Η έκρηξη της ψηφιακής πληροφορίας έχει αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες ενημερώνονται, χωρίς όμως να έχει ενισχύσει αντίστοιχα την εμπιστοσύνη τους στις ειδήσεις που καταναλώνουν. Αντίθετα, η αμφισβήτηση της αξιοπιστίας των πληροφοριών εμφανίζεται σήμερα ως ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά του σύγχρονου ενημερωτικού περιβάλλοντος.
Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα της νέας πανελλήνιας έρευνας αναγνωσιμότητας που πραγματοποίησε η Focus Bari για λογαριασμό της Ένωσης Δημοσιογράφων Ιδιοκτητών Περιοδικού Τύπου (ΕΔΙΠΤ) και παρουσιάστηκε στο πλαίσιο του Media & Magazine Days 2026.
Οκτώ στους δέκα δηλώνουν υπερφορτωμένοι από πληροφορίες
Τα στοιχεία της έρευνας αποτυπώνουν μια κοινωνία που βρίσκεται αντιμέτωπη με πρωτοφανή όγκο πληροφοριών.
Το 80% των πολιτών δηλώνει ότι δέχεται καθημερινά πολύ ή αρκετά μεγάλο όγκο ειδήσεων, δεδομένων και περιεχομένου από διαφορετικές πηγές. Παράλληλα, το 89% αναφέρει ότι αμφισβητεί συχνά ή πολύ συχνά την εγκυρότητα των πληροφοριών που συναντά στην καθημερινότητά του.
Η εικόνα αυτή καταδεικνύει ότι η πρόσβαση στην πληροφορία δεν συνεπάγεται απαραίτητα και μεγαλύτερη εμπιστοσύνη προς τα μέσα που τη μεταδίδουν.
Τα social media στο επίκεντρο της δυσπιστίας
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα ευρήματα που αφορούν την παραπληροφόρηση.
Οι πολίτες θεωρούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τον βασικό χώρο διάδοσης ανακριβών ή αμφισβητούμενων πληροφοριών. Στη δεύτερη θέση ακολουθούν η τηλεόραση και τα ενημερωτικά sites, με σημαντικά χαμηλότερα ποσοστά.
Αντίθετα, τα έντυπα μέσα ενημέρωσης εμφανίζονται πολύ λιγότερο συνδεδεμένα με προβληματικό περιεχόμενο, στοιχείο που ενισχύει την εικόνα τους ως πιο αξιόπιστων πηγών ενημέρωσης.
Σύμφωνα με την έρευνα, η αξιοπιστία ενός μέσου συνδέεται άμεσα με την επώνυμη δημοσιογραφία, τη διαχρονική παρουσία του στην αγορά και την ύπαρξη έντυπης έκδοσης. Περίπου τέσσερις στους δέκα πολίτες θεωρούν αυτά τα χαρακτηριστικά βασικούς δείκτες σοβαρότητας και εγκυρότητας.
Μαρινάκης: Η μάχη για την ενημέρωση είναι μάχη για τη δημοκρατία
Στο πλαίσιο της παρουσίασης των αποτελεσμάτων, ο υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ και κυβερνητικός εκπρόσωπος, αρμόδιος για θέματα Τύπου και Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης, Παύλος Μαρινάκης, συνέδεσε την ποιότητα της ενημέρωσης με τη λειτουργία της δημοκρατίας.
Όπως τόνισε, η προσπάθεια ενίσχυσης της αξιοπιστίας των μέσων ενημέρωσης αποτελεί μια ευρύτερη μάχη για τη θωράκιση των δημοκρατικών θεσμών και την προστασία των πολιτών από την παραπληροφόρηση.
Ο ίδιος στάθηκε ιδιαίτερα στη σημασία της ενυπόγραφης δημοσιογραφίας, επισημαίνοντας ότι πίσω από κάθε δημοσιογραφική υπογραφή βρίσκεται μια σύνθετη διαδικασία έρευνας, τεκμηρίωσης και διασταύρωσης πληροφοριών.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στις πρωτοβουλίες θεσμικού εκσυγχρονισμού του χώρου των ΜΜΕ, καθώς και στα προγράμματα στήριξης του περιφερειακού και τοπικού Τύπου.
