Η εύθραυστη εκεχειρία ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν, που είχε συμφωνηθεί στις 17 Ιουνίου με στόχο τον τερματισμό του τετράμηνου πολέμου, δείχνει να βρίσκεται ένα βήμα πριν από την οριστική κατάρρευση. Νέα αμερικανικά αεροπορικά πλήγματα σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις του Ιράν προκάλεσαν άμεση απάντηση της Τεχεράνης, με επιθέσεις εναντίον αμερικανικών βάσεων στο Κουβέιτ και το Μπαχρέιν, ενώ η ρητορική της Ουάσινγκτον και της Τεχεράνης οδηγεί τη σύγκρουση σε νέα επικίνδυνη κλιμάκωση.
Δέκα αμερικανικά πλήγματα σε στρατιωτικές υποδομές του Ιράν
Λίγο πριν από τα μεσάνυχτα του Σαββάτου προς Κυριακή, αμερικανικά μαχητικά πραγματοποίησαν συντονισμένη επιχείρηση εναντίον δέκα στρατιωτικών στόχων στο νότιο Ιράν.
Σύμφωνα με το CENTCOM, στο στόχαστρο βρέθηκαν εγκαταστάσεις επιτήρησης και πληροφοριών, κέντρα επικοινωνιών, συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας, αποθήκες μη επανδρωμένων αεροσκαφών και υποδομές που σχετίζονται με επιχειρήσεις ναρκοθέτησης.
Η αμερικανική στρατιωτική διοίκηση υποστήριξε ότι τα πλήγματα αποτελούν απάντηση στις πρόσφατες επιθέσεις του Ιράν κατά εμπορικών πλοίων στον Περσικό Κόλπο και ειδικότερα κατά του δεξαμενόπλοιου Kiku, το οποίο μετέφερε περισσότερα από δύο εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου κοντά στα Στενά του Ορμούζ.
Η Ουάσινγκτον υποστηρίζει ότι η Τεχεράνη είχε τη δυνατότητα να τηρήσει την εκεχειρία, αλλά επέλεξε να συνεχίσει τις επιθετικές ενέργειες.
Εκρήξεις στις νότιες ακτές του Ιράν
Λίγη ώρα μετά τα αμερικανικά πλήγματα, ισχυρές εκρήξεις καταγράφηκαν στην περιοχή Σιρίκ, στις νότιες ακτές του Ιράν.
Η κρατική τηλεόραση IRIB μετέδωσε ότι επλήγη πύργος τηλεπικοινωνιών, ενώ αναφέρθηκαν ακόμη πλήγματα σε χωριό του νησιού Κεσμ. Μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν επίσημες πληροφορίες για θύματα.
Το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών χαρακτήρισε τις αμερικανικές επιθέσεις κατάφωρη παραβίαση της ενδιάμεσης συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός, κατηγορώντας την Ουάσινγκτον ότι αποδεικνύει για ακόμη μία φορά πως «η αθέτηση των δεσμεύσεων αποτελεί στοιχείο της πολιτικής της».
Αντίποινα των Φρουρών της Επανάστασης σε αμερικανικές βάσεις
Η απάντηση της Τεχεράνης ήρθε μέσα σε λίγες ώρες.
Οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι εξαπέλυσαν πυραύλους και drones κατά της αμερικανικής αεροπορικής βάσης Αλί αλ Σάλεμ στο Κουβέιτ και κατά εγκαταστάσεων του 5ου Στόλου των ΗΠΑ στο λιμάνι Σαλμάν του Μπαχρέιν.
Σύμφωνα με την ανακοίνωσή τους, καταστράφηκαν οκτώ σημαντικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις, ενώ διαμηνύθηκε ότι κάθε νέα αμερικανική επίθεση θα απαντηθεί με ακόμη μεγαλύτερη ένταση.
Οι ιρανικές αρχές υποστήριξαν επίσης ότι οι αμερικανικές επιχειρήσεις συνιστούν παραβίαση του Μνημονίου Συνεννόησης που είχε συναφθεί στο Ισλαμαμπάντ και προειδοποίησαν ότι οι διπλωματικές διαδικασίες οδηγούνται σε πλήρη διακοπή.
Συναγερμός σε Κουβέιτ και Μπαχρέιν
Οι επιθέσεις προκάλεσαν συναγερμό στις χώρες του Κόλπου.
Οι ένοπλες δυνάμεις του Κουβέιτ επιβεβαίωσαν ότι το έδαφος της χώρας δέχθηκε πυραυλικά πλήγματα και επιθέσεις με drones, κάνοντας λόγο για σοβαρή παραβίαση της εθνικής κυριαρχίας.
