Νέα αμερικανικά πλήγματα στο Ιράν αναζωπύρωσαν την ένταση στη Μέση Ανατολή, καθώς οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις βομβάρδισαν δύο ιρανικούς εκτοξευτήρες στο νησί Λαράκ, σύμφωνα με τη CENTCOM.
Η Τεχεράνη ανακοίνωσε νεκρούς και τραυματίες και προανήγγειλε αντίποινα, ενώ το Στενό του Ορμούζ παραμένει στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης.
Στο στόχαστρο δύο ιρανικοί εκτοξευτήρες
Οι ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ πραγματοποίησαν την Κυριακή αεροπορικά πλήγματα στο νησί Λαράκ του Ιράν, τα πρώτα έπειτα από περίπου έναν μήνα, σε μια εξέλιξη που επαναφέρει στο προσκήνιο τον κίνδυνο νέας κλιμάκωσης στην περιοχή.
Σύμφωνα με τη CENTCOM, οι αμερικανικές δυνάμεις έπληξαν δύο ιρανικούς εκτοξευτήρες, αφού εντοπίστηκαν μέλη των Φρουρών της Επανάστασης να προετοιμάζονται για την εκτόξευση πυραύλων με θαλάσσιες νάρκες στο Στενό του Ορμούζ.
«Νωρίτερα, οι αμερικανικές δυνάμεις έπληξαν δύο ιρανικούς εκτοξευτήρες στο νησί Λαράκ», ανέφερε ο εκπρόσωπος της CENTCOM, πλοίαρχος Τιμ Χόκινς.
Από την πλευρά της, η ιρανική ηγεσία έκανε λόγο για νεκρούς και τραυματίες από τα αμερικανικά πλήγματα, ενώ οι Φρουροί της Επανάστασης προειδοποίησαν ότι θα υπάρξουν αντίποινα.
Το Ορμούζ στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης
Η νέα στρατιωτική επιχείρηση συνδέεται άμεσα με την κρίσιμη κατάσταση στο Στενό του Ορμούζ, έναν από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαύλους παγκοσμίως.
Από το συγκεκριμένο πέρασμα διακινούνταν πριν από τον πόλεμο περίπου το ένα πέμπτο των υδρογονανθράκων που καταναλώνονται παγκοσμίως. Η Τεχεράνη έχει ουσιαστικά περιορίσει τη διέλευση από το στενό, ενώ κατά διαστήματα στοχοποιεί εμπορικά πλοία που επιχειρούν να το διασχίσουν χωρίς την έγκρισή της.
Οι ΗΠΑ έχουν απαντήσει επιβάλλοντας αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια του Κόλπου.
Η CENTCOM υποστηρίζει, παράλληλα, ότι την περασμένη εβδομάδα ολοκλήρωσε την απομάκρυνση ναρκών από τις οδούς διεθνούς ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ. Η αμερικανική διοίκηση διαμηνύει ότι οι δυνάμεις της παρακολουθούν στενά την περιοχή και είναι έτοιμες να διασφαλίσουν την ελεύθερη διέλευση της εμπορικής ναυτιλίας.
Η Τεχεράνη απαντά με «νόμιμη άμυνα»
Το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών καταδίκασε κατηγορηματικά την αμερικανική επιχείρηση στο Λαράκ, χαρακτηρίζοντάς την επίθεση.
Η Τεχεράνη υποστήριξε ότι οι ιρανικές δυνάμεις άσκησαν το δικαίωμά τους στη «νόμιμη άμυνα» και έπληξαν στρατιωτικές βάσεις που χρησιμοποιούνται από τις Ηνωμένες Πολιτείες στην περιοχή, μεταξύ άλλων στην Ιορδανία και στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι, παρά την περίοδο σχετικής αποκλιμάκωσης, ο μηχανισμός αμοιβαίων στρατιωτικών πληγμάτων παραμένει ενεργός.
Από την κατάπαυση του πυρός στη νέα κλιμάκωση
Η σύγκρουση ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου, όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ εξαπέλυσαν κοινές αεροπορικές επιθέσεις εναντίον ιρανικών στόχων. Το Ιράν απάντησε πλήττοντας στόχους και εγκαταστάσεις συμμάχων της Ουάσιγκτον στον Κόλπο.
