Το 2027 μπορεί να φέρει μια δεύτερη σημαντική μισθολογική ανάσα για δεκάδες χιλιάδες εργαζόμενους που αμείβονται με τον κατώτατο μισθό.
Η συμπλήρωση τριετιών μετά το «ξεπάγωμα» της προϋπηρεσίας από την 1η Ιανουαρίου 2024 ενεργοποιεί προσαυξήσεις 10%, ενώ η επικείμενη νέα αύξηση του κατώτατου μισθού αναμένεται να ανεβάσει ακόμη περισσότερο τα τελικά ποσά. Το κρίσιμο ερώτημα είναι ποιοι έχουν πραγματικά κατοχυρώσει χρόνο προϋπηρεσίας και ποιοι έμειναν εκτός λόγω της δωδεκαετούς αναστολής.
Πόσο μπορεί να αυξηθεί ο μισθός από την πρώτη τριετία;
Η επαναφορά των τριετιών δημιουργεί ένα νέο μισθολογικό ορόσημο για όσους παραμένουν στα κατώτατα όρια αποδοχών. Η βασική αρχή είναι απλή: κάθε συμπληρωμένη τριετία αντιστοιχεί σε προσαύξηση 10%, έως και τρεις τριετίες, δηλαδή συνολική προσαύξηση 30%.
Με τα σημερινά δεδομένα, ο κατώτατος μισθός ανέρχεται σε 920 ευρώ μικτά. Για εργαζόμενο χωρίς τριετία, οι καθαρές αποδοχές υπολογίζονται περίπου στα 772 ευρώ. Με την πρώτη τριετία, ο μικτός μισθός διαμορφώνεται στα 1.012 ευρώ και τα καθαρά περίπου στα 834 ευρώ.
Με δύο τριετίες, τα μικτά φτάνουν στα 1.104 ευρώ και τα καθαρά περίπου στα 896 ευρώ. Με τρεις τριετίες, ο εργαζόμενος φτάνει στα 1.196 ευρώ μικτά και περίπου στα 959 ευρώ καθαρά.
Η διαφορά είναι επομένως ουσιαστική, ιδιαίτερα για εργαζόμενους που βρίσκονται επί χρόνια κοντά στο κατώτατο μισθολογικό όριο.
Γιατί το 2027 είναι η πρώτη μεγάλη χρονιά των τριετιών;
Το ημερολόγιο έχει ιδιαίτερη σημασία. Οι τριετίες «πάγωσαν» το 2012, κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης και των μνημονίων, και επανενεργοποιήθηκαν την 1η Ιανουαρίου 2024.
Αυτό σημαίνει ότι από το 2024 αρχίζει ξανά να μετρά ο χρόνος για τη συμπλήρωση τριετιών. Τρία χρόνια αργότερα, μέσα στο 2027, ένας μεγάλος αριθμός εργαζομένων που προσλήφθηκαν από το 2024 και μετά θα συμπληρώσει την πρώτη τριετία.
Για έναν εργαζόμενο που ξεκίνησε χωρίς προηγούμενη αναγνωρίσιμη προϋπηρεσία τον Φεβρουάριο του 2024 και εξακολουθεί να αμείβεται με τον κατώτατο μισθό, η πρώτη τριετία συμπληρώνεται τον Φεβρουάριο του 2027. Τότε ενεργοποιείται η προσαύξηση του 10%.
Το ίδιο θα συμβεί σταδιακά και για όσους συμπληρώνουν την απαιτούμενη τριετία σε διαφορετικούς μήνες του 2027. Δεν πρόκειται, δηλαδή, για μία ενιαία ημερομηνία κατά την οποία όλοι οι εργαζόμενοι θα δουν ταυτόχρονα την αύξηση. Η ημερομηνία πρόσληψης και ο αναγνωρίσιμος χρόνος προϋπηρεσίας είναι καθοριστικοί.
Τι συμβαίνει με την προϋπηρεσία πριν από το 2012;
Εδώ βρίσκεται ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία του συστήματος.
