Η υπόθεση των τηλεφωνικών υποκλοπών παραμένει στο αρχείο, καθώς ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου Ευάγγελος Μπακέλας απέρριψε, με τέσσερις χωριστές πράξεις, τα αιτήματα για την επανέναρξη της έρευνας που είχαν υποβάλει ο πρώην πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς, ο πρώην υπουργός Χρήστος Σπίρτζης και ο δικηγόρος Ζαχαρίας Κεσσές, ο οποίος εκπροσωπεί θύματα των τηλεφωνικών παρακολουθήσεων.
Η κρίση του εισαγγελέα στηρίζεται, σύμφωνα με την αιτιολογία των πράξεων, στην εκτίμηση ότι δεν κατατέθηκαν νέα στοιχεία ικανά να δικαιολογήσουν, με βάση το ισχύον νομικό πλαίσιο, την ανάσυρση της δικογραφίας. Πρόκειται ουσιαστικά για την τρίτη φορά που η υπόθεση τίθεται στο αρχείο, ενώ η δικαστική διαδικασία για τους τέσσερις ιδιώτες που καταδικάστηκαν για την υπόθεση βρίσκεται πλέον μπροστά στο Εφετείο.
Τέσσερα αιτήματα, τέσσερις διαφορετικές αιτιολογίες
Ο Ευάγγελος Μπακέλας δεν αντιμετώπισε ενιαία τα αιτήματα, αλλά εξέδωσε ξεχωριστές πράξεις για καθένα από αυτά. Κοινό συμπέρασμα είναι ότι, στην παρούσα φάση, δεν υπάρχουν οι νομικές προϋποθέσεις για νέα εισαγγελική έρευνα.
Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς τα αιτήματα υποβλήθηκαν μετά την ολοκλήρωση της πολύμηνης δίκης των τεσσάρων ιδιωτών που κατηγορήθηκαν για την υπόθεση του Predator και καταδικάστηκαν σε συνολικές ποινές που ανέρχονται σε 126 χρόνια κάθειρξης.
Η καταδικαστική απόφαση αποτέλεσε, άλλωστε, βασικό σημείο αναφοράς στα αιτήματα του δικηγόρου Ζαχαρία Κεσσέ, ο οποίος υποστήριξε ότι από τα ευρήματα της δίκης και τις δημόσιες τοποθετήσεις εμπλεκομένων προκύπτουν στοιχεία που θα έπρεπε να αξιολογηθούν εκ νέου.
Ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου, ωστόσο, έκρινε ότι αυτά δεν αρκούν για να ανοίξει ξανά η δικογραφία.
Η περίπτωση του Αντώνη Σαμαρά
Ο πρώην πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς είχε ζητήσει την πλήρη διαλεύκανση της παγίδευσης του τηλεφώνου του.
Στην περίπτωση αυτή, ο Ευάγγελος Μπακέλας καταλήγει ότι δεν προσφέρθηκαν νέα στοιχεία σε σχέση με όσα είχαν ήδη ερευνηθεί από τους εισαγγελικούς λειτουργούς που είχαν χειριστεί προηγουμένως την υπόθεση, μεταξύ των οποίων ο επίτιμος πλέον αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Αχιλλέας Ζήσης και ο τέως εισαγγελέας του Αρείου Πάγου Κωνσταντίνος Τζαβέλλας.
Κατά συνέπεια, δεν προέκυψε, σύμφωνα με την εισαγγελική κρίση, νέο δεδομένο που να μπορεί να αποτελέσει βάση για την επανεκκίνηση της έρευνας.
Η απόφαση αυτή σημαίνει ότι το συγκεκριμένο σκέλος της υπόθεσης δεν ανοίγει εκ νέου σε αυτή τη φάση, παρά το γεγονός ότι η παγίδευση του πρώην πρωθυπουργού αποτελεί ένα από τα πλέον πολιτικά φορτισμένα σημεία της υπόθεσης των υποκλοπών.
Τα emails του Χρήστου Σπίρτζη
Διαφορετικό ήταν το αίτημα του πρώην υπουργού του ΣΥΡΙΖΑ Χρήστου Σπίρτζη, ο οποίος είχε προσκομίσει μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου από το κινητό του, μεταξύ των οποίων ένα που έφερε την ένδειξη «απόρρητο».
Ο κ. Σπίρτζης ζήτησε να αξιολογηθούν τα συγκεκριμένα στοιχεία στο πλαίσιο νέας έρευνας.
Σύμφωνα με την πράξη του εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, όμως, τα στοιχεία αυτά δεν θεωρούνται καινούργια με την έννοια που απαιτείται για την ανάσυρση της υπόθεσης. Η εισαγγελική κρίση συνδέει το περιεχόμενο των μηνυμάτων με στοιχεία που είχαν ήδη εξεταστεί κατά την πολύμηνη ακροαματική διαδικασία για τους τέσσερις καταδικασθέντες.
Έτσι, ούτε το συγκεκριμένο αίτημα κρίθηκε ικανό να μεταβάλει τα δεδομένα της υπόθεσης.
Το ζήτημα του Ταλ Ντίλιαν και οι νομικοί περιορισμοί
Ιδιαίτερο βάρος έχει η αιτιολογία που αφορά τα αιτήματα του δικηγόρου Ζαχαρία Κεσσέ. Σε αυτά αξιοποιούνται τόσο τα ευρήματα της δικαστικής απόφασης όσο και δημόσιες τοποθετήσεις του Ταλ Ντίλιαν, ενός από τους καταδικασθέντες.
