Μάχη με τον χρόνο στα συντρίμμια μετά τον σεισμό των 7,4 Ρίχτερ – Τουλάχιστον 1.600 τραυματίες και εκατοντάδες κατεστραμμένα κτίρια – Διεθνής βοήθεια προς την Κολομβία
Μέσα στα συντρίμμια, σχεδόν 30 ώρες μετά τον ισχυρό σεισμό των 7,4 βαθμών που έπληξε τη δυτική Κολομβία, οι διασώστες κατάφεραν να ανασύρουν ζωντανή μια 31χρονη γυναίκα στην πόλη Κάλι. Η διάσωσή της αναπτέρωσε τις ελπίδες των σωστικών συνεργείων, την ώρα που ο απολογισμός των θυμάτων έχει φτάσει τουλάχιστον τους 254 νεκρούς.
16 ώρες μέσα στα συντρίμμια για μία ζωή
Η γυναίκα ζούσε στον δεύτερο όροφο πενταώροφης πολυκατοικίας που κατέρρευσε από τον σεισμό. Η επιχείρηση για τον εντοπισμό και την απεγκλωβισμό της διήρκεσε περίπου 16 ώρες και ήταν ιδιαίτερα δύσκολη.
Όπως δήλωσε στο Caracol ο πυροσβέστης Σαντιάγο Σάντσες, οι διασώστες χρειάστηκε να προχωρήσουν κάθετα σε βάθος επτά έως οκτώ μέτρων μέσα στον τεράστιο όγκο των συντριμμιών.
Η 31χρονη μεταφέρθηκε ζωντανή και, σύμφωνα με τον Σάντσες, η κατάστασή της χαρακτηρίζεται καλή δεδομένων των συνθηκών.
Στο ίδιο κτίριο εκτιμάται ότι παραμένουν εγκλωβισμένοι ακόμη 24 άνθρωποι. Τουλάχιστον δύο από αυτούς υπάρχουν ενδείξεις ότι είναι ζωντανοί, γεγονός που κρατά σε πλήρη εξέλιξη την επιχείρηση έρευνας και διάσωσης.
Οι διασώστες εργάζονται πολλές φορές σε απόλυτη σιωπή, ζητώντας από τους συγκεντρωμένους κατοίκους να μην κάνουν θόρυβο, ώστε να μπορέσουν να ακούσουν ακόμη και την πιο αδύναμη φωνή κάτω από τα ερείπια.
Τουλάχιστον 254 νεκροί και 1.600 τραυματίες
Ο σεισμός σημειώθηκε τη Δευτέρα στις 07:34 τοπική ώρα, κοντά στη Σαν Χοσέ ντελ Παλμάρ, στον δυτικό νομό Τσοκό, στις ακτές της Κολομβίας στον Ειρηνικό. Το εστιακό βάθος υπολογίστηκε περίπου στα 103-110 χιλιόμετρα.
Πρόκειται για τον ισχυρότερο σεισμό που έχει πλήξει τη χώρα τουλάχιστον την τελευταία δεκαετία.
Με βάση τους απολογισμούς που ανακοινώνουν οι πληγέντες δήμοι, οι νεκροί έχουν φτάσει τους 254. Από αυτούς, 101 έχασαν τη ζωή τους στην Περέιρα και 95 στην Κάλι, την τρίτη μεγαλύτερη πόλη της Κολομβίας, με πληθυσμό περίπου 2,2 εκατομμυρίων κατοίκων.
Τουλάχιστον 1.600 άνθρωποι έχουν τραυματιστεί, ενώ περίπου 240 κτίρια έχουν καταστραφεί στις περιοχές που επλήγησαν περισσότερο, μεταξύ των οποίων η Κάλι, η Περέιρα, η Μανισάλες και η Κιβδό.
Παράλληλα, ανεπίσημες καταγραφές αγνοουμένων κάνουν λόγο για περίπου 4.000 ανθρώπους, αριθμός που ενδέχεται να μεταβληθεί καθώς οι αρχές συνεχίζουν την καταγραφή.
Η κρίσιμη μάχη των 72 ωρών
Επαγγελματίες διασώστες, εθελοντές, στρατιωτικοί και ειδικά εκπαιδευμένα σκυλιά επιχειρούν ασταμάτητα στα συντρίμμια, με τη βοήθεια βαρέων μηχανημάτων.