Η ισχυρή παρουσία του ειδικού περιοδικού Τύπου
Η έρευνα αναδεικνύει τη σημαντική απήχηση που διατηρούν τα εξειδικευμένα περιοδικά σε μια εποχή όπου η ενημέρωση καταναλώνεται κυρίως ψηφιακά.
Το 78% των πολιτών δηλώνει ότι έρχεται σε επαφή με έντυπα ειδικού περιεχομένου, ενώ περίπου ένας στους πέντε αναφέρει ότι τα διαβάζει σε εβδομαδιαία βάση.
Οι αναγνώστες αποδίδουν στα περιοδικά συγκεκριμένα ποιοτικά χαρακτηριστικά:
- Το 69% θεωρεί ότι προσφέρουν αποκλειστικό περιεχόμενο.
- Το 65% τα αξιολογεί ως αξιόπιστες πηγές ενημέρωσης.
- Το 54% αναγνωρίζει υψηλό επίπεδο επαγγελματισμού και δημοσιογραφικής σοβαρότητας.
- Το 54% τα χρησιμοποιεί ως εργαλείο επαγγελματικής ή προσωπικής γνώσης.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι το 50% των αναγνωστών δηλώνει πρόθυμο να πληρώσει για έγκυρο και ποιοτικό περιεχόμενο, επιβεβαιώνοντας ότι η αξιοπιστία εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική αξία στην αγορά της ενημέρωσης.
Ο περιφερειακός Τύπος παραμένει σημείο αναφοράς
Εξίσου ισχυρή εμφανίζεται η παρουσία του περιφερειακού Τύπου.
Το 77% των πολιτών δηλώνει ότι έρχεται σε επαφή με περιφερειακές εφημερίδες, ενώ περίπου ένας στους τέσσερις τις διαβάζει σε εβδομαδιαία βάση.
Η έρευνα καταγράφει ότι:
- Το 62% θεωρεί πως οι περιφερειακές εφημερίδες αναδεικνύουν αποτελεσματικά τα ζητήματα της τοπικής κοινωνίας.
- Το 48% πιστεύει ότι προσφέρουν περιεχόμενο που δεν βρίσκεται εύκολα σε άλλα μέσα.
- Το 47% εκτιμά ότι στηρίζουν την τοπική οικονομία.
- Περίπου οι μισοί πολίτες θεωρούν ότι συμβάλλουν στη διατήρηση της σχέσης των κατοίκων με τον τόπο τους.
Μεταξύ των τακτικών αναγνωστών τα ποσοστά αυτά είναι ακόμη υψηλότερα, γεγονός που επιβεβαιώνει τον ιδιαίτερο ρόλο των περιφερειακών μέσων ως φορέων τοπικής συνοχής και κοινωνικής αναφοράς.
Η αναζήτηση βάθους και ερμηνείας στην εποχή της ταχύτητας
Τα συμπεράσματα της έρευνας δείχνουν ότι το ζητούμενο για τους πολίτες δεν είναι πλέον μόνο η άμεση ενημέρωση, αλλά η κατανόηση των γεγονότων.
Σε ένα περιβάλλον όπου η υπερπληροφόρηση συνυπάρχει με τη δυσπιστία, ο ειδικός περιοδικός και ο περιφερειακός Τύπος φαίνεται να διατηρούν ένα συγκριτικό πλεονέκτημα: την εμβάθυνση, την τεκμηρίωση και την αξιοπιστία.
Η τάση αυτή αποτυπώνει μια ευρύτερη μετατόπιση των αναγνωστικών αναγκών, με ολοένα περισσότερους πολίτες να αναζητούν περιεχόμενο που εξηγεί, αναλύει και ερμηνεύει την πραγματικότητα πέρα από την απλή καταγραφή της επικαιρότητας.
