωθυπουργών. Θα συνεχίσει μέχρι τέλους “κανονικοποιώντας” ακόμα περισσότερο την ακροδεξιά της Λεπέν, ίσως παραδίδοντάς της ακόμα και το Ελιζέ. Να μην υποτιμηθεί, ωστόσο, η αδυναμία και η εγωπάθεια της κεντροαριστεράς και αριστεράς που αδυνατούν να συνεννοηθούν.
Καθ’ ημάς, καθένας επιλέγει την πιό βολική οπτική γωνία για όσα συμβαίνουν στην Ευρώπη. “Διδασκαλικά” ορισμένοι εκφράζουν ανησυχία να μην εξελιχθούν σε “γαλλική μίμηση” τα συλλαλητήρια φοιτητών, μαθητών και εκπαιδευτικών των επόμενων ημερών. Επιχαίρουν, δε, οι της αντιπολίτευσης για το νέο “Γαλλικό Μάη”.
Δεν διαπιστώνουν, όμως, ότι η κοινωνική εξέγερση προκαλείται από την ίδια την αποτυχία κυβερνήσεων και κομματικών συστημάτων να επιλύσει τα σοβαρά προβλήματα που εν τέλει είναι κοινά στις περισσότερες χώρες. Και, τελικά, την αποτυχία της ίδιας της Ευρώπης να αφυπνισθεί και να επιστρέψει στο “κοινωνικό κεκτημένο” που εγκατέλειψε επικεντρώνοντας την προσοχή της στον εξωτερικό “εχθρό” και την πολεμική οικονομία.
Ας το κατανοήσουν και οι δικοί μας. Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι είναι κολλημένες οι βελόνες σχεδόν όλων των κομμάτων και η γκρίζα ζώνη των αναποφάσιστων παραμένει μεγάλη. Η ανησυχία δεν πρέπει να εστιάζεται στο εάν θα γίνει κι εδώ κάποια κοινωνική έκρηξη, αλλά στο ότι βαθαίνει (κι εδώ) η κρίση εμπιστοσύνης προς το κομματικό σύστημα και η οργή μπορεί εύκολα να διοχετευθεί σε ακραίες εκφράσεις. Κι αυτό αφορά και όσους “ανησυχούν”, και εκείνους που επιχαίρουν…