Το πρώτο 72ωρο θεωρείται κρίσιμο για την ανεύρεση και διάσωση εγκλωβισμένων μετά από έναν μεγάλο σεισμό. Όσο περνούν οι ώρες, οι πιθανότητες επιβίωσης μειώνονται δραματικά, όμως η διάσωση της 31χρονης μετά από σχεδόν 30 ώρες αποτελεί μια ισχυρή υπενθύμιση ότι η ελπίδα παραμένει.
Κάτοικοι συμμετέχουν στις επιχειρήσεις με ό,τι μέσα διαθέτουν. Με φτυάρια, σκαπάνες ακόμη και με γυμνά χέρια απομακρύνουν μπάζα, σχηματίζοντας ανθρώπινες αλυσίδες.
«Δουλεύουμε μαζί με την ελπίδα να σώσουμε έστω μια ζωή», ανέφερε ο Χαβιέρ Μουνιός.
«Τα χάσαμε όλα, αλλά είμαστε ζωντανοί»
Στην Περέιρα, μεγάλο μέρος των περίπου 480.000 κατοίκων έμεινε χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα, ενώ η πρόσβαση στο διαδίκτυο είναι περιορισμένη. Πολλοί κάτοικοι πέρασαν τη νύχτα σε πάρκα και ανοιχτούς χώρους, φοβούμενοι τους μετασεισμούς, που έχουν ξεπεράσει τους 100.
Σε ένα από τα πάρκα έχουν στηθεί σκηνές και στρώματα για τους σεισμόπληκτους.
«Τα χάσαμε όλα, αλλά είμαστε ζωντανοί», είπε ο 23χρονος Χοάν Ταμπάσκο, ο οποίος πέρασε τη νύχτα στο πάρκο μαζί με τη σύντροφό του και τον επτά μηνών γιο τους.
Για άλλους, η αγωνία έχει μετατραπεί σε αναζήτηση αγαπημένων προσώπων.
«Η θεία μου ζούσε εδώ. Είναι κάτω από τα συντρίμμια», δήλωσε ο Χόρχε Γκονσάλες, ο οποίος αρνείται να εγκαταλείψει το σημείο όπου κατέρρευσε το κτίριο, παρά τον κίνδυνο από διαρροή αερίου.
Την ίδια ώρα, η Στέλλα Γκάλβις περιέγραψε τον δικό της αγώνα επιβίωσης. Κατάφερε να βγει από το κτίριο μαζί με τον σύζυγο και το παιδί της.
«Τα χάσαμε όλα. Επιζήσαμε σαν από θαύμα», είπε.
Νοσοκομεία υπέστησαν ζημιές
Οι καταστροφές έχουν επηρεάσει και τις υποδομές υγείας. Νοσοκομεία στην Κάλι υπέστησαν σοβαρές ζημιές, ενώ τμήμα πανεπιστημιακού νοσοκομείου κατέρρευσε.
Γιατροί αναγκάστηκαν να μεταφέρουν ασθενείς σε ασφαλέστερα σημεία και σε ορισμένες περιπτώσεις να συνεχίσουν την παροχή ιατρικής φροντίδας σε παρακείμενους κήπους.
Από ψηλά, ορισμένες συνοικίες της Κάλι θυμίζουν βομβαρδισμένο τοπίο. Βουνά από μπάζα έχουν αντικαταστήσει σπίτια και κτίρια, ενώ αυτοκίνητα έχουν παρασυρθεί ή καταπλακωθεί από τοίχους και τόνους μπετόν.
Κυβερνητικές δεσμεύσεις και διεθνής βοήθεια
Ο νέος πρόεδρος της Κολομβίας, Αμπελάρδο δε λα Εσπριέγια, επισκέφθηκε την Περέιρα και δεσμεύθηκε ότι η κυβέρνηση θα στηρίξει οικονομικά τους σεισμόπληκτους που έμειναν χωρίς στέγη.
Η Περέιρα είχε πληγεί και από τον καταστροφικό σεισμό του 1999, όταν είχαν χάσει τη ζωή τους σχεδόν 1.200 άνθρωποι.