Η κατάπαυση του πυρός τον Απρίλιο έβαλε τέλος σε περίπου 40 ημέρες έντονων αεροπορικών επιδρομών και επιθέσεων με βαλλιστικούς πυραύλους και drones. Ακολούθησε, στα μέσα Ιουνίου, το λεγόμενο «μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ», το οποίο θεωρητικά άνοιγε τον δρόμο για τον τερματισμό της σύρραξης.
Η συμφωνία, ωστόσο, κατέρρευσε τον Ιούλιο και οι εχθροπραξίες επανήλθαν. Έκτοτε, η διπλωματική διαδικασία παραμένει σε αδιέξοδο, ενώ το ζήτημα του Ορμούζ έχει μετατραπεί σε ένα από τα κεντρικά σημεία της αντιπαράθεσης.
Η Ουάσιγκτον αυξάνει την οικονομική πίεση
Παράλληλα με τις στρατιωτικές επιχειρήσεις, η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ κλιμακώνει την οικονομική πίεση προς την Τεχεράνη.
Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, ανακοίνωσε σειρά «δευτερογενών» κυρώσεων, οι οποίες στοχεύουν εμπορικούς εταίρους του Ιράν και δραστηριότητες στους τομείς των θαλάσσιων μεταφορών, της αεροπορίας, των ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων, της τεχνολογίας και του χρυσού.
Παράλληλα, η Ουάσιγκτον ανακοίνωσε κυρώσεις σε βάρος 60 προσώπων, εταιρειών και πλοίων που, σύμφωνα με τις αμερικανικές αρχές, διευκολύνουν το Ιράν να αποκτά πετρελαϊκά έσοδα, να προμηθεύεται όπλα και να διεξάγει κυβερνοεπιχειρήσεις.
Στο στόχαστρο βρίσκονται και κινεζικά συμφέροντα, καθώς η Κίνα αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους οικονομικούς εταίρους της Τεχεράνης. Το Πεκίνο προειδοποίησε ότι θα υπερασπιστεί «σθεναρά» τα κινεζικά συμφέροντα και τη συνεργασία του με το Ιράν.
Το μεγάλο στοίχημα της επόμενης ημέρας
Ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν έχει αναγνωρίσει ότι η χώρα αντιμετωπίζει σοβαρές οικονομικές δυσκολίες, όμως η Τεχεράνη επιμένει ότι η αμερικανική οικονομική πίεση δεν πρόκειται να οδηγήσει σε παραχωρήσεις.
Ιδιαίτερα σκληρή είναι η στάση της Ισλαμικής Δημοκρατίας στο ζήτημα του Στενού του Ορμούζ. Η Τεχεράνη αποκλείει την επιστροφή στο προηγούμενο καθεστώς ελεύθερης ναυσιπλοΐας, όσο συνεχίζεται η αμερικανική πίεση και ο αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών.
Για την Ουάσιγκτον και τους συμμάχους της στην περιοχή, η κατάσταση αυτή είναι απαράδεκτη. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει μάλιστα δηλώσει το τελευταίο διάστημα ότι το Στενό του Ορμούζ θα γίνει «αμερικανικό έδαφος», ανεβάζοντας ακόμη περισσότερο τον τόνο της αντιπαράθεσης.
Τα νέα πλήγματα στο Λαράκ, επομένως, αποκτούν ευρύτερη σημασία. Η αντιπαράθεση γύρω από το Ορμούζ συνδέει πλέον τη στρατιωτική πίεση, την ασφάλεια της διεθνούς ναυσιπλοΐας, τις ενεργειακές ροές και τις οικονομικές κυρώσεις. Το επόμενο διάστημα θα δείξει αν οι νέες επιθέσεις θα περιοριστούν σε μεμονωμένα πλήγματα ή θα αποτελέσουν την αφετηρία ενός νέου κύκλου στρατιωτικής κλιμάκωσης στον Περσικό Κόλπο.