Η περίοδος από το 2012 έως και το τέλος του 2023 δεν προσμετράται για τη δημιουργία νέων τριετιών. Ο χρόνος αυτός ουσιαστικά παραμένει εκτός του υπολογισμού. Ένας εργαζόμενος που εργάστηκε κατά τη διάρκεια αυτής της δωδεκαετίας και αμειβόταν με τις βασικές αποδοχές δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει την προϋπηρεσία εκείνης της περιόδου για να συμπληρώσει τριετία.
Διαφορετική είναι η αντιμετώπιση της προϋπηρεσίας που είχε δημιουργηθεί πριν από το 2012.
Εφόσον ο εργαζόμενος αμειβόταν τότε με τον κατώτατο μισθό, ο χρόνος που είχε συμπληρώσει πριν από το «πάγωμα» μπορεί να αξιοποιηθεί μαζί με τον χρόνο που άρχισε να μετρά ξανά από την 1η Ιανουαρίου 2024.
Αυτό δημιουργεί μια ιδιόμορφη κατάσταση: δύο εργαζόμενοι με παρόμοια συνολική εργασιακή διαδρομή μπορεί να έχουν διαφορετική μεταχείριση ως προς τον χρόνο που αναγνωρίζεται για τις τριετίες.
Πώς μπορεί ένας εργαζόμενος να κερδίσει τριετία μέσα στο 2027;
Το παράδειγμα ενός εργαζόμενου που είχε εργαστεί πριν από το 2012 δείχνει πόσο σημαντική μπορεί να είναι η παλιά προϋπηρεσία.
Έστω ότι κάποιος εργάστηκε από τα μέσα του 2009 έως το τέλος του 2011 με τον τότε κατώτατο μισθό. Είχε έτσι συγκεντρώσει περίπου δυόμισι χρόνια αναγνωρίσιμης προϋπηρεσίας.
Όταν το σύστημα επανενεργοποιήθηκε την 1η Ιανουαρίου 2024 και ο ίδιος συνέχισε να εργάζεται με τον κατώτατο μισθό, χρειάστηκε μόλις έξι μήνες για να συμπληρώσει συνολικά τρία αναγνωρίσιμα έτη. Η πρώτη τριετία, επομένως, μπορούσε να ενεργοποιηθεί τον Ιούνιο του 2024.
Εφόσον εξακολουθεί να εργάζεται με τον κατώτατο μισθό, η δεύτερη τριετία συμπληρώνεται την 1η Ιουνίου 2027. Τότε προκύπτει νέα προσαύξηση 10%.
Το παράδειγμα δείχνει ότι η ημερομηνία πρόσληψης από μόνη της δεν αρκεί. Καθοριστικό ρόλο παίζει και η προϋπηρεσία που είχε δημιουργηθεί πριν από το 2012.
Ποιοι δικαιούνται τις τριετίες;
Οι τριετίες συνδέονται με τους εργαζόμενους που αμείβονται με τις κατώτατες αποδοχές.
Αν ένας εργαζόμενος λαμβάνει υψηλότερο μισθό επειδή έχει συμφωνήσει διαφορετικές αποδοχές με τον εργοδότη του ή επειδή εφαρμόζεται επιχειρησιακή ή κλαδική σύμβαση, η κατάσταση αλλάζει. Η προσαύξηση της τριετίας δεν λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο όταν οι ήδη καταβαλλόμενες αποδοχές υπερβαίνουν το σχετικό κατώτατο όριο.
Εδώ ακριβώς μπορεί να δημιουργηθεί ένα νέο μισθολογικό παράδοξο μέσα στις επιχειρήσεις: ένας εργαζόμενος που σήμερα παίρνει περισσότερα από τον κατώτατο μισθό μπορεί, μετά την ενεργοποίηση της τριετίας ενός συναδέλφου, να βρεθεί να αμείβεται λιγότερο.