Ο Ταλ Ντίλιαν έχει δηλώσει δημόσια ότι είχε εμπορευθεί το Predator σε κρατικές οντότητες. Ωστόσο, σύμφωνα με την εισαγγελική πράξη, ακριβώς η εμπλοκή του στην υπόθεση δημιουργεί νομικό κώλυμα για την εξέτασή του ως μάρτυρα.
Η λογική της απόφασης είναι ότι πρόσωπο που θεωρείται εμπλεκόμενο στην ίδια υπόθεση δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μάρτυρας με τρόπο που να παράγει αποδεικτικά αποτελέσματα σε βάρος άλλων, καθώς η σχετική μαρτυρία θα ήταν νομικά μη αξιοποιήσιμη.
Το ίδιο σκεπτικό εφαρμόζεται και στους άλλους τρεις καταδικασθέντες.
Γιατί δεν εξετάζονται ούτε άλλοι πέντε ιδιώτες
Αντίστοιχο νομικό ζήτημα εντοπίζεται και στην περίπτωση πέντε ακόμη ιδιωτών, εναντίον των οποίων είχε κινηθεί δικαστικά ο δημοσιογράφος Θανάσης Κουκάκης.
Κατά την εισαγγελική κρίση, τα συγκεκριμένα πρόσωπα δεν μπορούν να αξιοποιηθούν ως μάρτυρες για τους ίδιους λόγους που ισχύουν για τους καταδικασθέντες.
Επομένως, ακόμη και αν η εξέτασή τους θα μπορούσε να φωτίσει πλευρές της υπόθεσης, η σχετική μαρτυρική διαδικασία δεν μπορεί να αποτελέσει, με τα συγκεκριμένα νομικά δεδομένα, βάση για την επανεκκίνηση της έρευνας.
Αυτό είναι και το κεντρικό σημείο της επιχειρηματολογίας του εισαγγελέα: δεν αξιολογείται μόνο εάν υπάρχουν πληροφορίες ή νέα δεδομένα, αλλά και εάν αυτά μπορούν να αποκτήσουν νόμιμη αποδεικτική αξία μέσα σε μια νέα ποινική έρευνα.
Η αντίδραση του Ζαχαρία Κεσσέ
Ο δικηγόρος Ζαχαρίας Κεσσές αντέδρασε έντονα στην απόφαση, κατηγορώντας τον εισαγγελέα του Αρείου Πάγου ότι λειτουργεί ως μέρος μιας διαδικασίας συγκάλυψης.
Υποστήριξε ότι οι νομικοί λόγοι που επικαλείται η εισαγγελική πράξη δεν αποτελούν πειστική εφαρμογή του δικαίου, αλλά «κατασκευές χωρίς επαρκές έρεισμα στο ισχύον νομικό πλαίσιο».
Ο κ. Κεσσές υποστήριξε ακόμη ότι η απόφαση δεν απαντά στην ουσία των νέων ζητημάτων που τέθηκαν, αλλά δημιουργεί διαδικαστικά εμπόδια στην περαιτέρω διερεύνηση της υπόθεσης.
Κατά τον ίδιο, η εισαγγελική επιλογή υποβαθμίζει την ανάγκη πλήρους διερεύνησης μιας υπόθεσης με ιδιαίτερη θεσμική και πολιτική βαρύτητα και, τελικά, επιβαρύνει ακόμη περισσότερο την εμπιστοσύνη των πολιτών στη Δικαιοσύνη.
Η υπόθεση δεν κλείνει οριστικά
Η μη ανάσυρση της δικογραφίας δεν σημαίνει ότι η υπόθεση των υποκλοπών παύει να απασχολεί τη Δικαιοσύνη.
Καθοριστικό επόμενο σταθμό αποτελεί η δίκη σε δεύτερο βαθμό των τεσσάρων καταδικασθέντων, η οποία έχει προσδιοριστεί για τον Δεκέμβριο. Εκεί η υπόθεση θα επανέλθει στο δικαστικό προσκήνιο και θα εξεταστούν εκ νέου τα δεδομένα που συνδέονται με τις καταδίκες.
Παράλληλα, οι παρακολουθούμενοι μπορούν να προσκομίσουν νέα στοιχεία στο πλαίσιο των διαδικασιών που βρίσκονται σε εξέλιξη. Αυτό αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων εξελίξεων, εφόσον προκύψουν δεδομένα που πληρούν τις απαιτήσεις του νόμου για νέα έρευνα.
Η σημερινή απόφαση, επομένως, δεν αποτελεί μια δικαστική διαπίστωση ότι όλα τα ερωτήματα γύρω από τις υποκλοπές έχουν απαντηθεί. Αποτελεί, πολύ πιο συγκεκριμένα, κρίση ότι τα στοιχεία που τέθηκαν ενώπιον του εισαγγελέα του Αρείου Πάγου δεν αρκούν, υπό το ισχύον νομικό πλαίσιο, για να ανασυρθεί σήμερα η αρχειοθετημένη δικογραφία.
Και αυτή ακριβώς η διάκριση αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο της νέας πολιτικής και δικαστικής αντιπαράθεσης γύρω από την υπόθεση.
