Σφοδρή κριτική στις προτάσεις για τη νέα συνταγματική αναθεώρηση άσκησε ο τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Προκόπης Παυλόπουλος, χαρακτηρίζοντάς τες «αναθεώρηση αμηχανίας» και υποστηρίζοντας ότι το Σύνταγμα του 1975 παραμένει ένα πλήρες και λειτουργικό θεσμικό κείμενο που έχει ανάγκη πρωτίστως από εφαρμογή και σεβασμό. Παράλληλα, αναφέρθηκε στην υπόθεση των παρακολουθήσεων, στο άρθρο 86 περί ευθύνης υπουργών, αλλά και στην τουρκική προκλητικότητα, κάνοντας λόγο για μια «διαρκή απειλή» απέναντι στην Ελλάδα.
«Γεμίζουμε το Σύνταγμα με περιττά πράγματα»
Μιλώντας στο 7ο OT FORUM, ο Προκόπης Παυλόπουλος εμφανίστηκε ιδιαίτερα επιφυλακτικός απέναντι στη συζήτηση που έχει ανοίξει για τη συνταγματική αναθεώρηση, υποστηρίζοντας ότι πολλές από τις προτεινόμενες αλλαγές δεν ανταποκρίνονται σε πραγματικές θεσμικές ανάγκες.
«Δεν θεωρώ απαραίτητη αυτή τη συνταγματική αναθεώρηση. Τη θεωρώ αναθεώρηση αμηχανίας και είναι γεμάτη από πλεονασμούς», ανέφερε χαρακτηριστικά, τονίζοντας ότι το βασικό ζητούμενο είναι η πιστή εφαρμογή των υφιστάμενων συνταγματικών διατάξεων.
Ο τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας υπενθύμισε ότι το Σύνταγμα του 1975, το οποίο συμπληρώνει πλέον περισσότερα από πενήντα χρόνια ζωής, αποτελεί – κατά την εκτίμησή του – το αρτιότερο συνταγματικό κείμενο της μεταπολιτευτικής περιόδου.
Η αναφορά στις προηγούμενες αναθεωρήσεις
Ο κ. Παυλόπουλος στάθηκε ιδιαίτερα στην αναθεώρηση του 2001, στην οποία είχε ενεργό συμμετοχή, υπογραμμίζοντας ότι εκείνη υπήρξε προϊόν ευρείας πολιτικής συναίνεσης και ανταποκρινόταν σε υπαρκτές μεταρρυθμιστικές ανάγκες.
Αντίθετα, χαρακτήρισε προσχηματικές άλλες αναθεωρητικές πρωτοβουλίες, κάνοντας ειδική αναφορά στην αναθεώρηση του 1985.
Ειδική μνεία έκανε και στις αλλαγές του 2019 σχετικά με την εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας, σημειώνοντας ότι πλέον υπάρχει η δυνατότητα εκλογής ακόμη και με σχετική πλειοψηφία, γεγονός που, κατά την άποψή του, μεταβάλλει τη φιλοσοφία της αναζήτησης ευρύτερων συναινέσεων.
Οι αιχμές για το Predator και ο «συνταγματικός λαϊκισμός»
Σχολιάζοντας τη δημόσια συζήτηση περί θεσμικών κενών, ο πρώην Πρόεδρος υποστήριξε ότι τα προβλήματα που αναδείχθηκαν τα τελευταία χρόνια δεν οφείλονται σε ανεπάρκειες του Συντάγματος, αλλά στην αδυναμία εφαρμογής των προβλέψεών του.
Αναφερόμενος εμμέσως στην υπόθεση των παρακολουθήσεων και στη χρήση λογισμικών όπως το Predator, υποστήριξε ότι οι συνταγματικές εγγυήσεις για την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων υπάρχουν ήδη, όμως δεν αξιοποιούνται επαρκώς.
Παράλληλα, έκανε λόγο για φαινόμενα «συνταγματικού λαϊκισμού», ενώ επέκρινε τον τρόπο διατύπωσης διατάξεων του άρθρου 16, εκφράζοντας έντονη δυσφορία για το γλωσσικό τους ύφος.
Άρθρο 86: «Πρέπει να εφαρμοστεί πριν αλλάξει»
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στο άρθρο 86 περί ευθύνης υπουργών, αναγνωρίζοντας ότι απαιτούνται αλλαγές, αλλά προειδοποιώντας για τις δυσκολίες που εγείρονται ως προς την αναδρομική εφαρμογή νέων ρυθμίσεων.
«Ισχύει το άρθρο 86 και πρέπει να εφαρμοστεί», σημείωσε, επισημαίνοντας ότι ενδεχόμενες καθυστερήσεις ή ασάφειες θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε ατιμωρησία προσώπων που ενδεχομένως εμπλέκονται σε αξιόποινες πράξεις.
Η θέση του για το άρθρο 16 και τα μη κρατικά πανεπιστήμια
Ο τέως Πρόεδρος επανέλαβε τη διαχρονικά θετική στάση του απέναντι στην αναθεώρηση του άρθρου 16, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι απαιτούνται σαφείς συνταγματικές εγγυήσεις για τον χαρακτήρα των μη κρατικών, μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων.
Όπως ανέφερε, η σχετική συζήτηση είχε συνδεθεί με την προσδοκία δημιουργίας πανεπιστημιακών ιδρυμάτων υψηλού κύρους και διεθνούς αναγνώρισης.
«Αν όλη αυτή η ιστορία έγινε για να δούμε αυτά τα πανεπιστήμια που έχουν έρθει, δεν το θεωρώ τομή», σχολίασε με νόημα.
«Η Τουρκία είναι μία διαρκής απειλή»
Πέρα από τα εσωτερικά θεσμικά ζητήματα, ο Προκόπης Παυλόπουλος αφιέρωσε σημαντικό μέρος της παρέμβασής του στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
Περιέγραψε την Τουρκία ως μια «διαρκή απειλή», υποστηρίζοντας ότι η γειτονική χώρα επιδεικνύει σταθερά περιφρόνηση προς το διεθνές δίκαιο και επιδιώκει τη δημιουργία τετελεσμένων.
Ειδική αναφορά έκανε στη Συνθήκη της Λωζάνης, εκτιμώντας ότι η Άγκυρα ουδέποτε αποδέχθηκε πλήρως το περιεχόμενό της και διαχρονικά επιδιώκει την αναθεώρησή της στην πράξη.
Η πρόταση για τα 12 ναυτικά μίλια
Στο πλαίσιο αυτό, ο πρώην Πρόεδρος χαρακτήρισε το τουρκολιβυκό μνημόνιο «ανυπόστατο και απαράδεκτο» και υποστήριξε ότι η Ελλάδα όφειλε να είχε προχωρήσει άμεσα στην επέκταση των χωρικών της υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια νοτίως της Ρόδου.
Κατά την εκτίμησή του, μια τέτοια κίνηση θα ενίσχυε τη θωράκιση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας, ενώ εξέφρασε την πεποίθηση ότι οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις διαθέτουν τόσο την επιχειρησιακή επάρκεια όσο και το απαιτούμενο φρόνημα για την αντιμετώπιση οποιασδήποτε απειλής.