Μπορεί ένας εργαζόμενος με μισθό 1.000 ευρώ να βρεθεί κάτω από κάποιον που σήμερα παίρνει 920;
Ναι, το ενδεχόμενο αυτό αποτυπώνεται καθαρά στο παράδειγμα δύο εργαζομένων στην ίδια επιχείρηση.
Ο εργαζόμενος Α προσλαμβάνεται τον Φεβρουάριο του 2024 χωρίς προηγούμενη προϋπηρεσία και λαμβάνει 920 ευρώ μικτά. Τον Φεβρουάριο του 2027 συμπληρώνει τριετία και ο μισθός του αυξάνεται κατά 10%, στα 1.012 ευρώ μικτά.
Ο εργαζόμενος Β, αντίθετα, είχε συμφωνήσει ατομικά με την επιχείρηση μισθό 1.000 ευρώ μικτά. Μέχρι τη στιγμή της συμπλήρωσης της τριετίας από τον Α, ο Β αμείβεται περισσότερο.
Μετά την αύξηση του Α, όμως, η εικόνα αντιστρέφεται: ο εργαζόμενος που αμείβεται με τον κατώτατο μισθό και έχει συμπληρώσει τριετία περνά στα 1.012 ευρώ, δηλαδή πάνω από τα 1.000 ευρώ του συναδέλφου του.
Η επιχείρηση μπορεί τότε να χρειαστεί να επανεξετάσει τις ατομικές αποδοχές, ώστε να μη δημιουργούνται αντίστροφες μισθολογικές σχέσεις μέσα στο ίδιο εργασιακό περιβάλλον.
Θα είναι τα ίδια τα ποσά των τριετιών το 2027;
Πιθανότατα όχι.
Ο λόγος είναι ότι οι προσαυξήσεις των τριετιών υπολογίζονται πάνω στον εκάστοτε κατώτατο μισθό. Εφόσον ο κατώτατος μισθός αυξηθεί, αυξάνεται αντίστοιχα και η βάση πάνω στην οποία υπολογίζεται η προσαύξηση.
Για το 2027 έχει ήδη προαναγγελθεί νέα αύξηση του κατώτατου μισθού από την 1η Απριλίου, με τις βασικές αποδοχές να αναμένεται να ξεπεράσουν τα 950 ευρώ.
Αυτό σημαίνει ότι τα παραπάνω ποσά των 1.012, 1.104 και 1.196 ευρώ δεν αποτελούν σταθερά ποσά για το 2027. Είναι η σημερινή εικόνα με βάση τα 920 ευρώ. Αν ο κατώτατος αυξηθεί, οι αντίστοιχες προσαυξήσεις θα υπολογίζονται πάνω στη νέα βάση.
Για τους εργαζόμενους, επομένως, το 2027 μπορεί να συνδυάσει δύο εξελίξεις: αύξηση του κατώτατου μισθού και ενεργοποίηση της προσωπικής τους τριετίας.
Υπάρχει κίνδυνος να «ξαναπαγώσουν» οι τριετίες;
Το ενδεχόμενο υπάρχει θεωρητικά, αλλά με τα σημερινά δεδομένα φαίνεται περιορισμένο.
Η ρύθμιση προβλέπει επανεξέταση της κατάστασης και συνδέει τη διατήρηση του «ξεπαγώματος» με την πορεία της ανεργίας. Εάν η ανεργία ξεπεράσει το 10% σε ετήσια βάση, δημιουργείται ο κίνδυνος να ανασταλεί εκ νέου η διαδικασία.
Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν, προς το παρόν, αρκετά διαφορετική εικόνα. Τον Ιούλιο του 2026 η ανεργία διαμορφώθηκε στο 7,9%, ενώ σε επίπεδο 12μήνου διψήφιο ποσοστό είχε καταγραφεί τον Μάρτιο, όταν έφτασε στο 10,3%.
Η πορεία της αγοράς εργασίας μέσα στους επόμενους μήνες θα είναι επομένως κρίσιμη για τη συνέχεια του μέτρου.
Τι σημαίνουν οι τριετίες για τον μέσο μισθό;
Η επίδραση των τριετιών δεν περιορίζεται στους χαμηλόμισθους.
