Σε κεντρικό πολιτικό ζήτημα ενόψει των σουηδικών εκλογών της 13ης Σεπτεμβρίου εξελίσσεται η κλιματική πολιτική, καθώς περίπου 10.000 άνθρωποι αναμένεται να συμμετάσχουν σήμερα σε μεγάλη κινητοποίηση στη Σουηδία. Περιβαλλοντικές οργανώσεις, συνδικάτα, ΜΚΟ και οργανώσεις νεολαίας καταγγέλλουν ότι η κυβέρνηση του Ουλφ Κρίστερσον απομακρύνεται από τους στόχους της χώρας για τη μείωση των εκπομπών και προειδοποιούν για τις συνέπειες της κλιματικής κρίσης.
Δυναμική κινητοποίηση λίγο πριν από τις κάλπες
Η σημερινή διαδήλωση αναμένεται να αποτελέσει μία από τις μεγαλύτερες κινητοποιήσεις για το κλίμα των τελευταίων ετών στη Σουηδία, με τους διοργανωτές και την αστυνομία να εκτιμούν ότι περίπου 10.000 άνθρωποι θα βρεθούν στους δρόμους.
Η πορεία έχει προγραμματιστεί να ξεκινήσει στη 1 το μεσημέρι, τοπική ώρα, δηλαδή στις 14:00 ώρα Ελλάδας. Στη διοργάνωση συμμετέχουν δεκάδες ενώσεις, συνδικάτα, μη κυβερνητικές οργανώσεις, συλλογικότητες και οργανώσεις νέων.
Η συμμετοχή έχει ιδιαίτερη πολιτική σημασία, καθώς πραγματοποιείται λιγότερο από έναν μήνα πριν από τις βουλευτικές εκλογές της 13ης Σεπτεμβρίου. Σύμφωνα με τους διοργανωτές, πρόκειται για κινητοποίηση με πρωτοφανή αριθμό οργανώσεων για τα σουηδικά δεδομένα.
«Ποτέ στο παρελθόν δεν συμμετείχαν τόσες οργανώσεις σε διαδήλωση για το κλίμα στη Σουηδία», υπογραμμίζει η Μπεατρίς Ρίβενταλ, πρόεδρος της Σουηδικής Εταιρείας Προστασίας της Φύσης.
Η κλιματική πολιτική στο επίκεντρο της προεκλογικής μάχης
Το περιβάλλον έχει αναδειχθεί σε ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα της προεκλογικής περιόδου, με τους ψηφοφόρους να εμφανίζονται ολοένα πιο ανήσυχοι για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.
Σε πρόσφατη δημοσκόπηση, το 37% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι θεωρεί την προστασία του περιβάλλοντος ύψιστη προτεραιότητα ενόψει των εκλογών. Το εύρημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία καθώς οι δημοσκοπήσεις προβλέπουν ήττα του κυβερνητικού συνασπισμού στις κάλπες.
Η κλιματική πολιτική, επομένως, δεν αποτελεί πλέον μόνο ζήτημα περιβαλλοντικών οργανώσεων. Μετατρέπεται σε παράγοντα που μπορεί να επηρεάσει τις πολιτικές ισορροπίες και τη συμπεριφορά των ψηφοφόρων.
Η κυβέρνηση Κρίστερσον υπό πίεση
Στην εξουσία από το 2022, η συντηρητική κυβέρνηση του Ουλφ Κρίστερσον στηρίζεται κοινοβουλευτικά από τους Σουηδούς Δημοκράτες, το αντιμεταναστευτικό κόμμα που έχει εξελιχθεί σε βασικό παράγοντα της σουηδικής πολιτικής σκηνής.
Η κυβέρνηση έχει δεχθεί επανειλημμένες επικρίσεις από την επιτροπή που παρακολουθεί την εφαρμογή των πολιτικών για την επίτευξη των εθνικών κλιματικών στόχων.