Η διεθνής κοινότητα κινητοποιήθηκε επίσης. Οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακοίνωσαν βοήθεια ύψους 15,5 εκατομμυρίων δολαρίων, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση ενεργοποίησε τους δορυφόρους της υπηρεσίας Copernicus για την υποστήριξη των επιχειρήσεων έρευνας και διάσωσης.
Ο πάπας Λέων ΙΔ΄ δήλωσε συγκλονισμένος από την καταστροφή, ενώ ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες εξέφρασε την αλληλεγγύη του προς τον λαό και την κυβέρνηση της Κολομβίας.
Σε ορισμένες πόλεις επιβλήθηκε νυχτερινή απαγόρευση κυκλοφορίας, προκειμένου να αποτραπούν λεηλασίες στις πληγείσες περιοχές.
Γιατί ήταν τόσο καταστροφικός ο σεισμός
Ο σεισμός έγινε αισθητός μέχρι τον Ισημερινό, τον Παναμά και τη Βενεζουέλα. Η περιοχή βρίσκεται στον λεγόμενο «Δακτύλιο της Φωτιάς» του Ειρηνικού, όπου καταγράφεται έντονη σεισμική και ηφαιστειακή δραστηριότητα.
Ο καθηγητής Φυσικής Λιθόσφαιρας, Σεισμολογίας και Εφαρμοσμένης Γεωφυσικής του ΑΠΘ, Κώστας Παπαζάχος, εξήγησε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι ο σεισμός της Κολομβίας ανήκει στην κατηγορία των σεισμών ενδιαμέσου βάθους.
Στην περιοχή, η ωκεάνια πλάκα Νάζκα υποβυθίζεται κάτω από τη Νότια Αμερική. Ο συγκεκριμένος σεισμός εκδηλώθηκε μέσα στη βυθιζόμενη πλάκα, σε βάθος περίπου 110 χιλιομέτρων.
Σύμφωνα με τον καθηγητή, οι σεισμοί αυτού του τύπου έχουν διαφορετικά χαρακτηριστικά από τους επιφανειακούς σεισμούς. Συνήθως δεν συνοδεύονται από ιδιαίτερα ισχυρούς μετασεισμούς, η κίνηση που φτάνει στην επιφάνεια είναι μικρότερη σε σχέση με έναν αντίστοιχο επιφανειακό σεισμό, ενώ γίνονται αισθητοί σε πολύ μεγαλύτερες περιοχές.
Από την Κολομβία μέχρι το ελληνικό τόξο
Ο Κώστας Παπαζάχος σημείωσε ότι παρόμοιοι σεισμοί ενδιαμέσου βάθους δεν είναι άγνωστοι στον ελληνικό χώρο. Ως χαρακτηριστικά παραδείγματα ανέφερε τον σεισμό των Κυθήρων το 2006, μεγέθους 6,8 βαθμών, και τον σεισμό του Λεωνιδίου το 2008.
Η μεγάλη διαφορά στην περίπτωση της Κολομβίας ήταν το μέγεθος του σεισμού, καθώς οι σεισμικές κινήσεις έφτασαν περίπου στο 0,2G, δηλαδή περίπου στο ένα πέμπτο της επιτάχυνσης της βαρύτητας.
Ωστόσο, όπως εξήγησε ο καθηγητής, η καταστροφικότητα ενός σεισμού δεν εξαρτάται μόνο από το μέγεθος και το βάθος του. Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει η αντοχή των κτιρίων και το επίπεδο αντισεισμικής προστασίας.
Στην Κολομβία, ο συνδυασμός του μεγάλου μεγέθους, της μεγάλης έκτασης στην οποία έγινε αισθητός και της τρωτότητας τμημάτων του κτιριακού αποθέματος συνέβαλε στις εκτεταμένες καταρρεύσεις και στις μεγάλες ανθρώπινες απώλειες.
Η επιχείρηση διάσωσης συνεχίζεται, με τους διασώστες να δίνουν μάχη λεπτό προς λεπτό. Κάτω από τους τόνους των συντριμμιών, κάθε πιθανός ήχος μπορεί ακόμη να σημαίνει ότι μια ανθρώπινη ζωή περιμένει να σωθεί.