Η αύξηση των κατώτατων αποδοχών και η ενεργοποίηση των προσαυξήσεων δημιουργούν πίεση και στα υπόλοιπα μισθολογικά κλιμάκια. Επιχειρήσεις που θέλουν να διατηρήσουν τις μισθολογικές αποστάσεις ανάμεσα σε εργαζόμενους με διαφορετική εμπειρία μπορεί να χρειαστεί να προχωρήσουν σε πρόσθετες αναπροσαρμογές.
Το 2025 ο μέσος μικτός μισθός, σύμφωνα με τα στοιχεία της «ΕΡΓΑΝΗ», είχε διαμορφωθεί στα 1.516 ευρώ. Την ίδια στιγμή, σχεδόν ένας στους τρεις εργαζόμενους εξακολουθούσε να βρίσκεται κάτω από το όριο των 1.000 ευρώ.
Η ενεργοποίηση των τριετιών μπορεί επομένως να λειτουργήσει ως ένας ακόμη μηχανισμός που θα σπρώξει προς τα πάνω τη μισθολογική βάση.
Τι αλλάζει από το 2028 στον κατώτατο μισθό;
Το 2027 μπορεί να αποτελέσει μεταβατική χρονιά. Από το 2028 και μετά, ο κατώτατος μισθός προβλέπεται να διαμορφώνεται με νέο μηχανισμό και όχι αποκλειστικά μέσω κυβερνητικής απόφασης.
Ο νέος τρόπος υπολογισμού θα βασίζεται σε συντελεστή που θα λαμβάνει υπόψη τον ετήσιο πληθωρισμό για το χαμηλότερα αμειβόμενο 20% των εργαζομένων και μέρος της μεταβολής της αγοραστικής δύναμης.
Ο μηχανισμός βρίσκεται ακόμη υπό διαμόρφωση, όμως η κατεύθυνση είναι σαφής: ο κατώτατος μισθός θα συνδέεται περισσότερο με οικονομικούς δείκτες και λιγότερο με μια ετήσια πολιτική απόφαση.
Για τους εργαζόμενους που βρίσκονται στα χαμηλότερα μισθολογικά κλιμάκια, η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία. Οι τριετίες θα προσθέτουν την προϋπηρεσία πάνω σε έναν κατώτατο μισθό που θα μεταβάλλεται με διαφορετικό τρόπο από το 2028.
Γιατί το 2027 μπορεί να γίνει έτος-σταθμός για τους χαμηλόμισθους;
Η πραγματική σημασία των τριετιών θα φανεί όταν οι αριθμοί περάσουν από τη νομοθεσία στην τσέπη.
Το 2027 συναντώνται για πρώτη φορά σε μεγάλη κλίμακα τρεις παράγοντες: η επανενεργοποίηση της προϋπηρεσίας από το 2024, η συμπλήρωση νέων τριετιών από εργαζόμενους που μπήκαν στην αγορά εργασίας μετά το «ξεπάγωμα» και η νέα αύξηση του κατώτατου μισθού.
Για έναν εργαζόμενο που βρίσκεται στα 920 ευρώ μικτά, μια αύξηση 10% δεν είναι απλώς ένας αριθμός στη μισθοδοσία. Είναι μια διαφορά που μπορεί να μετακινήσει το καθαρό εισόδημα κατά αρκετές δεκάδες ευρώ τον μήνα. Και για όσους έχουν παλαιότερη αναγνωρίσιμη προϋπηρεσία, η επίδραση μπορεί να είναι ακόμη μεγαλύτερη.
Το μεγάλο στοίχημα πλέον είναι η εφαρμογή: ποιος έχει κατοχυρώσει χρόνο, πότε συμπληρώνεται η επόμενη τριετία και ποιος μισθός θα αποτελεί τη βάση υπολογισμού όταν φτάσει η κρίσιμη ημερομηνία. Εκεί θα κριθεί πόσο μεγάλη θα είναι τελικά η μισθολογική αλλαγή του 2027.