Το υπουργείο Εξωτερικών του εμιράτου καταδίκασε τις επιθέσεις ως κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου, προειδοποιώντας ότι απειλούν τις προσπάθειες αποκλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή.
Στο Μπαχρέιν ήχησαν σειρήνες αεροπορικής επιδρομής, ενώ οι αρχές κάλεσαν τους πολίτες να αναζητήσουν ασφαλή καταφύγια.
Οι ένοπλες δυνάμεις ανακοίνωσαν ότι η αντιαεροπορική άμυνα αναχαίτισε και κατέστρεψε σημαντικό αριθμό πυραύλων και drones, θέτοντας τις στρατιωτικές μονάδες της χώρας σε κατάσταση ύψιστου συναγερμού.
Παράλληλα, το υπουργείο Εξωτερικών του Μπαχρέιν κατήγγειλε τις επιθέσεις ως εσκεμμένη παραβίαση της κυριαρχίας της χώρας και ζήτησε την έκτακτη σύγκληση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Ο Τραμπ απειλεί με ολοκληρωτική στρατιωτική δράση
Την περαιτέρω κλιμάκωση της κρίσης συνόδευσαν οι ιδιαίτερα σκληρές δηλώσεις του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ.
Με ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, ο Αμερικανός πρόεδρος επιβεβαίωσε τα νέα πλήγματα, υποστηρίζοντας ότι στόχος ήταν αποθήκες πυραύλων, drones και παράκτια ραντάρ του Ιράν.
Παράλληλα προειδοποίησε ότι εάν η Τεχεράνη συνεχίσει να παραβιάζει την κατάπαυση του πυρός, οι Ηνωμένες Πολιτείες ενδέχεται να ολοκληρώσουν στρατιωτικά την επιχείρηση που έχουν ήδη ξεκινήσει.
Η πλέον χαρακτηριστική αποστροφή της δήλωσής του ήταν ότι, σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, «η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν δεν θα υπάρχει πλέον», διατύπωση που ανεβάζει ακόμη περισσότερο το επίπεδο της έντασης ανάμεσα στις δύο χώρες.
Το μέτωπο Λιβάνου – Ισραήλ παραμένει ενεργό
Την ίδια ώρα, συνεχίζεται και η ένταση στο βόρειο μέτωπο του Ισραήλ.
Ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε ότι σκότωσε μέλη της Χεζμπολάχ στην περιοχή Ναμπατίγε του νότιου Λιβάνου, καθώς και ένοπλους μαχητές στη νότια Συρία.
Στο πολιτικό επίπεδο, ο ηγέτης της Χεζμπολάχ Ναΐμ Κάσεμ χαρακτήρισε «ταπεινωτική» και «ιστορικό λάθος» τη συμφωνία ασφαλείας ανάμεσα στον Λίβανο και το Ισραήλ, κατηγορώντας την κυβέρνηση της Βηρυτού ότι εγκαταλείπει την εθνική κυριαρχία της χώρας.
Από την άλλη πλευρά, ο πρόεδρος του Λιβάνου Ζοζέφ Αούν, σε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ντόναλντ Τραμπ, διαβεβαίωσε ότι η χώρα του θα εφαρμόσει πλήρως τις δεσμεύσεις που απορρέουν από τη συμφωνία.
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου χαρακτήρισε τη συμφωνία «ιστορικό πλήγμα» για το Ιράν και τη Χεζμπολάχ, υποστηρίζοντας ότι μεταβάλλει τις στρατηγικές ισορροπίες στην περιοχή.
Αντίθετα, ο υπουργός Εθνικής Ασφάλειας του Ισραήλ Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ εξέφρασε έντονες αντιρρήσεις, υποστηρίζοντας ότι η παρουσία της Χεζμπολάχ στη λιβανική κυβέρνηση καθιστά αδύνατη οποιαδήποτε εμπιστοσύνη προς τη Βηρυτό.
Νέα δοκιμασία για την εκεχειρία
Η νέα ανταλλαγή πληγμάτων επιβεβαιώνει ότι η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός βρίσκεται πλέον σε οριακό σημείο. Οι δύο πλευρές επιρρίπτουν η μία στην άλλη την ευθύνη για την παραβίασή της, ενώ οι εξελίξεις μεταφέρουν την αντιπαράθεση πέρα από τα σύνορα του Ιράν, εμπλέκοντας άμεσα κράτη του Κόλπου που φιλοξενούν αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις.
Με τις διπλωματικές γέφυρες να δοκιμάζονται, τη στρατιωτική δραστηριότητα να επεκτείνεται σε πολλαπλά μέτωπα και τη ρητορική να σκληραίνει διαρκώς, η Μέση Ανατολή εισέρχεται σε μία ακόμη περίοδο ακραίας αστάθειας, με αυξημένο τον κίνδυνο μιας ευρύτερης περιφερειακής ανάφλεξης.