Στο επίκεντρο της κριτικής βρίσκεται η απόφαση της κυβέρνησης να μειώσει τους φόρους στα καύσιμα και να χαλαρώσει ορισμένους περιορισμούς για τους προμηθευτές. Οι αλλαγές αυτές, σύμφωνα με την επιτροπή, συνέβαλαν στην αύξηση των εκπομπών και απομάκρυναν τη χώρα από την πορεία που είχε χαράξει για τα επόμενα χρόνια.
Ο στόχος του 2030 κινδυνεύει
Η Σουηδία έχει θέσει έναν ιδιαίτερα φιλόδοξο στόχο: έως το 2030 να μειώσει κατά 70% τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα που συνδέονται με τις μεταφορές, σε σύγκριση με τα επίπεδα του 2010.
Ο τελικός στόχος είναι ακόμη πιο φιλόδοξος, καθώς η χώρα επιδιώκει να πετύχει κλιματική ουδετερότητα έως το 2045.
Ωστόσο, η πορεία των τελευταίων ετών προκαλεί ανησυχία. Η αρμόδια επιτροπή προειδοποιεί ότι η Σουηδία κινδυνεύει να μην επιτύχει τους στόχους που έχει θέσει για το 2030, εάν δεν αλλάξει άμεσα πολιτική και δεν επανέλθει σε τροχιά ταχείας μείωσης των εκπομπών.
Η εξέλιξη είναι ιδιαίτερα σημαντική για μια χώρα που επί χρόνια θεωρείται πρωτοπόρος στην Ευρώπη σε ζητήματα περιβαλλοντικής πολιτικής και ενεργειακής μετάβασης.
«Η κλιματική κρίση είναι εδώ»
Οι οργανώσεις που συμμετέχουν στη σημερινή κινητοποίηση ζητούν από τα πολιτικά κόμματα να μετατρέψουν τις δεσμεύσεις τους σε συγκεκριμένα μέτρα.
«Η κλιματική κρίση είναι πραγματική και είναι εδώ. Είναι καιρός να εφαρμόσουμε μια πολιτική για το κλίμα η οποία θα μειώσει άμεσα τις εκπομπές ρύπων», τονίζει η Μπεατρίς Ρίβενταλ.
Η ίδια συνδέει την ανάγκη για ταχύτερη δράση με τα ακραία καιρικά φαινόμενα που έχουν πλήξει την Ευρώπη το φετινό καλοκαίρι, με τα επαναλαμβανόμενα κύματα καύσωνα να ενισχύουν την ανησυχία της κοινής γνώμης.
Εκλογές με φόντο την κλιματική κρίση
Η κινητοποίηση αποκτά έτσι διπλό χαρακτήρα. Από τη μία πλευρά αποτελεί μήνυμα προς την κυβέρνηση για την ανάγκη αλλαγής της περιβαλλοντικής πολιτικής. Από την άλλη, λειτουργεί ως προεκλογική υπενθύμιση ότι η κλιματική αλλαγή αποτελεί πλέον βασικό κριτήριο για σημαντικό τμήμα του εκλογικού σώματος.
Οι εκλογές της 13ης Σεπτεμβρίου θα δείξουν εάν η ανησυχία για το κλίμα θα μετατραπεί και σε πολιτική ψήφο. Το 37% που θεωρεί το περιβάλλον κορυφαία προτεραιότητα αποτελεί σαφή ένδειξη ότι η κλιματική πολιτική μπορεί να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην κάλπη.
Για την κυβέρνηση Κρίστερσον, το δίλημμα είναι πλέον σαφές: η οικονομική και κοινωνική πίεση από το κόστος της πράσινης μετάβασης συγκρούεται με την ανάγκη να τηρηθούν οι κλιματικές δεσμεύσεις της χώρας.
Και καθώς η Σουηδία πλησιάζει στις εκλογές, η μάχη για το κλίμα μετατρέπεται ταυτόχρονα σε μάχη για το πολιτικό της μέλλον.
