Η προοπτική ενός ιδιαίτερα ισχυρού φαινομένου Ελ Νίνιο σε συνδυασμό με τις αυξημένες τιμές της ενέργειας εξαιτίας των γεωπολιτικών εντάσεων δημιουργεί νέες ανησυχίες για την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας. Σύμφωνα με νέα ανάλυση της JP Morgan, οι δύο αυτοί παράγοντες ενδέχεται να επιβραδύνουν την αποκλιμάκωση του πληθωρισμού, οδηγώντας σε σημαντικές αυξήσεις στις τιμές των τροφίμων και ασκώντας μεγαλύτερες πιέσεις στις αναδυόμενες οικονομίες.
Αυξάνεται η πιθανότητα για ένα «σούπερ» Ελ Νίνιο
Οι αναλυτές της JP Morgan εκτιμούν ότι υπάρχει πιθανότητα 81% το τρέχον επεισόδιο Ελ Νίνιο να εξελιχθεί σε ένα «πολύ ισχυρό» ή ακόμη και «σούπερ» Ελ Νίνιο έως το τέλος του έτους. Παράλληλα, η πιθανότητα οι συνθήκες αυτές να συνεχιστούν και κατά το επόμενο έτος αγγίζει το 97%.
Εφόσον επιβεβαιωθεί το συγκεκριμένο σενάριο, το φαινόμενο θα συγκαταλέγεται μεταξύ των ισχυρότερων των τελευταίων δεκαετιών, αυξάνοντας τον κίνδυνο σοβαρών διαταραχών στην παγκόσμια αγροτική παραγωγή, στις εφοδιαστικές αλυσίδες και τελικά στις τιμές των τροφίμων.
Πώς επηρεάζεται ο παγκόσμιος πληθωρισμός
Η επενδυτική τράπεζα υπολογίζει ότι ένα «σούπερ» Ελ Νίνιο, χωρίς άλλους επιβαρυντικούς παράγοντες, θα μπορούσε να αυξήσει τον παγκόσμιο πληθωρισμό τροφίμων κατά περίπου 0,7 ποσοστιαίες μονάδες στο αποκορύφωμά του. Η επίδραση αυτή εμφανίζεται συνήθως τέσσερις έως οκτώ μήνες μετά την έναρξη του καιρικού φαινομένου.
Ωστόσο, η εικόνα γίνεται πιο ανησυχητική όταν συνυπολογιστεί η άνοδος των τιμών της ενέργειας λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή και του πολέμου με επίκεντρο το Ιράν. Η αύξηση του κόστους του πετρελαίου επηρεάζει άμεσα το ντίζελ, τα λιπάσματα και τις συσκευασίες τροφίμων, ενισχύοντας τις πληθωριστικές πιέσεις.
Υπό αυτές τις συνθήκες, η επίδραση στον παγκόσμιο πληθωρισμό τροφίμων θα μπορούσε να διπλασιαστεί, φθάνοντας στο 1,3% έως 1,5%.
Επιβραδύνεται η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού
Η JP Morgan εκτιμά ότι η αύξηση του πληθωρισμού τροφίμων σε ετήσιο ρυθμό περίπου 5% κατά το πρώτο εξάμηνο του 2027 θα μπορούσε να προσθέσει περίπου 0,6 ποσοστιαίες μονάδες στον παγκόσμιο γενικό πληθωρισμό.
Ως αποτέλεσμα, η αναμενόμενη αποκλιμάκωση του πληθωρισμού θα επιβραδυνθεί κατά περίπου 0,3 ποσοστιαίες μονάδες σε ετήσια βάση, διατηρώντας τις πιέσεις στις κεντρικές τράπεζες και περιορίζοντας τα περιθώρια για ταχύτερες μειώσεις επιτοκίων.
Οι χώρες που βρίσκονται περισσότερο στο στόχαστρο
Οι μεγαλύτερες επιπτώσεις αναμένεται να καταγραφούν στις αναδυόμενες αγορές της Ασίας και της Λατινικής Αμερικής, όπου τα τρόφιμα καταλαμβάνουν μεγαλύτερο ποσοστό στο καλάθι της κατανάλωσης και η αγροτική παραγωγή εξαρτάται περισσότερο από τις καιρικές συνθήκες.
Η JP Morgan ξεχωρίζει ως περισσότερο εκτεθειμένες:
- Ινδία
- Ινδονησία
- Βραζιλία
- Κολομβία
Παράλληλα, η Ταϊβάν και η Νότια Κορέα εμφανίζονται επίσης ευάλωτες σε έντονες αυξήσεις στις τιμές των τροφίμων.
Αντίθετα, στην Ευρώπη και στις υπόλοιπες ανεπτυγμένες οικονομίες οι άμεσες επιπτώσεις του Ελ Νίνιο εκτιμάται ότι θα είναι πιο περιορισμένες. Εκεί, ο βασικός μοχλός ανόδου των τιμών τροφίμων αναμένεται να είναι κυρίως το αυξημένο ενεργειακό κόστος.
Υπάρχουν και παράγοντες που λειτουργούν ως «ανάχωμα»
Παρά τις δυσοίωνες προβλέψεις, η JP Morgan επισημαίνει ότι η διεθνής αγορά βρίσκεται σήμερα σε καλύτερη θέση σε σχέση με προηγούμενα μεγάλα επεισόδια Ελ Νίνιο.
Τα παγκόσμια αποθέματα σιτηρών κρίνονται επαρκή, τα αποθέματα ρυζιού στην Ασία παραμένουν σε σχετικά ικανοποιητικά επίπεδα, ενώ ο πληθωρισμός τροφίμων διεθνώς εξακολουθεί να κινείται χαμηλότερα σε σχέση με προηγούμενες κρίσεις.
Ωστόσο, οι αναλυτές προειδοποιούν ότι ένας συνδυασμός παρατεταμένου «σούπερ» Ελ Νίνιο και υψηλών τιμών ενέργειας θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέα ανοδική έκρηξη στις τιμές των τροφίμων, μετατρέποντας τον πληθωρισμό τροφίμων σε βασικό παράγοντα διαφοροποίησης των οικονομιών και των αγορών σε παγκόσμιο επίπεδο.
