Η προοπτική ταχύτερης απόσβεσης του αναβαλλόμενου φόρου επαναφέρει στο επίκεντρο τη συζήτηση για τη σταθερότητα του ελληνικού τραπεζικού συστήματος, με την Τράπεζα της Ελλάδος να εκφράζει σαφή αντίθεση σε ενδεχόμενες αλλαγές του ισχύοντος πλαισίου. Όπως επισημαίνει, μια επιτάχυνση του χρονοδιαγράμματος θα οδηγούσε σε σημαντική απομείωση των κεφαλαίων των τραπεζών, με άμεσες επιπτώσεις στους κεφαλαιακούς δείκτες, τη δυνατότητα δανεισμού και τη συνολική χρηματοπιστωτική σταθερότητα.
Η προειδοποίηση της ΤτΕ για τα κεφάλαια των τραπεζών
Σύμφωνα με την κεντρική τράπεζα, η πρόταση που έχει διατυπωθεί προβλέπει περαιτέρω επιτάχυνση της απόσβεσης του αναβαλλόμενου φόρου, ώστε οι τράπεζες να σταματήσουν να συμψηφίζουν κέρδη με φορολογικές απαιτήσεις από το 2028 και μετά, με πιθανή επιβολή έκτακτης εισφοράς σε διαφορετική περίπτωση.
Η Τράπεζα της Ελλάδος προειδοποιεί ότι μια τέτοια αλλαγή θα οδηγούσε τις τράπεζες σε διαγραφή του αναπόσβεστου υπολοίπου από τους ισολογισμούς τους. Αυτό, όπως σημειώνει, θα μείωνε αντίστοιχα τα λογιστικά ίδια κεφάλαια και θα δημιουργούσε εποπτικά κεφαλαιακά κενά, με αποτέλεσμα πιθανή αδυναμία κάλυψης των απαιτούμενων δεικτών.
Επιπτώσεις στη χρηματοδότηση της οικονομίας
Η κεντρική τράπεζα συνδέει άμεσα την κεφαλαιακή επάρκεια με την ικανότητα των τραπεζών να χρηματοδοτούν την πραγματική οικονομία. Σε περίπτωση επιδείνωσης των ισολογισμών, όπως αναφέρει, θα περιοριζόταν η δυνατότητα πιστωτικής επέκτασης, καθώς οι τράπεζες θα έπρεπε να καλύψουν κεφαλαιακά ελλείμματα αντί να ενισχύουν τη δανειοδότηση επιχειρήσεων και νοικοκυριών.
Παράλληλα, εκτιμά ότι θα επηρεαζόταν αρνητικά και το επενδυτικό προφίλ των τραπεζών, καθιστώντας δυσκολότερη την προσέλκυση κεφαλαίων από την αγορά για την κάλυψη πιθανών αναγκών.
Το ισχύον πλαίσιο και η εποπτική προσαρμογή από το 2025
Από το 2025, οι τέσσερις συστημικές τράπεζες εφαρμόζουν ήδη προσαρμογές στον τρόπο υπολογισμού των εποπτικών τους κεφαλαίων, μειώνοντάς τα κατά ποσό που συνδέεται με την πρόβλεψη διανομής μερισμάτων. Συγκεκριμένα, εφαρμόζεται πρόσθετη εποπτική προσαρμογή ίση με το 29% της αναμενόμενης διανομής.
Το πλαίσιο αυτό εντάσσεται σε μια σταδιακή πορεία προσαρμογής του τραπεζικού συστήματος, με στόχο τη συμμόρφωση με εποπτικές απαιτήσεις χωρίς απότομες μεταβολές που θα μπορούσαν να διαταράξουν την κεφαλαιακή ισορροπία.
Ο αναβαλλόμενος φόρος ως προϊόν της κρίσης
Ο αναβαλλόμενος φόρος συνδέεται ιστορικά με τις μεγάλες ζημίες που υπέστη το τραπεζικό σύστημα κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης, κυρίως από το «κούρεμα» των ελληνικών ομολόγων (PSI) και τις εκτεταμένες διαγραφές μη εξυπηρετούμενων δανείων.
Οι ζημίες αυτές αναγνωρίστηκαν ως φορολογικές απαιτήσεις που μπορούν να συμψηφιστούν με μελλοντικά κέρδη, σύμφωνα με το ισχύον φορολογικό πλαίσιο. Η σταδιακή απόσβεσή τους έχει ενταχθεί στο εποπτικό κεφάλαιο των τραπεζών και εξελίσσεται βάσει συγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος.
Επενδυτική εικόνα και θεσμική σταθερότητα
Η Τράπεζα της Ελλάδος επισημαίνει ότι η επαναφορά συζητήσεων για αλλαγή του πλαισίου δημιουργεί αβεβαιότητα, σε μια περίοδο όπου το τραπεζικό σύστημα έχει ανακτήσει εμπιστοσύνη μετά το 2015. Όπως υπογραμμίζει, η φερεγγυότητα των τραπεζών αποτελεί βασικό πυλώνα για την προστασία των καταθέσεων και τη σταθερότητα της οικονομίας.
Η κεντρική τράπεζα τονίζει ότι τυχόν αρνητική μεταβολή στα κεφαλαιακά μεγέθη θα επηρέαζε ευρύτερα την ασφάλεια δικαίου και την εικόνα της χώρας στις διεθνείς αγορές.
