Την εξαίρεση των προσωρινών μέτρων στήριξης για το ενεργειακό κόστος από τους δημοσιονομικούς υπολογισμούς των κρατών-μελών, αλλά και τη δυνατότητα αξιοποίησης των πρόσθετων εσόδων από τον ΦΠΑ για τη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων, ζητά ο Κυριάκος Μητσοτάκης από την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Οι δύο προτάσεις περιλαμβάνονται στην επιστολή που απέστειλε ο πρωθυπουργός προς την Κομισιόν, καθώς η άνοδος του ενεργειακού κόστους αυξάνει τις πιέσεις στις ευρωπαϊκές οικονομίες ενόψει του χειμώνα.
Τι ζητά ο Μητσοτάκης από τη φον ντερ Λάιεν
Σύμφωνα με το περιεχόμενο της επιστολής που επικαλείται το Bloomberg, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ζητά από την Ευρωπαϊκή Ένωση να εξετάσει έναν ειδικό δημοσιονομικό χειρισμό για τα προσωρινά μέτρα που λαμβάνουν τα κράτη-μέλη προκειμένου να αντιμετωπίσουν την αύξηση του ενεργειακού κόστους.
Η ελληνική πρόταση προβλέπει τα μέτρα αυτά να μην προσμετρώνται στους σχετικούς δημοσιονομικούς υπολογισμούς μέχρι ενός συγκεκριμένου ορίου. Με τον τρόπο αυτό, οι εθνικές κυβερνήσεις θα αποκτήσουν μεγαλύτερο περιθώριο για παρεμβάσεις υπέρ των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων, χωρίς η σχετική δαπάνη να περιορίζει στον ίδιο βαθμό τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο.
Η δεύτερη πρόταση αφορά τον ΦΠΑ. Ο πρωθυπουργός εισηγείται να μπορούν τα κράτη-μέλη να αξιοποιούν για μέτρα στήριξης τα πρόσθετα έσοδα που προκύπτουν από την αύξηση των τιμών και, κατ’ επέκταση, από την αύξηση των εισπράξεων ΦΠΑ.
Πρόκειται ουσιαστικά για αίτημα να επιστρέφει μέρος της πρόσθετης φορολογικής επιβάρυνσης που δημιουργεί η ακρίβεια στην οικονομία, με τη μορφή παρεμβάσεων για τους καταναλωτές και τις επιχειρήσεις.
Το μήνυμα του πρωθυπουργού πριν από το Υπουργικό Συμβούλιο
Την επιστολή αποκάλυψε ο ίδιος ο Κυριάκος Μητσοτάκης πριν από τη συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου, συνδέοντάς την με την ανάγκη για κοινή ευρωπαϊκή απάντηση στην ενεργειακή πίεση.
«Είναι η ώρα για τολμηρές και κοινές λύσεις», ανέφερε ο πρωθυπουργός, τονίζοντας ότι η Ευρώπη πρέπει να κινηθεί πέρα από τις γενικές παραινέσεις για περιορισμό της κατανάλωσης ενέργειας.
Η παρέμβαση της Αθήνας δεν αφορά μόνο τη δυνατότητα λήψης εθνικών μέτρων. Αφορά κυρίως το πλαίσιο μέσα στο οποίο αυτά τα μέτρα θα μπορούν να εφαρμοστούν, καθώς η κυβέρνηση επιδιώκει μεγαλύτερη ευχέρεια κινήσεων χωρίς να παραβιάζονται οι δημοσιονομικοί κανόνες.
Η ενεργειακή πίεση επαναφέρει τη συζήτηση για τους κανόνες της ΕΕ
Το αίτημα της Αθήνας διατυπώνεται σε μια συγκυρία κατά την οποία η άνοδος των τιμών ενέργειας έχει επανέλθει στην κορυφή της ευρωπαϊκής ατζέντας.
Οι κυβερνήσεις των κρατών-μελών καλούνται να αντιμετωπίσουν τις επιπτώσεις στις τιμές, στην αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών και στο κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων, ενώ παράλληλα πρέπει να διατηρήσουν τη δημοσιονομική τους πορεία.
Η ελληνική πρόταση αποκτά έτσι ευρωπαϊκή διάσταση: η Αθήνα ζητά να δημιουργηθεί ένας κοινός δημοσιονομικός χώρος για προσωρινές παρεμβάσεις, ειδικά όταν αυτές συνδέονται με μια έκτακτη και εξωγενή αύξηση του ενεργειακού κόστους.
Το θέμα αναμένεται να απασχολήσει και τη Σύνοδο Κορυφής των ηγετών της ΕΕ στις 15 και 16 Οκτωβρίου, όπου η ενεργειακή ακρίβεια και οι επιπτώσεις της στην ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα αναμένεται να βρεθούν στο επίκεντρο.
Τα εθνικά μέτρα της Αθήνας
Παράλληλα με την ευρωπαϊκή πρωτοβουλία, η κυβέρνηση προχωρά σε μέτρα σε εθνικό επίπεδο.
Η επιδότηση στο πετρέλαιο κίνησης παρατείνεται τον Οκτώβριο, ενώ αυξάνεται στα 15 λεπτά ανά λίτρο. Παράλληλα, προετοιμάζεται παρέμβαση για το πετρέλαιο θέρμανσης, με στόχο η τιμή του να παραμείνει κάτω από το επίπεδο των 1,75 ευρώ ανά λίτρο.
Η επιστολή προς τη φον ντερ Λάιεν έρχεται να συμπληρώσει αυτές τις κινήσεις, με την Αθήνα να ζητά από τις Βρυξέλλες περισσότερο δημοσιονομικό χώρο για την αντιμετώπιση της ενεργειακής ακρίβειας.
